Nguy cơ báo chí mất độc giả vào tay AI và mạng xã hội

(CLO) Chủ tịch Hiệp hội Truyền thông Tin tức Quốc tế (INMA), Gert Ysebaert, cho rằng ngành báo chí toàn cầu cần thay đổi căn bản cách xây dựng quan hệ với độc giả trong bối cảnh AI, mạng xã hội và sự thay đổi trong thói quen tiêu thụ tin tức đang làm biến đổi ngành truyền thông.

Phát biểu tại lễ khai mạc Đại hội Truyền thông Tin tức Thế giới của INMA ở Berlin (Đức) hôm 6/5, trước khoảng 750 lãnh đạo báo chí đến từ 38 quốc gia, ông Ysebaert nhận định ngành tin tức đang đứng trước một “điểm uốn” quan trọng.

Theo ông, báo chí hiện không còn tự nhiên thu hút được công chúng như trước mà phải cạnh tranh để được độc giả chú ý. “Giờ đây, công chúng sẽ lựa chọn xem họ muốn chú ý đến ai”, ông nói.

untitled-5884.png
Chủ tịch INMA, ông Gert Ysebaert, chào đón các đại biểu tham dự Đại hội Truyền thông Tin tức Thế giới của INMA tại Berlin. Ảnh: INMA

Ông Ysebaert, hiện cũng là giám đốc điều hành của Mediahuis tại Bỉ, cho rằng ngành báo chí đang chịu áp lực ngày càng lớn từ giới chính trị, thông tin sai lệch, các nền tảng mạng xã hội và các hệ thống AI sử dụng nội dung báo chí mà không ghi nguồn hoặc xin phép.

Ông nhận định điều này đang khiến công chúng ngày càng khó phân biệt đâu là thật, đâu là giả, kể cả với các sản phẩm báo chí chính thống.

Theo Chủ tịch INMA, ngành tin tức hiện bị “kẹt” giữa các nền tảng công nghệ và nền kinh tế sáng tạo nội dung, trong khi các nhà quảng cáo lại tìm kiếm những kênh thu hút sự chú ý rẻ hơn ở nơi khác.

Một trong những trọng tâm bài phát biểu là lời kêu gọi chuyển đổi từ mô hình báo chí dựa vào “phạm vi tiếp cận” sang mô hình dựa trên “mối quan hệ” với độc giả. Ông cho rằng thế hệ độc giả trẻ không còn hình thành thói quen đọc báo dựa trên một địa điểm hay nền tảng cố định. Thay vào đó, họ muốn tin tức xuất hiện ngay trên các nền tảng và định dạng mà họ sử dụng hàng ngày.

untitled-9563.png
Chủ tịch INMA, ông Gert Ysebaert, phát biểu về báo chí. Ảnh: INMA

Ông Ysebaert cũng cảnh báo AI sẽ ngày càng trở thành lớp trung gian giữa báo chí và công chúng. “Các tác nhân AI sẽ đứng giữa chúng ta và độc giả”, ông nói, đồng thời nhấn mạnh các nhà xuất bản không thể tiếp tục giả định rằng độc giả sẽ tự tìm đến các nền tảng thuộc sở hữu của mình.

Ông đặt câu hỏi liệu nhiều cơ quan báo chí có đang trì hoãn chuyển đổi chỉ vì các mô hình kinh doanh cũ vẫn còn tạo ra lợi nhuận hay không. “Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta chỉ tập trung tối ưu những gì còn hoạt động thay vì xây dựng cho tương lai?”, ông nói.

Dù nhiều nhà xuất bản hiện vẫn hưởng lợi từ lượng độc giả trung thành và mô hình đăng ký trả phí, Chủ tịch INMA cho rằng cách tiếp cận này sẽ không bền vững về lâu dài. Theo ông, ngành báo chí hiện phải lựa chọn giữa việc “chỉ tồn tại” hoặc “phát triển mạnh mẽ”.

Trong bài phát biểu, ông Ysebaert nhiều lần nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác toàn ngành, cho rằng các thỏa thuận riêng lẻ với các công ty AI sẽ không đủ để giải quyết những thách thức mang tính cấu trúc mà báo chí đang đối mặt.

