Nhìn lại Sài Gòn 22 ngày "vắng lạ"

Chương trình "Triển lãm và ra mắt sách ảnh Sài Gòn Covid-19" của nhiếp ảnh gia Trần Thế Phong do NXB Văn hóa – Văn nghệ TP.HCM tổ chức sẽ chính thức khai mạc vào sáng 1/10/2020 tại Đường Sách TP.HCM. Triển lãm kéo dài đến hết ngày 6/10/2020.

Đây là cuộc triển lãm ảnh lần thứ 14 và là tập sách ảnh thứ 9 mang tên “Sài Gòn Covid-19” (song ngữ Việt - Anh). Trái ngược hoàn toàn tập sách ảnh "Nhịp sống Sài Gòn” với không gian phố xá sầm uất giữa dòng người vội vã (xuất bản năm 2019), “Sài Gòn Covid-19” phản ánh một thành phố năng động - nghĩa tình bỗng dưng trầm lắng, những ngày nhìn và lắng nghe sự im lặng đến nao lòng, nhưng cũng mạnh mẽ, ấm áp và chở che.

“Sinh ra và lớn lên tại Sài Gòn, suốt hơn 50 năm qua, đây là lần đầu tiên tôi được chứng kiến một Thành phố vốn nhộn nhịp, sầm uất bỗng trở nên vắng lặng, bình yên và âu lo. Một Sài Gòn thật lạ lẫm với tôi và chắc hẳn với mọi người. Đây lại chính là nhân duyên đẩy đưa tôi thai nghén và ghi lại những hình ảnh hiếm hoi này” - Nhiếp ảnh gia Trần Thế Phong lý giải nguyên do chọn và ghi lại những khoảng khắc khó tin này.

Đại dịch Covid-19 là thảm họa toàn cầu, tác động lên mọi mặt của đời sống, kinh tế, xã hội. Nhưng ở một khía cạnh nào đó, nó lại giúp chúng ta hiểu đầy đủ hơn những giá trị của tự do, hạnh phúc, bình đẳng, bác ái. Ứng phó với đại dịch này, người dân cả nước đã đồng tâm, hiệp sức thực hiện mọi biện pháp để phòng chống dịch bệnh, trong đó có việc giãn cách xã hội.

Bằng tất cả tâm huyết của một người yêu nghề, từ tháng 1/2020, nhiếp ảnh gia Trần Thế Phong bắt đầu ghi lại cuộc sống Sài Gòn và đỉnh điểm là 22 ngày đợt giãn cách xã hội. Theo đó, từ 2.000 file ảnh, 101 tác phẩm nhiếp ảnh được chọn lọc để đưa vào tập sách ảnh “Sài Gòn Covid-19”, Trần Thế Phong mong muốn gửi đến các độc giả những hình ảnh của một Sài Gòn thanh vắng, diễm lệ và nghĩa tình. 

Trong 22 ngày Sài Gòn “vắng lạ” đến không ngờ, anh tranh thủ ghi lại hình ảnh từ tờ mờ sáng đến tận tối... Bên cạnh thời gian còn lại trong ngày, anh cùng những người bạn đi phát gạo, thức ăn, quà bánh dành cho mảnh đời khó khăn đường phố. Mắt được thấy, tai lắng nghe, trái tim chạm sâu vào cảm xúc đời thường, ống kính của người nghệ sĩ nhiếp ảnh ôm trọn nhiều cảm xúc hơn bao giờ hết.

Hơn nữa, anh bắt gặp được nhiều khoảnh khắc đẹp như “phát khẩu trang miễn phí”, ATM gạo với khẩu hiệu “Ai thiếu thì nhận ai thừa thì cho”, những bao gạo gói mì được chuẩn bị trao tặng với dòng chữ “Nếu khó khăn bạn hãy lấy một phần, nếu bạn ổn xin nhường người khác”, những hộp cơm giúp bà con san sẻ bớt nhọc nhằn. Nụ cười và giọt nước mắt không thể “giấu đi” khi những hoàn cảnh khó khăn kịp thời nhận được những hỗ trợ cần thiết.

Ấm lòng là cảm giác anh và những người bạn nhận lại như một món quà khi nhìn thấy từng nụ cười, từng ánh mắt cảm ơn và những câu nói động viên lẫn nhau. Nghĩa tình của người Sài Gòn cùng nhau vượt qua thời kỳ khó khăn trong đại dịch. Sẽ không ai bị bỏ lại phía sau, những tấm lòng thiện nguyện luôn sẵn lòng tương trợ ngay tức khắc. Trong tâm trí mỗi người chúng ta đều hiện lên câu nói: “Tất cả rồi sẽ ổn, hãy cùng nhau vượt qua giai đoạn khó khăn này”.

