Ông Dela Rosa, 64 tuổi, là một cựu cộng sự thân cận của cựu Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte và hiện đang bị Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) cáo buộc phạm tội ác chống lại loài người.
Lệnh bắt giữ của ICC nhắm vào ông Dela Rosa bắt nguồn từ vai trò của ông khi còn là tư lệnh cảnh sát quốc gia, trực tiếp điều hành cuộc chiến chống ma túy dưới thời ông Duterte. Số liệu chính thức từ cảnh sát ghi nhận hơn 6.000 người chết trong chiến dịch trấn áp ma túy này.
Theo các báo cáo tại hiện trường, hơn 10 binh sĩ Philippines mặc đồ rằn ri, mang theo súng trường tấn công đã tiến vào tòa nhà Thượng viện vào tối ngày 13/5. Chỉ vài phút sau, ít nhất 15 tiếng súng đã vang lên khiến toàn bộ khu vực rơi vào hoảng loạn, buộc các nghị sĩ, trợ lý và phóng viên phải vội vã tìm chỗ ẩn nấp trước khi được lực lượng an ninh yêu cầu sơ tán.
Chủ tịch Thượng viện Philippines Alan Peter Cayetano đã bày tỏ sự bàng hoàng trên mạng xã hội: "Chúng tôi nghe thấy tiếng súng và không biết chuyện gì đang xảy ra. Mọi người đều khóa chặt trong phòng. Chúng tôi không thể ra ngoài, cũng không thể bảo đảm an toàn cho các nhân viên khác". Ông Cayetano cũng đặt câu hỏi đầy lo lắng về tình hình hiện tại: "Tại sao chúng tôi lại bị tấn công ở đây, hãy giúp chúng tôi".
Trong khi tiếng súng nổ ra, ông Dela Rosa được cho là vẫn đang cố thủ bên trong văn phòng và nhận được sự bảo vệ từ các nghị sĩ khác. Hiện chưa có thông tin chính xác về nguyên nhân châm ngòi vụ nổ súng cũng như các trường hợp thương vong.
Sau khi không xuất hiện trước công chúng kể từ tháng 11/2025, ông Dela Rosa đã bất ngờ xuất hiện tại Thượng viện vào ngày 11/5 vừa qua để tham gia một cuộc bỏ phiếu giúp phe thân ông Duterte giành quyền kiểm soát cơ quan này. Kể từ đó, ông đã liên tục cố thủ bên trong tòa nhà để tránh việc bị dẫn độ sang The Hague, Hà Lan.
Trong một video đăng tải trên Facebook, ông khẩn khoản kêu gọi sự ủng hộ từ công chúng: "Tôi cầu xin mọi người. Tôi hy vọng mọi người có thể giúp tôi. Đừng để có thêm công dân Philippines nào bị đưa đến The Hague nữa". Ông cũng khẳng định bản thân chỉ đang tìm kiếm sự hỗ trợ hòa bình và yêu cầu chính quyền không giao nộp mình cho "người nước ngoài".
Bất chấp tình hình căng thẳng, Bộ trưởng Nội vụ Philippines Jonvic Remulla cho biết ông Dela Rosa vẫn an toàn và tuyên bố sẽ không thực hiện lệnh bắt giữ ngay lúc này nhằm đảm bảo an ninh cho tất cả mọi người.
