Theo hướng dẫn của Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh về tổ chức kiểm tra, đánh giá học sinh THCS, THPT từ năm học 2025–2026, các bài đánh giá định kỳ sẽ được thực hiện bằng nhiều hình thức như: Bài kiểm tra trên giấy hoặc trên máy tính, bài thực hành, dự án học tập.
Thời lượng kiểm tra cũng được quy định rõ: Môn học có dưới 70 tiết/năm làm bài trong 45 phút; môn học trên 70 tiết sẽ có thời gian từ 60 đến 90 phút; riêng môn chuyên tối đa 120 phút.
Việc tổ chức kiểm tra được yêu cầu phải nghiêm túc, đúng quy chế, thống nhất thời gian, bảo đảm nội dung và hình thức theo chuẩn; đồng thời phải đánh giá được năng lực toàn diện của học sinh.
Tuy nhiên, việc triển khai kiểm tra trực tuyến trong thực tế thời gian qua lại ghi nhận nhiều ý kiến trái chiều, đặc biệt liên quan đến thời gian làm bài kiểm tra.
Mới đây, trên một diễn đàn của phụ huynh, một phụ huynh đăng tải chia sẻ: cô giáo tiếng Anh của con yêu cầu học sinh làm bài kiểm tra thường xuyên trên hệ thống Mschool vào lúc 21 giờ, kéo dài 20 phút. Theo phản ánh, đây là đề kiểm tra chính thức, yêu cầu 100% học sinh phải có mặt trực tuyến đúng giờ.
Ngay lập tức, vấn đề này thu hút hàng trăm bình luận từ phụ huynh và giáo viên, mở ra cuộc tranh luận về tính phù hợp của thời gian kiểm tra, sự tiện lợi – bất tiện đối với gia đình, cũng như mức độ tuân thủ quy định của ngành giáo dục.
Nhiều phụ huynh ủng hộ hình thức kiểm tra trực tuyến
Một nhóm lớn phụ huynh bày tỏ thái độ đồng tình, cho rằng bối cảnh chuyển đổi số khiến việc làm bài kiểm tra online trở nên tất yếu. Chị Bùi Thu Minh cho rằng hình thức kiểm tra trực tuyến có nhiều ưu điểm vượt trội so với bài kiểm tra giấy truyền thống.
“Bài tập trước kia giáo viên phải photo hoặc giao trong tập, nay có phần mềm hỗ trợ đủ kỹ năng nghe – nói – đọc – viết, giao diện trực quan, kết quả hiện ngay sau khi nộp bài. Trẻ có thể rà soát lại những lỗi mình sai. Những tiện ích như vậy giúp các con học chủ động hơn mà không tốn thêm chi phí”, chị Minh chia sẻ.
Theo chị Minh, điều quan trọng là phụ huynh không nên chỉ nhìn vào thời điểm 21 giờ.
“Nếu con mình đồng thuận, thấy phù hợp với quỹ thời gian sau khi đi học thêm về thì phụ huynh nên ủng hộ. Quan trọng nhất là đồng hành để biết con đang học gì, làm gì. Thời đại 4.0, không thể nhìn giáo dục theo cách cũ được nữa”, vị phụ huynh này nhấn mạnh.
Chị Nguyễn Thanh Xuân, phụ huynh có con học THCS cũng cho biết, giáo viên đã thông báo từ đầu năm học rằng mỗi môn sẽ có một bài kiểm tra trực tuyến, đây là yêu cầu chung của ngành. Về thời gian, giáo viên và học sinh tự bàn bạc để chọn thời điểm phù hợp nhất.
“Nhiều em học thêm đến 20 giờ 30 mới về đến nhà, không thể làm kiểm tra lúc 18-19 giờ được. Do đó, 21 giờ là thời điểm nhiều lớp thống nhất vì đảm bảo đủ sĩ số. Mọi việc đều được giáo viên thông tin rõ ràng, không có chuyện áp đặt”, chị Xuân cho biết.
Ở bậc THPT, áp lực học tập cao hơn khiến học sinh thường có lịch học thêm dày đặc. Anh Đặng Văn Phúc, phụ huynh có con học lớp 12 chia sẻ: “Tuần rồi, con tôi cũng làm kiểm tra tiếng Anh lúc 21 giờ. Khi hỏi sao làm muộn vậy, con nói đây là đề nghị của nhiều bạn để tất cả đều về nhà và có thời gian chuẩn bị. Đây là sự thống nhất trong lớp, chứ không phải giáo viên muốn làm khó”.
