Ngày 14/10, Báo Tài chính–Đầu tư phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tổ chức Hội thảo Chính sách tín dụng và thị trường carbon: Khơi thông dòng vốn xanh.
Khung pháp lý cho sàn giao dịch tín chỉ carbon
Tại Hội thảo, Phó thống đốc NHNN Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết để thực hiện cam kết Việt Nam tại COP26 về mục tiêu đạt phát thải carbon bằng không vào năm 2050, Đảng, Nhà nước và Chính phủ đã ban hành nhiều cái chủ trương, chính sách quan trọng nhằm thúc đẩy tăng trưởng xanh, chuyển dịch năng lượng và phát triển kinh tế theo hướng khí thải carbon thấp.
Ngày 29/1/2026 vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 29/QĐ quy định về sàn giao dịch carbon trong nước, tạo khung pháp lý cho việc tổ chức, vận hành thị trường và giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính gọi là tín chỉ carbon.
Thị trường thí điểm bước đầu được hình thành với quy mô hơn 501 triệu tấn CO2 tương đương hạn ngạch phát thải phân bổ cho các cơ sở của ba ngành phát thải lớn là nhiệt điện, sắt thép và xi măng.
"Giai đoạn thí điểm này kéo dài đến hết năm 2028, trước khi bước vào giai đoạn vận hành bắt buộc toàn diện từ năm 2029, trong đó BIDV là ngân hàng được chỉ định thanh toán duy nhất trên thị trường" - Phó Thống đốc cho biết.
Dưới góc độ quản lý ngành, Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh nhấn mạnh mối quan hệ tương hỗ chặt chẽ giữa tín dụng xanh và thị trường carbon.
Trước hết, tín dụng xanh cung cấp nguồn vốn cho quá trình đầu tư, đổi mới công nghệ, tạo nguồn lực phát triển các ngành, lĩnh vực xanh, từ đó tạo ra kết quả giảm phát thải. Chính kết quả giảm phát thải từ các dự án được đầu tư từ nguồn vốn ngân hàng sẽ tạo ra cơ sở và hàng hóa cho sự phát triển của thị trường carbon.
Ở chiều ngược lại, thị trường carbon vận hành hiệu quả sẽ hỗ trợ doanh nghiệp có nguồn thu, dòng tiền ổn định từ kết quả giảm phát thải phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh và nâng cao chất lượng tín dụng ngân hàng, doanh nghiệp có điều kiện mua tín chỉ các-bon để đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa.
Trong bối cảnh các dòng vốn xanh khác đang trong quá trình phát triển, tín dụng xanh tiếp tục giữ vai trò là một nguồn vốn quan trọng phát triển các ngành, các lĩnh vực xanh, hỗ trợ chuyển đổi tăng trưởng sang nền kinh tế có khí thải carbon thấp.
Hơn 800 nghìn tỷ đồng cho kinh tế xanh
Theo Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh, NHNN đã từng bước hoàn thiện khuôn khổ chính sách, ban hành các định hướng, hướng dẫn về tín dụng xanh, quản lý rủi ro môi trường và xã hội; khuyến khích các tổ chức tín dụng xây dựng chiến lược, quy trình nội bộ và phát triển các sản phẩm tín dụng phù hợp với mục tiêu tăng trưởng xanh.
Tính đến cuối tháng 6/2026, dư nợ tín dụng xanh đạt trên 856 nghìn tỷ đồng, tăng gần 10% so với cuối năm 2025. Tốc độ tăng trưởng dư nợ bình quân đạt trên 20%/năm trong giai đoạn 2017–2025, tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực nông, lâm, thủy sản (chiếm 31%) và năng lượng xanh.
Kết quả này cho thấy sự đồng hành nỗ lực của hệ thống ngân hàng trong quá trình chuyển đổi xanh của doanh nghiệp, của nền kinh tế.
"Thị trường các-bon phát triển có thể góp phần giảm áp lực lên nguồn vốn tín dụng xanh. Thay vì phần lớn nhu cầu vốn cho chuyển đổi phải dựa vào vốn tự có, ngân sách hoặc tín dụng ngân hàng, doanh nghiệp có thêm khả năng tạo nguồn lực từ chính kết quả giảm phát thải của mình" - Phó Thống đốc nhấn mạnh.
Về dài hạn, điều này góp phần đa dạng hóa nguồn tài chính cho chuyển đổi xanh, giảm mức độ phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng, tạo điều kiện để nguồn vốn tín dụng được phân bổ hiệu quả hơn.
Sự phát triển song hành của thị trường carbon và tín dụng xanh sẽ góp phần đa dạng hóa nguồn lực tài chính, giảm tải áp lực cho vốn vay ngân hàng, đồng thời tạo điều kiện phân bổ nguồn vốn trong nền kinh tế hiệu quả và bền vững hơn.