Ông cho rằng ngành truyền thông cần suy nghĩ lại về mô hình kinh doanh, cách tổ chức vận hành và thậm chí là thiết kế lại toàn bộ ngành công nghiệp báo chí.

Giải thích lý do chọn Đức làm nơi tổ chức Đại hội Truyền thông Tin tức Thế giới lần thứ 96, ông Ysebaert cho biết thị trường báo chí Đức vẫn phụ thuộc lớn vào mô hình đăng ký trả phí và báo in, khiến nơi đây trở thành môi trường phù hợp để thử nghiệm quá trình chuyển đổi của ngành.

“Có thể sự thay đổi sẽ không bắt đầu từ Đức”, ông nói. “Nhưng đây sẽ là nơi nó được thử nghiệm và triển khai”.

Xem thêm

Nút xuất bản không còn là điểm kết thúc của quy trình nội dung

Nút xuất bản không còn là điểm kết thúc của quy trình nội dung

(NB&CL) Nút xuất bản từng được xem là điểm kết thúc của một quy trình làm báo. Nhưng trong môi trường số, đó có thể chỉ là điểm bắt đầu của một vòng đời khác của tác phẩm. Một nội dung có thể được chia sẻ, cắt ghép, tách khỏi ngữ cảnh và mang theo cả tên tuổi, logo của cơ quan báo chí. Tại Báo và Phát thanh, Truyền hình Hưng Yên, từng có nội dung bị cắt ghép nhưng vẫn giữ logo của Báo, khiến người tiếp nhận hiểu nhầm về nguồn đăng tải. Từ câu chuyện này, một vấn đề được đặt ra: trách nhiệm của tòa soạn sẽ đi đến đâu sau khi tác phẩm được xuất bản?

Báo chí Thủ đô hội tụ đa nền tảng, Hội Nhà báo đổi mới cách đồng hành

Báo chí Thủ đô hội tụ đa nền tảng, Hội Nhà báo đổi mới cách đồng hành

(NB&CL) Sau sắp xếp, báo chí Thủ đô bước vào một mô hình có quy mô lớn, cùng lúc tổ chức sản xuất báo in, báo điện tử, phát thanh và truyền hình. Sự thay đổi ấy không chỉ đặt lại bài toán vận hành tòa soạn mà còn làm thay đổi yêu cầu đối với người làm báo. Khi đó, vai trò của Hội Nhà báo thành phố Hà Nội cũng không chỉ dừng ở các hoạt động nghiệp vụ truyền thống, mà cần đáp ứng sát hơn những nhu cầu mới của hội viên.

Qua những trang báo, thấy một Hà Nội ngày giải phóng

Qua những trang báo, thấy một Hà Nội ngày giải phóng

(CLO) Những tư liệu báo chí giai đoạn 1945–1954 được lưu giữ tại Bảo tàng Báo chí Việt Nam cho thấy báo chí đã đồng hành và ghi lại từng bước của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, từ những năm tháng chiến đấu, chiến thắng Điện Biên Phủ, Hiệp định Giơ-ne-vơ đến 80 ngày đấu tranh và chuẩn bị tiếp quản Hà Nội.

Báo Nhân Dân ra mắt chương trình nghệ thuật 'Chắp cánh tuổi thơ'

Báo Nhân Dân ra mắt chương trình nghệ thuật 'Chắp cánh tuổi thơ'

(CLO) Lấy hình tượng "Trang giấy diệu kỳ" làm ngôn ngữ xuyên suốt, chương trình nghệ thuật "Chắp cánh tuổi thơ" do Báo Nhân Dân tổ chức là một món quà tinh thần ý nghĩa dành tặng các em nhỏ Thủ đô. Sự kết hợp giữa âm nhạc, xiếc, vũ đạo cùng dàn nghệ sĩ nổi tiếng không chỉ tạo ra một không gian tương tác bùng nổ cảm xúc, mà còn sâu xa gửi gắm thông điệp nuôi dưỡng tâm hồn và tình yêu quê hương, đất nước.

Tôn vinh những trang viết về Hà Nội qua cuộc thi “Hà Nội & Tôi”

Tôn vinh những trang viết về Hà Nội qua cuộc thi “Hà Nội & Tôi”

(CLO) Cuộc thi viết “Hà Nội & Tôi” lần thứ II do Tạp chí Người Hà Nội tổ chức đã chính thức khép lại với giải Nhất thuộc về tác phẩm “Yêu một Hà Nội”. Nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, sự kiện đã tôn vinh những góc nhìn mới mẻ về văn hóa, con người Hà Nội, đồng thời phát động mùa giải thứ III với chủ đề “Ký ức và ước vọng”.

