Những hình ảnh quý về lễ hội làng Di Trạch đầu thế kỷ XX

(CLO) Xã Di Trạch nằm trên vùng đất cổ, có truyền thống văn hóa lâu đời, trong đó lễ hội truyền thống có những nét đặc sắc riêng, đó là biểu diễn văn nghệ trước cửa đình. Những hoạt động này đã được các nhà nhiếp ảnh người Pháp ghi lại hồi đầu thế kỷ XX.

Xã Di Trạch - xưa gọi là làng Di Ái hay còn gọi là kẻ Ải - là một làng cổ ở huyện Hoài Đức, TP Hà Nội. Theo lịch sử, khi mới thành lập, Di Ái có hai xóm là Xóm Ải và Xóm Dền, sau mở rộng làng có thêm xóm Đa, xóm Dậu và xóm Vực.

Thời Nguyễn năm 1831, làng có tên là Di Trạch, thuộc tổng Kim Thìa, huyện Đan Phượng, phủ Quốc Oai, tỉnh Sơn Tây. Năm 1886 thuộc phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Nội; đến năm 1918 thuộc huyện Đan Phượng tỉnh Hà Đông. Sau nhiều lần tách hợp từ năm 2008, xã Di Trạch lại trở về với Thủ đô Hà Nội.

Lễ hội làng Di Trạch tổ chức vào ngày mùng 10 đến 12/2 Âm lịch. Lễ hội tưởng nhớ vua Lý Bí (Lý Nam Đế), người có công đánh đuổi quân xâm lược nhà Lương lập lên nước Vạn Xuân năm 544. Do vậy, đến nay người dân Di Trạch vẫn kiêng từ “bí” - tất cả những loại cây, quả thuộc họ bầu bí đều được gọi là “bầu”.

Lễ hội làng Di Trạch được tổ chức tại đình làng thuộc địa phận thôn Dền và Ải. Trước đây lễ hội có các phần như lễ nhà thánh, lễ rước kiệu quanh làng, múa hát cửa đình và chia lộc thánh. Trong những năm gần đây, lễ hội lớn có rước kiệu thánh chỉ được tổ chức 5 năm một lần, vào những năm chẵn 5, 10.

Dưới đây là những hình ảnh lễ hội làng Di Trạch những năm 1920-1929, nguồn ảnh lưu trữ tại Viện Viễn đông bác cổ Pháp.

nhung hinh anh quy ve le hoi lang di trach dau the ky xx hinh 1

Ban tế lễ chuẩn bị nghiêm trang trước khi vào lễ Đức thánh Lý Nam Đế

nhung hinh anh quy ve le hoi lang di trach dau the ky xx hinh 2

Các vị bô lão làm lễ Thánh. Kiệu được đặt ngoài sân đình chuẩn bị cho lễ rước

nhung hinh anh quy ve le hoi lang di trach dau the ky xx hinh 3

Về cơ bản, các kiến trúc của đình làng Di Trạch vẫn được giữ nguyên trong 100 năm qua

nhung hinh anh quy ve le hoi lang di trach dau the ky xx hinh 4

Sau khi kết thúc phần lễ thánh, lễ rước kiệu bắt đầu khởi hành

nhung hinh anh quy ve le hoi lang di trach dau the ky xx hinh 5

Kiệu rước trên đường làng với đội quân mang bát bửu cờ thần đi trước. Khi đến một địa điểm quan trọng nào đó kiệu rước thánh sẽ quay và dân làng đốt pháo chào mừng

nhung hinh anh quy ve le hoi lang di trach dau the ky xx hinh 6

Cận cảnh kiệu quay lễ hội làng Di Trạch xưa

nhung hinh anh quy ve le hoi lang di trach dau the ky xx hinh 7

Đoàn rước kiệu thánh trên đường

nhung hinh anh quy ve le hoi lang di trach dau the ky xx hinh 8

Các cụ bà trong đội văn nghệ làm lễ Thánh trước khi biểu diễn

nhung hinh anh quy ve le hoi lang di trach dau the ky xx hinh 9
nhung hinh anh quy ve le hoi lang di trach dau the ky xx hinh 10

Biểu diễn văn nghệ ở đình làng Di Trạch. Đây cũng là nét văn hóa đặc sắc mà hiện nay ít nhiều địa phương còn lưu giữ được

nhung hinh anh quy ve le hoi lang di trach dau the ky xx hinh 11

Đội văn nghệ của làng Di Trạch. Xưa kia, đình là một sân khấu trình diễn nghệ thuật. Nhiều loại hình nghệ thuật đã nương nhờ không gian đình làng để lấy làm nơi trình diễn. Đình có chức năng đa dạng hơn cả nhà văn hóa, nhà hát hiện đại, cộng dồn chức năng thờ tự, sinh hoạt cộng đồng và biểu diễn nghệ thuật.

Nguyễn Quân - T.Toàn

Xem thêm

Kỷ niệm 300 năm Ngày sinh nhà bác học Lê Quý Đôn, lan tỏa giá trị tri thức Việt

Kỷ niệm 300 năm Ngày sinh nhà bác học Lê Quý Đôn, lan tỏa giá trị tri thức Việt

(CLO) Tối 31/7, tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên), Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam phối hợp với tỉnh Hưng Yên tổ chức Lễ kỷ niệm cấp quốc gia 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726-2026).

