Múa sư tử mèo là một trong những di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, đã được đồng bào Tày và Nùng ở Lạng Sơn gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Điệu múa này thể hiện rõ nét bản sắc độc đáo của xứ Lạng, một vùng đất giàu truyền thống lịch sử và văn hóa.
Người dân Lạng Sơn quan niệm sư tử là loài vật linh thiêng, mang lại may mắn và sự thịnh vượng. Do đó, điệu múa này thường được biểu diễn vào các dịp lễ hội, năm mới, khai trương hoặc khánh thành, với mong muốn xua đuổi những điều không may và mang lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Một đội múa sư tử mèo hoàn chỉnh là sự kết hợp của nhiều yếu tố. Ngoài vai trò chủ đạo của người múa, không thể thiếu các nhạc công với trống, thanh la, chũm chọe cùng các nhân vật phụ họa như Nả Lình, Báo Đồng. Tiếng nhạc dồn dập, mạnh mẽ hòa cùng những điệu múa uyển chuyển, dũng mãnh đã tạo nên một bức tranh văn hóa đầy màu sắc, cuốn hút.
Điều làm nên sự khác biệt của múa sư tử mèo Lạng Sơn chính là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa múa và võ thuật dân tộc. Bên cạnh những bước múa uyển chuyển, dẻo dai, các nghệ nhân còn trình diễn các bài quyền, kiếm, binh khí, thể hiện tinh thần thượng võ và ý chí kiên cường.
Màn múa gậy đinh ba hay song kiếm không chỉ là những động tác biểu diễn, mà còn là lời khẳng định về sức mạnh, sự nhanh nhẹn và ý chí bảo vệ quê hương của thế hệ thanh niên.
Di sản văn hóa này được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào ngày 8/5/2017, khẳng định những giá trị văn hóa độc đáo và ý nghĩa mà múa sư tử mèo mang lại cho cộng đồng.
