Theo báo cáo tuần trước trên tạp chí Antiquity, các nhà khảo cổ học đã tìm thấy hàng nghìn công trình kiến trúc Maya chưa từng thấy cũng như một thành phố lớn mà họ đặt tên là Valeriana ở Campeche của vùng đất thấp Maya, một khu vực trải dài từ Belize, El Salvador, Guatemala và đông nam Mexico ngày nay, nơi người Maya sinh sống từ khoảng năm 1000 trước Công nguyên đến năm 1500 sau Công nguyên.
Các nhà khoa học đã sử dụng LiDAR trên không - thiết bị phát hiện và đo khoảng cách bằng ánh sáng - xuyên qua lớp rừng rậm rạp ở phía đông Campeche từ trên cao, phóng tia laser vào bề mặt và tiết lộ những gì nằm bên dưới tán lá.
Thiết bị LiDAR trên không đã xuyên qua lớp rừng rậm rạp từ trên cao ở bang Campeche của Mexico để lộ ra những tòa nhà, quảng trường và ruộng bậc thang cổ xưa của người Maya. Ảnh: Luke Auld-Thomas
Giống như các thủ đô lớn khác từ các địa điểm của người Maya, Valeriana có hồ nước, sân bóng, các kim tự tháp đền thờ và con đường rộng nối các quảng trường khép kín. Các nhà nghiên cứu đã xác định được tổng cộng 6.764 công trình ở Valeriana và ở các khu định cư nông thôn, thành thị khác có quy mô khác nhau.
Mật độ các khu định cư trong khu vực này ngang ngửa với các địa điểm đã biết khác ở vùng đất thấp Maya. Các nhà khảo cổ học nghi ngờ rằng nhiều tàn tích của người Maya đã ẩn náu ở Campeche ít nhất là từ những năm 1940.
Các bản quét LiDAR mới cũng cho thấy mối liên hệ phức tạp giữa các khu định cư của người Maya. "Mô hình định cư dày đặc cho thấy người Maya có tổ chức cao trong việc quản lý cảnh quan, với mạng lưới đường bộ hoặc đường đắp cao, khu dân cư, ruộng bậc thang nông nghiệp và các công trình phòng thủ rộng lớn", nhà khảo cổ học Carlos Morales-Aguilar tại Đại học Texas cho biết.
Nghiên cứu chỉ ra thêm rằng người Maya đã điều chỉnh cơ sở hạ tầng để phù hợp với cảnh quan thiên nhiên, "sử dụng các hố sụt, gờ và chỗ trũng như một phần trong chiến lược quy hoạch đô thị và quản lý nước".
Morales-Aguilar cho biết người Maya đã vẽ nên bức tranh "về một mạng lưới rộng lớn, kết nối giữa các khu vực thành thị và nông thôn trải dài trên khắp lãnh thổ của họ trong suốt lịch sử chiếm đóng của họ".
Trong khi những tàn tích của nền văn hóa Maya này vẫn tồn tại qua hàng thiên niên kỷ, việc xác định vị trí và nghiên cứu toàn bộ khu định cư của người Maya sẽ rất quan trọng để bảo tồn tương lai của những địa điểm cổ đại này.
Ngọc Ánh (theo CNN).