Lần đầu tiên Hội An tổ chức lễ hội đèn lồng

Lần đầu tiên Hội An tổ chức lễ hội đèn lồng

(CLO) UBND TP. Đà Nẵng vừa ban hành kế hoạch tổ chức Lễ hội đèn lồng quốc tế Hội An 2026 với chủ đề "Hội An - Sắc màu di sản", đánh dấu lần đầu tiên Hội An có một lễ hội đèn lồng mang tầm quốc tế nhằm quảng bá giá trị văn hóa, nghề thủ công truyền thống và tăng sức hút du lịch.

Làng Văn hóa tổ chức chuỗi hoạt động tôn vinh văn hóa Khmer

Làng Văn hóa tổ chức chuỗi hoạt động tôn vinh văn hóa Khmer

(CLO) Trong tháng 8/2026, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ tổ chức chuỗi hoạt động với chủ đề "Về miền Tây qua nét văn hóa của đồng bào Khmer", mang đến không gian trải nghiệm đậm bản sắc văn hóa Nam Bộ cùng nhiều chương trình nghệ thuật, tái hiện lễ hội và hoạt động giao lưu hấp dẫn.

‘Rạng rỡ Văn hiến Việt Nam’ tái hiện cuộc đời Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn

‘Rạng rỡ Văn hiến Việt Nam’ tái hiện cuộc đời Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn

(CLO) Lễ kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa, nhà bác học kiệt xuất Lê Quý Đôn sẽ diễn ra tối 31/7 tại Hưng Yên. Điểm nhấn của sự kiện là lễ trao Nghị quyết của UNESCO vinh danh Lê Quý Đôn và chương trình nghệ thuật đặc biệt "Rạng rỡ Văn hiến Việt Nam", truyền hình trực tiếp trên VTV1.

Chương trình nghệ thuật đặc biệt được dàn dựng công phu dự kiến diễn ra trong tháng 8 hoặc tháng 9/2026.

Quảng Ninh sẵn sàng bùng nổ với tuần lễ du lịch và đại nhạc hội

(CLO) Tâm điểm rực rỡ nhất trong toàn bộ chuỗi hoạt động hướng tới dấu mốc lịch sử của vùng đất mỏ trong tháng 8 và tháng 9 tới đây chính là đại nhạc hội đặc biệt và tuần lễ vàng kích cầu du lịch, hứa hẹn biến toàn bộ không gian Quảng Ninh thành một chuỗi ngày hội văn hóa đa sắc màu.

Người trẻ có thể trở thành ‘đại sứ văn hóa’ trên không gian số

Người trẻ có thể trở thành ‘đại sứ văn hóa’ trên không gian số

(CLO) Mạng xã hội đang mở ra cơ hội chưa từng có để văn hóa truyền thống đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ. Tuy nhiên, theo Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Tấn Phát (nghệ nhân sơn mài, làng cổ Đường Lâm, Sơn Tây, Hà Nội), bên cạnh sự sáng tạo, người làm nội dung cần đặt tính chân thực và sự tôn trọng di sản lên hàng đầu, bởi chỉ khi hiểu đúng thì mới có thể lan tỏa đúng.

Từ “sơn mài trắng” đến “sơn mài tổng hợp”: Hành trình “làm mới” chất liệu của họa sĩ Lê Văn Thìn

Từ “sơn mài trắng” đến “sơn mài tổng hợp”: Hành trình “làm mới” chất liệu của họa sĩ Lê Văn Thìn

(NB&CL) Gần nửa thế kỷ sáng tạo, họa sĩ Lê Văn Thìn đưa đến những thử nghiệm nghệ thuật táo bạo từ “sơn mài trắng” đến triết lý “vẽ bằng búa”. Đó là hành trình không ngừng tìm kiếm ngôn ngữ tạo hình mới, đồng thời mở rộng giới hạn biểu đạt của chất liệu sơn mài Việt Nam.

Sắp công diễn vở kịch thơ huyền ảo về Nguyễn Du và Hồ Xuân Hương

Sắp công diễn vở kịch thơ huyền ảo về Nguyễn Du và Hồ Xuân Hương

(CLO) Lấy cảm hứng từ những giai thoại văn học xoay quanh hai danh nhân Nguyễn Du và Hồ Xuân Hương, vở kịch thơ huyền ảo "Nguyễn Du - Hồ Xuân Hương ngoại truyện" sẽ chính thức ra mắt công chúng từ ngày 7/8, mở ra góc nhìn mới về hai biểu tượng thi ca của dân tộc thông qua ngôn ngữ sân khấu giàu chất thơ và màu sắc huyền ảo.

Triển lãm gốm tâm linh quy mô lớn nhất Việt Nam sẽ được tổ chức trên núi Bà Đen trong tháng 8

Triển lãm gốm tâm linh quy mô lớn nhất Việt Nam sẽ được tổ chức trên núi Bà Đen trong tháng 8

Triển lãm “Kinh gốm – thanh âm thế gian” là lần đầu tiên tại Việt Nam một triển lãm gốm quy mô lớn được tổ chức trên đỉnh núi. Diễn ra từ ngày 8/8-6/9/2026, triển lãm trưng bày hơn 400 tác phẩm gốm mang cảm hứng Phật giáo được tạo tác bởi nghệ sĩ Nguyễn Tuấn và các nghệ nhân làng nghề Phù Lãng.

Cỡ chữ bài viết: