Lễ rước nước là nghi lễ truyền thống mang ý nghĩa linh thiêng, được duy trì từ lâu đời nhằm tưởng nhớ công lao của vua Đinh Tiên Hoàng - người có công thống nhất giang sơn, xây dựng nhà nước Đại Cồ Việt hưng thịnh.
Nghi lễ bắt đầu từ sáng sớm, đoàn rước xuất phát từ cổng Đền vua Đinh Tiên Hoàng, đi qua Đền vua Lê Đại Hành, tiến ra bến sông Hoàng Long.
Tại đây, hương án đặt bình sứ được đưa xuống thuyền trước, tiếp đến là các linh vật như rồng vàng, sư tử và đoàn rước. Trong không gian sông nước rộng lớn, vị chủ lễ thực hiện nghi thức đọc sớ xin rước nước, đốt hóa và thả xuống dòng sông. Nước thiêng từ sông Hoàng Long sau đó được lấy vào bình sứ, rước về đền để thực hiện các nghi lễ dâng hương.
Điểm đặc sắc của nghi lễ rước nước tại Lễ hội Hoa Lư là các nghi thức được tiến hành trên không gian sông nước, gắn với những giai thoại lịch sử dân gian. Tương truyền, thuở nhỏ, Đinh Bộ Lĩnh từng được rồng vàng đưa qua sông, cứu giúp lúc nguy nan. Sau khi lên ngôi Hoàng đế, để ghi nhớ ân nghĩa ấy, hằng năm vua cho rước nước từ dòng sông linh thiêng về tế tại Thái miếu, cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.
Nước được rước về sau đó được dâng tại Đền thờ Vua Đinh Tiên Hoàng, nơi diễn ra các nghi lễ quan trọng như Lễ Mộc dục, Lễ Tiến phẩm. Các nghi lễ này không chỉ nhằm tôn vinh công đức các bậc tiền nhân mà còn thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, cầu mong cuộc sống ấm no, mùa màng bội thu cho nhân dân.
Theo kế hoạch, Lễ hội Hoa Lư 2026 được tổ chức với quy mô cấp tỉnh, diễn ra từ ngày 25/4 đến 27/4 (tức ngày 9-11/3 năm Bính Ngọ) tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Cố đô Hoa Lư và một số địa điểm trên địa bàn phường Hoa Lư. Riêng Lễ cầu quốc thái dân an và Lễ hội hoa đăng tổ chức ngày 21/4; Lễ mở cửa đền diễn ra sáng 24/4. Chương trình khai mạc chính thức bắt đầu lúc 20 giờ ngày 25/4 tại Quảng trường Đinh Tiên Hoàng Đế.
