Ngôi sao tài năng trên sân khấu và sau cánh gà
NSƯT Kim Tiểu Long cho biết, trong dòng cải lương Hồ Quảng, nghệ sĩ Bạch Mai và NSND Thanh Tòng là hai đại diện tiêu biểu ở miền Nam. Nếu Bạch Mai là nghệ sĩ nổi bật của đoàn Huỳnh Long, NSND Thanh Tòng là đại diện của đoàn Minh Tơ.
Năm 2016, NSND Thanh Tòng đã qua đời và mới đây Bạch Mai cũng ra đi để lại khoảng trống không thể khỏa lấp.
Nghệ sĩ, soạn giả cải lương qua đời là mất mát lớn cho sân khấu cải lương.
Nữ nghệ sĩ kỳ cựu làm đào chính từ năm bà mới 15 tuổi (đầu những năm 1960). Lúc ấy, vai diễn Mạnh Lệ Quân trong vở diễn cùng tên của Bạch Mai đã đưa bà nhanh chóng tỏa sáng trên các sân khấu nhờ khả năng diễn xuất biến hóa, tinh tế, giọng hát cảm xúc.
Ở thời hoàng kim của cải lương, nghệ sĩ Bạch Mai được xem là bảo chứng phòng vé.
Cha mẹ của nghệ sĩ Bạch Mai là nghệ sĩ tuồng cổ nổi tiếng - Bảy Huỳnh và Ngọc Hương, cũng là hai người đã truyền lại tình yêu nghề cho bà. Bên cạnh bà còn có các anh chị em ruột tài năng khác của sân khấu cải lương như Thanh Bạch, Kim Phượng, Bạch Nga...
Chồng của bà sau này là nghệ sĩ Đức Lợi đã cùng nữ nghệ sĩ “song kiếm hợp bích” trên sân khấu của đoàn Huỳnh Long và tạo nên một cặp diễn ăn ý nức tiếng vào thập niên 1960 – 1970. Tên tuổi của Bạch Mai khi ấy là bảo chứng phòng vé.
Học trò của Bạch Mai là nữ nghệ sĩ Ngọc Huyền cho biết, bà là người đa tài, có thể diễn giỏi các loại vai như đào thương, đào võ, đào độc, đào lẳng. Theo cô, nghệ sĩ Bạch Mai là độc nhất, không có đối thủ khi thể hiện các vai diễn Mạnh Lệ Quân của vở diễn cùng tên, Phi Giao ở “Xử án Phi Giao”, Lưu Kim Đính trong “Lưu Kim Đính giải giá thành Thọ Châu”...
Người thầy của những tài năng cải lương nổi tiếng
Các nghệ sĩ cải lương từng nhờ Bạch Mai chỉ dạy có thể kể đến Ngọc Huyền, Kim Tử Long, Kim Tiểu Long, Vũ Linh, Thoại Mỹ, Thanh Thanh Tâm... Tất cả đều thừa nhận công lao lớn của bà để họ có được ngày hôm nay.
Là đệ tử của nghệ sĩ Bạch Mai, Ngọc Huyền cho biết cô xót xa từ khi nhận tin dữ. Đối với Ngọc Huyền, nghệ sĩ Bạch Mai là ân nhân, người phát hiện và nâng đỡ cô trên con đường nghệ thuật.
NSƯT Ngọc Huyền là một trong những học trò xuất sắc của nghệ sĩ Bạch Mai.
Nghệ sĩ Bạch Mai phát hiện khả năng của NSƯT Ngọc Huyền khi cô mới 8 tuổi. Cô thừa nhận, nhờ sự dìu dắt của sư phụ mới có một Ngọc Huyền tỏa sáng những năm 1990. Bà cũng từng nói với mẹ của Ngọc Huyền rằng cô sẽ giỏi hơn sư phụ và hết sức chăm chút để nữ nghệ sĩ tài giỏi như ý mình.
Nhờ vở diễn “Xử án Phi Giao” do bà đo ni đóng giày cho Ngọc Huyền mà nữ nghệ sĩ trở thành ngôi sao ăn khách thập niên 1990. Nhiều người xem cho rằng, diễn xuất ấn tượng của Ngọc Huyền trong các phân cảnh tâm lý nặng đều mang dấu ấn của nghệ sĩ Bạch Mai.
Trong khi đó, NSƯT Kim Tiểu Long tâm sự anh gọi Bạch Mai là mẹ. Với anh, mẹ là tượng đài của nghệ thuật cải lương Hồ Quảng miền Nam. Vốn xuất thân từ cải lương xã hội, Kim Tiểu Long cho biết anh hát được Hồ Quảng là nhờ nghệ sĩ Bạch Mai vì bà đã chỉ cho anh cách nhấn nhá đúng kiểu Hồ Quảng.
Kim Tiểu Long luôn xem Bạch Mai là mẹ và cũng là người giúp anh hát cải lương Hồ Quảng.
Sau này, khi cải lương thoái trào, nghệ sĩ Bạch Mai vẫn đau đáu với nghệ thuật. Bà kiên trì truyền nghề và giữ lửa cho lớp nghệ sĩ trẻ của đoàn Huỳnh Long, trong đó có con gái Bình Tinh.
Được biết, con gái của bà là nghệ sĩ Bình Tinh suy sụp vì sự ra đi của mẹ nên mọi việc hậu sự do Việt Hương đứng ra lo liệu.
Theo Việt Hương, do hoàn cảnh dịch bệnh, không thể tổ chức lễ tang cho nghệ sĩ Bạch Mai. "Tôi chỉ có thể lo linh cữu cho cô. Sau đó, đưa cô đến đoạn đường cuối. Linh cữu được đưa đi hỏa thiêu lúc 11h ngày 26/8", Việt Hương cho biết.