Nhà báo Trần Đức Tuấn chia sẻ: “Cùng với cả thế giới, Việt Nam cũng đang nỗ lực chung tay đẩy lùi những hiểm nguy từ đại dịch. Trong thời gian giãn cách xã hội, nhà nhiếp ảnh Trần Thế Phong đã âm thầm, cần mẫn cùng chiếc máy ảnh, với lòng yêu nghề, một mình lang thang trên đường phố Sài Gòn để ghi lại những hình ảnh quý hiếm giữa đại dịch Covid-19. Trần Thế Phong đã đem đến cho mọi người cơ hội ngàn vàng để chiêm ngưỡng một Sài Gòn hoàn toàn khác: lặng lẽ, êm đềm, quý phái, trầm tư và tráng lệ, trong vắng lặng gần như tuyệt đối. Nó làm cho đầu óc vốn hay phân tâm của con người bỗng nhiên tập trung, dồn sức, gần như lần đầu tiên nhìn thấy những kiến  trúc  tuyệt mỹ, những con đường thơ mộng, những đại lộ đầy cổ thụ trầm mặc, những ánh tà dương huyền bí trên nóc các đền đài. Đây không chỉ là một món quà nghệ thuật, êm đềm cho hôm nay, mà còn là một áng tâm thư bằng hình ảnh gởi người đời sau, ưu tư và trân quý”.

Không gian triển lãm tại Đường sách TP.HCM trải dài với khoảng 80 bức ảnh được sắp xếp theo mạch cảm xúc của tác giả trong những ngày rong ruổi bắt nhịp Sài Gòn yên lặng đến lạ thường. Từ chủ đề đường phố, nhịp sống thường ngày, ảnh hưởng kinh tế, những địa điểm nổi tiếng, cửa hàng quán xá khép cửa, sự thay đổi linh hoạt trong dịch vụ kinh doanh mùa dịch, muôn kiểu mưu sinh, những mảnh đời khó khăn. Hy vọng người dân thành phố và các du khách có dịp đến thăm đường sách trong dịp triển lãm cùng chia sẻ những kỷ niệm khó quên.

Nhân dịp Trung Thu năm nay, anh Trần Thế Phong cũng chuẩn bị những món quà nhỏ tại chương trình dành tặng các em thiếu nhi hưởng trọn niềm vui trọn vẹn với tuổi thơ ấm áp. Đơn giản chỉ là tấm lòng của người “nghệ sĩ”, trái tim thổn thức của một người con Sài Gòn.

Nhiếp ảnh gia Trần Thế Phong sinh năm 1969 tại Sài Gòn. Hơn 30 năm gắn bó với nghệ thuật nhiếp ảnh, trong đó có 20 năm đi theo con đường nhiếp ảnh chuyên nghiệp.

Từ năm 2006 đến nay, Trần Thế Phong đã tổ chức được 14 cuộc triển lãm trong và ngoài nước: Bão Chanchu, Những nẻo đường tuổi thơ, Nghệ sĩ đường phố, Gánh, Đọc báo, Vượt qua bóng tối, Trẻ em & Gánh (Năm 2014 tại Bern và Zurich, Thụy Sĩ), Ánh sáng cuộc sống, 45 ngày tại Thụy Sĩ, Mưu sinh, Chân dung, Nhịp sống Sài Gòn.

Đã phát hành 9 tập sách ảnh: Gánh, Những nẻo đường tuổi thơ, Vượt qua bóng tối, Ánh sáng cuộc sống, 45 ngày tại Thụy Sĩ, Mưu sinh, Chân dung, Nhịp sống Sài Gòn và nay là Sài Gòn Covid-19. Nhiếp ảnh gia Trần Thế Phong đã nhận được trên 200 giải thưởng về ảnh nghệ thuật và báo chí trong và ngoài nước. Giải thưởng lớn Grand-Prix Japan 2001. Giành 3 huy chương vàng tại Áo ở cuộc thi ảnh tầm cỡ thế giới. Trong đó có 10 lần đạt giải thưởng Công trình sách ảnh xuất sắc Quốc gia (Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam), 12 giải thưởng ảnh Báo chí TP.HCM và Quốc gia (2000 – 2020).