Lễ hội thu hút hàng nghìn nhân dân và du khách thập phương tham dự.
Phát biểu khai mạc lễ hội, đại diện lãnh đạo phường Nam Hoa Lư nhấn mạnh, lễ hội truyền thống đền Thái Vi được tổ chức hằng năm không chỉ là dịp tưởng nhớ, tri ân công đức của các bậc tiền nhân, mà còn là dịp để mỗi chúng ta tìm về cội nguồn, lắng nghe tiếng gọi của lịch sử, để hiểu sâu sắc hơn về những giá trị mà cha ông đã dày công vun đắp.
Đền Thái Vi tọa lạc trong vùng lõi Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An, là nơi thờ các vị vua triều Trần cùng nhiều tướng lĩnh có công lớn trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước. Trải qua bao thăng trầm lịch sử, di tích không chỉ mang giá trị kiến trúc nghệ thuật đặc sắc mà còn là biểu tượng của tinh thần yêu nước, ý chí quật cường và khát vọng hòa bình của dân tộc Việt Nam.
Trong thế kỷ thứ XIII, dân tộc ta đã phải đối mặt với đội quân xâm lược Nguyên Mông hùng mạnh bậc nhất thế giới thời bấy giờ.
Nhưng bằng ý chí kiên cường, bằng tinh thần đoàn kết toàn dân tộc và bằng tài thao lược của các vị vua, tướng lĩnh, quân dân nhà Trần đã làm nên kỳ tích vĩ đại với 3 lần đánh bại quân xâm lược.
Theo sử sách, năm 1.258, sau thắng lợi cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông xâm lược lần thứ nhất, vua Trần Thái Tông tròn 41 tuổi, đã nhường ngôi cho con là Trần Thánh Tông và lên làm Thái Thượng Hoàng.
Sau đó trở về vùng núi Trường Yên để tu hành, mở đầu cho việc xây dựng hành cung Vũ Lâm. Ngài đã cho lập Am gọi là Thái Vi Từ (có nghĩa là Thái Thượng Hoàng - xuất gia - vi hành), chiêu mộ dân lưu tán, để khai hoang, lập ấn, mở mang đường giao thông, tôn tạo những nơi xung yếu chuẩn bị sẵn sàng đề phòng khi chiến tranh chống xâm lược nổ ra. Nhiều cuộc họp quan trọng của Triều đình dưới sự chủ trì của Thái Thượng Hoàng - Trần Thái Tông đã được tổ chức tại đây.
Trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông lần thứ 2 năm 1.285, nơi đây đã trở thành căn cứ địa vững chắc của quân và dân thời Trần. Các tên địa danh: Vũ Lâm, Văn Lâm được ra đời từ đây. Vũ Lâm là nơi đóng quân của quan võ, Văn Lâm là nơi đặt bản doanh của quan văn.
Trải qua hơn 700 năm lịch sử, ngày 15 tháng 3 âm lịch hằng năm đã trở thành ngày hội truyền thống của Đền Thái Vi. Với những giá trị đặc biệt về lịch sử và văn hóa, năm 1994, di tích Đền Thái Vi đã được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.
Trong khuôn khổ lễ hội năm nay, du khách và nhân dân được tham gia nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc như nghi lễ rước kiệu từ Đình Các đến đền Thái Vi, giao lưu văn nghệ truyền thống, cùng các trò chơi dân gian mang đậm bản sắc dân tộc.
Trước đó, ngày 30/4 (tức 14/3 âm lịch), Ban Tổ chức đã tiến hành các nghi thức mở cửa đền, tế lễ cổ truyền và tổ chức các hoạt động như thi múa kiếm, kéo co, leo cầu kiều cùng chương trình nghệ thuật truyền thống, tạo không khí sôi nổi trước ngày khai hội chính.
