Chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài từ ngày 23/9 đến 25/9 đánh dấu lần đầu tiên ông Tập Cận Bình tới Washington sau hơn một thập kỷ. Ngay khi nhà lãnh đạo Trung Quốc hạ cánh xuống căn cứ Joint Base Andrews vào ngày 23/9, Tổng thống Donald Trump đã trực tiếp ra tận cầu thang máy bay nghênh đón, đánh dấu sự kiện hiếm hoi một tổng thống Mỹ đích thân đón một nhà lãnh đạo nước ngoài tại sân bay kể từ năm 1962.
Khi tới Washington, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định hai nước nên là "đối tác chứ không phải đối thủ". Hội nghị diễn ra trong bối cảnh các mối quan hệ chiến lược, thương mại và công nghệ giữa hai siêu cường lớn nhất thế giới đang đối mặt với nhiều thách thức sâu sắc.
Một trong những kết quả cụ thể nhất thu được từ các cuộc hội đàm là việc hai quốc gia thống nhất gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại thêm 2 tháng. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết thỏa thuận tạm hoãn cuộc chiến thuế quan vốn dự kiến hết hạn vào tháng 11 sẽ được kéo dài đến ngày 10/1 năm sau nhằm tạo thêm thời gian đàm phán kinh tế.
Theo thỏa thuận, Bắc Kinh đang thực hiện nghĩa vụ mua 25 triệu tấn đậu nành của Mỹ nhưng vẫn còn chậm tiến độ đối với cam kết mua 17 tỷ USD các mặt hàng nông sản khác. Dù quyết định gia hạn giúp hạ nhiệt mức thuế quan trong ngắn hạn, những câu hỏi cốt lõi như các mức thuế cơ bản, nguồn cung đất hiếm và các hạn chế công nghệ vẫn bị đẩy sang các vòng đàm phán tiếp theo. Hai nhà lãnh đạo dự kiến sẽ có thêm cơ hội thảo luận tại hai hội nghị thượng đỉnh đa phương diễn ra tại Thâm Quyến và Miami trước khi kết thúc năm.
Bên cạnh kinh tế, trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành chủ đề tranh luận gay gắt khi hai nhà lãnh đạo bộc lộ những quan điểm hoàn toàn trái ngược. Tổng thống Donald Trump đề xuất gọi AI là "Siêu trí tuệ" và nhấn mạnh ông muốn "giữ nguyên tình trạng như hiện tại", đồng thời dựa vào Bộ Tư pháp Mỹ thay vì đưa ra các quy định kiểm soát mới.
Ngược lại, Chủ tịch Tập Cận Bình nhấn mạnh tại cuộc họp ngày 24/9 rằng hai nước có "cả năng lực và trách nhiệm trong việc phát triển cũng như quản lý trí tuệ nhân tạo vì mục đích tốt đẹp, đồng thời đảm bảo rằng sự phát triển của trí tuệ nhân tạo luôn nằm dưới sự kiểm soát của con người và phục vụ cho lợi ích của nhân dân".
Cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran cũng là vấn đề đáng chú ý trong chuyến thăm. Xung đột bắt đầu hồi tháng 2 và dẫn đến việc eo biển Hormuz bị đóng cửa, đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh.
Ông Trump kêu gọi Trung Quốc ủng hộ nỗ lực gây sức ép kinh tế lên Tehran và mở lại eo biển Hormuz. Bắc Kinh, đối tác thương mại lớn nhất của Iran, tỏ ra thận trọng trước đề nghị này.
Không có đột phá nào về vấn đề Iran được công bố sau cuộc hội đàm ngày 24/9. Ông Tập cho biết ủng hộ Mỹ và Iran trở lại một thỏa thuận tạm thời, vốn được kỳ vọng tạo nền tảng cho một thỏa thuận hòa bình lớn hơn. Lệnh ngừng bắn này đã đổ vỡ không lâu sau khi được công bố hồi tháng 6.
Vấn đề Đài Loan tiếp tục là điểm nóng nhạy cảm nhất trong cuộc hội đàm song phương giữa hai nhà lãnh đạo. Theo Tân Hoa Xã, Chủ tịch Tập Cận Bình thúc giục phía Mỹ cần "xử lý vấn đề Đài Loan một cách thận trọng để tạo nền tảng vững chắc cho sự hợp tác chiến lược song phương và sự phát triển của quan hệ Trung - Mỹ", đồng thời bày tỏ mong muốn Mỹ sẽ công khai phản đối Đài Loan độc lập.
Yêu cầu này cứng rắn hơn so với lập trường truyền thống của Washington là "không hỗ trợ" độc lập. Phía Mỹ luôn duy trì nghĩa vụ pháp lý cung cấp phương tiện tự vệ cho Đài Loan, mặc dù Tổng thống Donald Trump từng gây chú ý khi mô tả gói viện trợ quân sự trị giá 14 tỷ USD cho hòn đảo này như một "lá bài đàm phán" sau cuộc gặp vào tháng 5.
Để cảnh báo về rủi ro xung đột quân sự, Chủ tịch Tập Cận Bình đã viện dẫn lý thuyết "Bẫy Thucydides", hiện tượng cạnh tranh giữa một cường quốc đang nổi và một cường quốc lâu đời dễ dẫn đến chiến tranh. Nhà lãnh đạo Trung Quốc tin rằng rủi ro này "có thể vượt qua" và kêu gọi thiết lập các cơ chế đối thoại quân sự thường xuyên cùng cơ chế ngăn ngừa khủng hoảng.
Ngoài ra, Chủ tịch Tập Cận Bình cũng thông báo hai chú gấu trúc khổng lồ Bình Bình (Ping Ping) và Phú Sương (Fu Shuang) sẽ sớm được gửi tới Vườn thú Atlanta trong vài ngày tới.
