Chiều 11/11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).
Đề nghị bổ sung cha mẹ học sinh có quyền giám sát bữa ăn tập thể
Góp ý vào dự án Luật, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Đoàn Hải Phòng) cho rằng hồ sơ Dự án Luật đang có sự không thống nhất về căn cứ thu hồi Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.
Theo đại biểu, Báo cáo số 2098 khẳng định đã quy định việc thu hồi ngay khi xảy ra một vụ ngộ độc tập thể gây tử vong. Tuy nhiên, đối chiếu với dự thảo Luật, quy định này lại không được thể hiện. Các căn cứ liên quan đến sử dụng chất cấm và sản xuất hàng giả là thực phẩm cũng chưa được đưa vào luật.
Đại biểu cho rằng, miễn giấy chứng nhận không đồng nghĩa với miễn trách nhiệm bảo đảm an toàn thực phẩm và cần đặt trọng tâm quản lý vào các bếp ăn tập thể, nhất là bữa ăn học đường.
“Đây là những nơi có số lượng lớn người sử dụng thực phẩm, trong đó học sinh, trẻ em không có khả năng tự lựa chọn hoặc kiểm soát nguồn gốc, chất lượng bữa ăn” – đại biểu Sơn nói.
Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn cho rằng cần quy định bếp ăn tập thể từ một ngưỡng suất ăn nhất định trở lên không thuộc diện miễn giấy chứng nhận theo mục 8 Phụ lục II của dự thảo.
Đồng thời, cần quy định bếp ăn phục vụ trẻ em, học sinh là trường hợp ngoại lệ về tần suất kiểm tra; bổ sung quyền tham gia giám sát bữa ăn tập thể của ban đại diện cha mẹ học sinh, công đoàn cơ sở tại Điều 11 dự thảo Luật.
Đại biểu cũng đề nghị phân biệt rõ thực phẩm giả, thực phẩm không an toàn và thực phẩm sai lệch chất lượng để có biện pháp xử lý phù hợp với bản chất, mức độ vi phạm.
Theo đó, cần bổ sung giải thích khái niệm "thực phẩm giả" ngay trong dự thảo Luật, xác định rõ cơ quan có thẩm quyền kết luận và phân tầng biện pháp thu hồi, cảnh báo, xử lý theo mức độ nguy hại đối với sức khỏe, tính chất gian dối và khả năng khắc phục.
Nghịch lý siết người ngay, thả kẻ gian
Cùng góp ý về vấn đề thu hồi giấy chứng nhận, đại biểu Phạm Trọng Nhân (Đoàn TP. HCM) đưa ra một phát hiện đáng chú ý khi đối chiếu hai phiên bản dự thảo Luật.
Theo đại biểu, tại bản dự thảo tháng 10, Điều 45 quy định 9 trường hợp thu hồi Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Trong đó có 4 trường hợp vi phạm nghiêm trọng gồm: sử dụng chất cấm, sản xuất thực phẩm giả, bị xử phạt từ hai lần trong 12 tháng và để xảy ra ngộ độc.
Tuy nhiên, đến bản dự thảo mới trình Quốc hội, cả 4 trường hợp này đều không còn. Những căn cứ còn lại chủ yếu liên quan đến lỗi giấy tờ.
"Nói cho dễ hiểu, nếu làm giả một tờ giấy thì bị thu hồi; còn làm giả cả lô thực phẩm, để cả bếp ăn phải đi cấp cứu thì luật không còn coi là căn cứ thu hồi" - đại biểu Nhân nêu.
Đại biểu Phạm Trọng Nhân dẫn số liệu của Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương cho biết, trong 6 tháng đầu năm, cả nước xảy ra 58 vụ ngộ độc, 7 người mắc và 10 người tử vong.
Báo cáo tiếp thu của Bộ Y tế cũng nêu các vụ ngộ độc quy mô lớn chỉ chiếm khoảng 22% số vụ nhưng chiếm hơn 84% số người mắc.
Rủi ro tập trung ở những nơi như bếp ăn trường học, khu công nghiệp, bệnh viện, nơi học sinh, công nhân và người bệnh không có quyền chủ động lựa chọn bữa ăn của mình. Trong khi đó, công cụ mạnh nhất là thu hồi giấy chứng nhận lại bị rút khỏi dự luật.
"Ta siết người ngay, mà thả lỏng kẻ gian, đó là nghịch lý nguy hiểm nhất của một đạo luật về bữa ăn"- đại biểu Phạm Trọng Nhân nói.
Do đó, đại biểu Phạm Trọng Nhân kiến nghị khôi phục và nâng mức các căn cứ thu hồi tại khoản 2 Điều 45. Theo đó, cơ sở sử dụng chất cấm, sản xuất thực phẩm giả hoặc gây ngộ độc tập thể do lỗi của mình theo kết luận của cơ quan có thẩm quyền phải bị thu hồi giấy chứng nhận ngay, không chờ vi phạm lần thứ hai hoặc chờ đến khi có người tử vong.
Đồng thời, cần quy định thời hạn không được cấp lại giấy chứng nhận và công khai thông tin trên hệ thống thông tin an toàn thực phẩm.