Luật Báo chí 2025: Quản trị rủi ro pháp lý từ nguồn tin đến xuất bản

Luật Báo chí 2025: Quản trị rủi ro pháp lý từ nguồn tin đến xuất bản

(CLO) Luật Báo chí 2025 đặt hoạt động báo chí trong một không gian pháp lý mới, gắn chặt hơn với môi trường số, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo. Trong bối cảnh đó, rủi ro pháp lý của một tác phẩm báo chí không còn chỉ nằm ở nội dung bài viết, mà có thể xuất hiện ở nhiều khâu, từ thu thập thông tin, xác minh, biên tập, sử dụng AI đến xuất bản, phân phối, chỉnh sửa và cải chính.

Lan tỏa những giá trị từ sự nghiệp và di sản báo chí Huỳnh Thúc Kháng

Lan tỏa những giá trị từ sự nghiệp và di sản báo chí Huỳnh Thúc Kháng

(CLO) Nhân kỷ niệm 150 năm Ngày sinh nhà chí sĩ, nhà báo Huỳnh Thúc Kháng (1/10/1876 - 1/10/2026), những giá trị từ cuộc đời, sự nghiệp và di sản báo chí của ông tiếp tục được nhìn nhận không chỉ ở ý nghĩa lịch sử, mà còn ở những giá trị nghề nghiệp vẫn còn nguyên ý nghĩa đối với báo chí hôm nay.

Luật Báo chí 2025 và trách nhiệm pháp lý của báo chí truyền hình từ tác phẩm gốc đến các phiên bản số

Luật Báo chí 2025 và trách nhiệm pháp lý của báo chí truyền hình từ tác phẩm gốc đến các phiên bản số

(NB&CL) Luật Báo chí 2025 mở rộng trách nhiệm của cơ quan báo chí từ tác phẩm phát sóng sang toàn bộ vòng đời nội dung trên không gian mạng. Với báo chí truyền hình, mỗi lần cắt dựng, đổi tiêu đề, thumbnail hay chuyển thể sang video ngắn đều có thể làm thay đổi cách công chúng tiếp nhận thông tin, đặt ra yêu cầu mới về kiểm soát nội dung và phân định trách nhiệm trên từng nền tảng.

Định vị lối đi cho báo chí trong không gian phát triển mới

Định vị lối đi cho báo chí trong không gian phát triển mới

(NB&CL) Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 với chủ đề “Báo chí cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới” đã đặt những thay đổi của báo chí vào chính thực tiễn vận hành của các tòa soạn. Nhìn lại những trao đổi tại Diễn đàn, ông Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, cho rằng điều quan trọng không chỉ là nhận diện những thay đổi đang diễn ra, mà từ đó các toà soạn phải nhìn thấy cơ hội, chuẩn bị năng lực và tìm được cách biến cơ hội thành giá trị phát triển thực tế.

Nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ trên môi trường số

Nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ trên môi trường số

(CLO) Sáng 30/9, Báo Bảo vệ Pháp luật tổ chức Hội thảo “Giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ trong sản xuất, kinh doanh và lưu thông hàng hóa”. Tại đây, đại diện cơ quan chức năng, doanh nghiệp,... đã tập trung nhận diện những phương thức, thủ đoạn xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ mới, nhất là trên môi trường số, đồng thời trao đổi giải pháp nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các bên để nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật trong lĩnh vực này.

Di sản Huỳnh Thúc Kháng và những giá trị cho nghề báo hôm nay

Di sản Huỳnh Thúc Kháng và những giá trị cho nghề báo hôm nay

(CLO) Từ Báo Tiếng Dân đến Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng, di sản của nhà chí sĩ, nhà báo Huỳnh Thúc Kháng không chỉ ghi dấu một chặng đường của báo chí cách mạng Việt Nam, mà còn gợi mở những giá trị bền vững của nghề báo hôm nay - đó là bản lĩnh, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm với đất nước, nhân dân và xã hội.

Cỡ chữ bài viết: