NGND, NS Hoàng Kiều: Huyền thoại sân khấu Chèo Việt Nam

(CLO) Chiều 9/8, tọa đàm khoa học “Nhà giáo Nhân dân, nhạc sỹ Hoàng Kiều với sự phát triển Nghệ thuật Sân khấu - Âm nhạc Chèo” đã được tổ chức tại Nhà hát Chèo Việt Nam nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của ông (1925 - 2025).

Sự kiện là lời tri ân sâu sắc gửi tới một trong những "cây đại thụ" của nền nghệ thuật Chèo Việt Nam, người đã dành cả cuộc đời cống hiến cho sự nghiệp bảo tồn và phát triển nghệ thuật truyền thống.

Người thầy tận tâm, đặt nền móng cho Chèo chuyên nghiệp

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Đức Trịnh, Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam, nhấn mạnh nhạc sĩ Hoàng Kiều không chỉ là một nhà quản lý có tâm và có tầm, mà còn là người tiên phong trong việc đổi mới và đưa tính khoa học vào đào tạo nghệ thuật truyền thống. Ông là một trong những người đầu tiên xây dựng chương trình, giáo trình đào tạo, đặt nền móng cho Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội ngày nay.

Nhà giáo Nhân dân - nhạc sĩ Hoàng Kiều
Nhà giáo Nhân dân - nhạc sĩ Hoàng Kiều

Trong vai trò nhà giáo, NGND, NS Hoàng Kiều được các thế hệ học trò kính trọng gọi là "tấm gương sáng, như kim chỉ nam dẫn đường chỉ lối". TS.NSND Trần Quốc Chiêm, Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật Hà Nội, khẳng định: "NGND, NS Hoàng Kiều chính là người đã tuyển anh vào lớp Chèo và tận tình dạy dỗ, chỉ bảo anh cùng như các học trò để trở thành một nghệ sĩ Chèo chân chính".

untitled(9).png
Ông Nguyễn Đức Trịnh, Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam, phát biểu khai mạc tọa đàm.

PGS.TS Hà Hoa, giảng viên cao cấp Trường Đại học Đại Nam, học trò của ông, chia sẻ: "Thầy dạy cho tôi biết bao kiến thức về đạo làm con, làm học trò, làm nhà giáo và đặc biệt làm nhà nghiên cứu khoa học như thế nào là đúng đắn".

Với hơn 30 năm đứng trên bục giảng, ông đã đào tạo nên hàng loạt thế hệ nghệ sĩ, nhạc công, cán bộ chỉ huy và sáng tác nhạc Chèo tài năng, góp phần quan trọng vào sự phát triển bền vững của Chèo hiện đại.

Dấu ấn trong vở Chèo "Súy Vân" và những bài học về ứng diễn

Điểm nhấn của buổi tọa đàm là những chia sẻ đầy cảm xúc từ các nghệ sĩ và học trò. Đặc biệt, vở Chèo "Súy Vân" được xem là dấu ấn lớn trong sự nghiệp của ông. NGND, NS Hoàng Kiều đã đưa Chèo đến gần hơn với khán giả bằng âm nhạc độc đáo, giàu cảm xúc, làm nổi bật tính cách nhân vật.

Nghệ sĩ nhân dân, Tiến sĩ Thanh Ngoan- nguyên Giám đốc Nhà hát Chèo Việt Nam- đã bày tỏ sự ngưỡng mộ với âm nhạc của thầy Hoàng Kiều trong vở Chèo kinh điển "Súy Vân".

Các nghệ sĩ biểu diễn một trích đoạn trong vở Súy Vân
Các nghệ sĩ biểu diễn một trích đoạn trong vở Súy Vân

Bà cho biết, nhiều thế hệ diễn viên từng nhầm tưởng đây là một vở Chèo cổ, bởi âm nhạc của thầy đã hòa quyện một cách tuyệt vời với câu chuyện, hỗ trợ cảm xúc cho người diễn một cách hiệu quả. Bà khẳng định vở diễn không chỉ mang giá trị nghệ thuật mà còn có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, dám bênh vực người phụ nữ dưới chế độ phong kiến.

Các học trò cũ của nhạc sĩ Hoàng Kiều cũng xúc động kể lại những kỷ niệm và bài học quý giá từ người thầy. Họ nhớ mãi lời dặn của thầy: "Chèo là kể, không kể bằng trái tim mình thì khán giả chẳng ai nghe". Thầy cũng luôn khuyến khích học trò và nghệ sĩ phải có khả năng ứng diễn, không ngừng sáng tạo để mỗi đêm diễn đều mang một màu sắc riêng.

Những câu chuyện về cuộc sống giản dị và tình yêu nghệ thuật

Không chỉ có những đóng góp to lớn cho nghệ thuật, hình ảnh nhạc sĩ Hoàng Kiều còn được khắc họa rõ nét qua những câu chuyện đời thường giản dị. Bà Bích Ngọc, phu nhân của nhạc sĩ, chia sẻ những kỷ niệm về cuộc sống hôn nhân trong thời chiến, cùng những khó khăn nhưng tràn đầy tình yêu thương và sự hy sinh.