Anh Phúc cho rằng nhìn ở góc độ thuận lợi, việc tổ chức kiểm tra trực tuyến vào ban đêm giúp học sinh không bị cắt mất thời gian học chính khóa hoặc hoạt động ở trường.
“Nhiều phụ huynh quá khắt khe với giáo viên, trong khi phần lớn thầy cô cũng cố gắng linh hoạt để hỗ trợ học sinh”, anh Phúc nói.
Nỗi lo về áp lực, sự bất tiện và tính phù hợp quy định
Tuy nhiên, không ít phụ huynh và giáo viên lại lo ngại việc tổ chức kiểm tra buổi tối có thể gây xáo trộn sinh hoạt gia đình, tạo thêm áp lực cho học sinh.
Theo cô Nguyễn Hoài Nam, giáo viên một trường THPT tại TP Hồ Chí Minh, quy định của Sở chỉ yêu cầu kiểm tra trực tuyến, không yêu cầu tổ chức lúc 21 giờ.
“Dù hình thức online rất thuận tiện, nhưng tổ chức lúc 21 giờ sẽ ảnh hưởng thói quen sinh hoạt: Có nhà ăn tối muộn, có gia đình có trẻ nhỏ, có phụ huynh làm ca đêm. Chưa kể hạ tầng mạng không phải nhà nào cũng ổn định”, cô Nam chia sẻ thêm.
Cô Nam cũng cho biết, trường của cô chủ trương tổ chức kiểm tra trực tuyến trực tiếp tại phòng máy tính của trường, đảm bảo công bằng, không gây ảnh hưởng đến gia đình và thuận lợi cho giám sát.
Nhiều phụ huynh cũng cho rằng kiểm tra lúc 21 giờ dễ gây căng thẳng, nhất là với học sinh nhỏ tuổi. Một phụ huynh khác bình luận: “21 giờ là giờ trẻ nên chuẩn bị đi ngủ, nếu làm bài kiểm tra vào thời điểm đó thì các con khó giữ sự tập trung. Chưa kể hôm nào mất điện, rớt mạng sẽ rất phiền”.
Một vấn đề khác được đặt ra là tính pháp lý. Trong kế hoạch kiểm tra định kỳ, thông thường trường sẽ bố trí thời gian kiểm tra trong buổi học, đảm bảo tính công bằng, nghiêm túc và minh bạch. Một chuyên gia giáo dục cho rằng nếu coi bài kiểm tra vào lúc 21 giờ là điểm chính thức, cần có hướng dẫn cụ thể để tránh việc mỗi trường làm một kiểu.
Cần sự thống nhất và phù hợp trong tổ chức kiểm tra trực tuyến
Cuộc tranh luận xung quanh thời gian kiểm tra trực tuyến cho thấy giáo dục đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ, đòi hỏi sự điều chỉnh cả từ phía nhà trường, giáo viên, phụ huynh và học sinh.
Chuyển đổi số đem lại nhiều thuận lợi nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải thống nhất quy trình, đặc biệt trong các hoạt động liên quan đến kiểm tra – đánh giá. Khi mỗi giáo viên một cách làm, mỗi lớp một thỏa thuận, rất dễ nảy sinh bất cập và tạo áp lực không cần thiết.
Nhiều ý kiến cho rằng Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh cần có hướng dẫn rõ hơn về khung giờ phù hợp cho kiểm tra trực tuyến, hoặc khuyến nghị các trường tổ chức tại phòng máy, tránh phụ thuộc vào điều kiện gia đình. Đồng thời, việc trao đổi giữa phụ huynh – giáo viên – nhà trường cần minh bạch, giúp thống nhất thời gian hợp lý cho cả tập thể.
Việc kiểm tra trực tuyến lúc 21 giờ có thể là thuận lợi với lớp này, nhưng lại là gánh nặng với lớp khác. Điều quan trọng không phải là cấm hay cho phép, mà là triển khai sao cho phù hợp, đúng quy định, đáp ứng đúng tinh thần đổi mới kiểm tra và bảo đảm quyền lợi học sinh.
Trong tiến trình chuyển đổi số giáo dục, mỗi thử nghiệm đều cần được lắng nghe, đánh giá, điều chỉnh. Vấn đề giờ kiểm tra trực tuyến chỉ là một lát cắt nhỏ, nhưng phản ánh rõ sự chuyển động mạnh mẽ của ngành và nhu cầu phải đồng bộ hóa quy trình để mọi đổi mới đều thực sự vì học sinh.