Câu chuyện về một đám cưới đặc biệt, khi tối tân hôn lại là buổi tổng duyệt vở diễn, đã khiến cả khán phòng xúc động và ngưỡng mộ tình yêu của ông bà dành cho nhau và cho nghệ thuật.

untitled(10).png
Nghệ sĩ Bích Ngọc, phu nhân của NGND, NS Hoàng Kiều.

Nhà báo Nguyễn Thế Khoa, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc, cùng nhiều đại biểu khác cũng đã bày tỏ sự tiếc nuối khi những công trình nghiên cứu sâu sắc của nhạc sĩ Hoàng Kiều chưa được đánh giá đúng tầm mức. Họ hy vọng rằng buổi tọa đàm sẽ là tiền đề để các cơ quan quản lý và giới chuyên môn có cái nhìn toàn diện hơn về di sản mà ông để lại, từ đó có những hình thức vinh danh xứng đáng.

Buổi tọa đàm khép lại với những màn trình diễn ngẫu hứng đầy tài năng của các nghệ sĩ nhân dân, tái hiện lại những trích đoạn Chèo kinh điển, như một lời tri ân sâu sắc gửi tới người nhạc sĩ, người thầy vĩ đại. Di sản của ông không chỉ là những tác phẩm, công trình nghiên cứu, mà còn là một thế hệ nghệ sĩ tâm huyết, tiếp tục giữ gìn và phát huy giá trị của nghệ thuật Chèo Việt Nam.

untitled(11).png
Dàn nhạc trình diễn tác phẩm tri ân NS Hoàng Kiều.
untitled(12).png
NSND Thúy Ngần diễn lại vai diễn để đời "Súy Vân".
untitled(13).png
Các NSND tái hiện lại trích đoạn Chèo "Tò vò".

Xem thêm

Nguyễn Khắc Phê và “Quảng Trị, vùng đất hội tụ”

Nguyễn Khắc Phê và “Quảng Trị, vùng đất hội tụ”

(NB&CL) Giữa tháng 5 năm 2026, tôi tìm trên giá sách riêng, tập hợp được hơn chục tác phẩm của nhà văn, nhà báo Nguyễn Khắc Phê. Cuốn sách xuất bản gần đây nhất in 1500 bản của ông ra mắt đầu năm 2026 có tựa đề “Quảng Trị - Vùng đất hội tụ” (Nhà Xuất bản Hội Nhà văn).

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

(NB&CL) Để bảo tàng tư nhân “sống sót” và hoạt động chuyên nghiệp là câu chuyện hoàn toàn không đơn giản. Thực tế tại Việt Nam, không hiếm chuyện chủ nhân bảo tàng rơi vào cảnh “vừa làm chủ, vừa làm nhân viên” vì nguồn lực tài chính hạn hẹp. Theo PGS.TS. Nguyễn Văn Huy (nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, người sáng lập Bảo tàng Nguyễn Văn Huyên), Nhà nước cần có chính sách để thu hút các nguồn lực tài trợ cho hoạt động bảo tàng, từ đó tạo điểm tựa vững chắc cho các bảo tàng tư nhân phát triển bền vững.

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

(NB&CL) Với việc trưng bày các hiện vật đến từ nhiều nền văn hóa, nhiều bảo tàng tư nhân đang thực hiện tiêu chí và thông điệp cốt lõi của UNESCO là góp phần thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau và gắn kết giữa các dân tộc, xóa bỏ sự ngăn cách và tệ nạn phân biệt đối xử về văn hóa, tôn vinh các giá trị nhân văn, nhân đạo giữa các dân tộc.

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

(CLO)- Ban tổ chức Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026 vừa chính thức ban hành quy chế sửa đổi với hàng loạt điều chỉnh quan trọng. Việc khôi phục trọn vẹn thể thức hai vòng đấu sau nhiều năm gián đoạn cùng những thay đổi bước ngoặt trong luật phân định thắng thua là những điểm mới cốt lõi nhằm nâng cao tính minh bạch và chất lượng chuyên môn cho di sản văn hóa phi vật thể quốc gia này.

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

(CLO) Với người Khmer Nam Bộ, việc vào chùa tu học không đơn thuần là thực hành tín ngưỡng mà còn là cách báo hiếu cha mẹ, rèn luyện đạo đức và đánh dấu bước trưởng thành của một người đàn ông trước khi bước vào cuộc sống gia đình, xã hội.

Kết nối làng nghề và sáng tạo để đánh thức nguồn lực di sản

Kết nối làng nghề và sáng tạo để đánh thức nguồn lực di sản

(CLO) Chương trình Phát triển thủ công đương đại trên nền tảng Di sản làng nghề trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 được khởi động với mục tiêu xây dựng hệ sinh thái kết nối giữa nghệ nhân, nhà thiết kế, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo, góp phần đưa nguồn lực di sản trở thành động lực cho sáng tạo và phát triển bền vững.

VTV lần đầu thực hiện truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã

VTV lần đầu thực hiện truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã

(CLO) Lần đầu tiên, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) triển khai dự án truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã mang tên “Vietnam Wild Live - Kết nối thiên nhiên, lan tỏa nhận thức”, đưa những hình ảnh chân thực của hệ sinh thái tự nhiên đến với khán giả trong và ngoài nước.

Cỡ chữ bài viết: