Người dẫn chương trình tin tức Afghanistan Beheshta Arghand nói chuyện với anh trai cô tại một khu nhà tạm trú ở Doha, Qatar, ngày 1 tháng 9 năm 2021 - Ảnh: REUTERS / Hamad I Mohammed
Bài liên quan
Nữ nhà báo chạy trốn khỏi Afghanistan sau cuộc phỏng vấn lịch sử với Taliban
Taliban tìm cách tăng cường sức mạnh với vũ khí hiện đại thu được của Mỹ
Taliban giao tranh với các lực lượng dân quân đối lập
Beheshta Arghand, 24 tuổi, là người dẫn chương trình truyền hình của TOLO News, một kênh tin tức tại Afghanistan. Cuộc phỏng vấn diễn ra đầy bất ngờ, xảy đến chỉ hai ngày sau khi nhóm chiến binh Hồi giáo chiếm được thủ đô Kabul (ngày 15/8).
Arghand nhớ lại, cô đã phải tập trung hơi thở và điều chỉnh khăn trùm đầu của mình để trông giống một chiếc khăn trùm kín đầu truyền thống khi một quan chức Taliban không được mời, xuất hiện trong studio của cô và yêu cầu được phỏng vấn.
Arghand cho biết cô đã nhìn xuống khắp cơ thể để chắc chắn rằng không có bộ phận nào khác đang lộ ra và bắt đầu đưa ra câu hỏi của mình.
"Thật may mắn, tôi luôn mặc quần áo dài trong studio vì chúng tôi là những người khác nhau và có những suy nghĩ khác nhau", cô gái 24 tuổi chia sẻ với Reuters ở Doha, nơi cô đã sống kể từ khi chạy trốn khỏi Afghanistan vào ngày 24/8 với sự giúp đỡ của Malala Yousafzai, người giành giải Nobel hòa bình vì thúc đẩy quyền được học hành của trẻ em gái Afghanistan.
"Phụ nữ - Taliban họ không chấp nhận. Khi một nhóm người không chấp nhận bạn là một con người, họ có hình ảnh nào đó về bạn, điều đó rất khó khăn", Arghand bày tỏ.
Cuộc phỏng vấn trực tiếp của Arghand đã gây xôn xao khắp thế giới khi cô trở thành nhà báo nữ Afghanistan đầu tiên đặt câu hỏi cho một thành viên của nhóm chiến binh Hồi giáo cứng rắn.
Cuộc phỏng vấn cũng chính là một phần của chiến dịch truyền thông rộng lớn hơn của Taliban, nhằm thể hiện bộ mặt ôn hòa hơn khi họ hứa sẽ tôn trọng quyền phụ nữ và đưa các phe phái Afghanistan khác vào thỏa thuận chia sẻ quyền lực.
Người dẫn tin tức Afghanistan Beheshta Arghand làm việc trên máy tính xách tay tại một khu nhà tạm trú ở Doha, Qatar, ngày 1 tháng 9 năm 2021 - Ảnh: REUTERS / Hamad I Mohammed
Cuộc phỏng vấn ngày 17/8 của Arghand là "lần đầu tiên trong lịch sử Afghanistan, một đại diện của Taliban xuất hiện trực tiếp trong một trường quay truyền hình, ngồi đối diện với một người dẫn chương trình là nữ", ông Mohseni, quan chức cấp cap của Taliban nói trong một chuyên mục của Washington Post, khẳng định rằng Taliban đang cố gắng "giới thiệu một dáng vẻ mới, ôn hòa với thế giới".
Arghand đã có mặt trong trường quay trước khi viên chức Taliban đến.
"Tôi thấy họ đến đài truyền hình. Tôi bị sốc, mất kiểm soát ... Tôi tự nhủ có lẽ họ đến để hỏi tại sao tôi đến trường quay", Arghand thuật lại.
Cô Arghand nói rằng cuộc phỏng vấn rất khó khăn, "nhưng tôi đã làm điều đó cho phụ nữ Afghanistan".
"Tôi tự nhủ: Ai trong chúng ta cũng phải bắt đầu ... và tôi đã nói với thành viên của Taliban rằng chúng tôi muốn quyền của mình. Chúng tôi muốn làm việc. Chúng tôi muốn, chúng tôi phải, có mặt trong xã hội. Đây là quyền của chúng tôi", cô nói về những khoảnh khắc lịch sử mà cô đã tạo ra.
Có thể nói, Arghand đã nói về rất nhiều điều mà có lẽ chưa một phụ nữ Afghanistan nào đặt vấn đề với một đại diện cao cấp của Taliban. Nhưng thật kỳ lạ, tất cả đều được giải đáp một cách rõ ràng và thẳng thắn, cô hồi tưởng.
Arghand kể lại rằng trước đó Taliban đã ra lệnh cho đài truyền hình của cô là Tolo News thực thi yêu cầu, tất cả phụ nữ phải đội khăn trùm đầu - che kín đầu nhưng để hở mặt - và sau đó đã đình chỉ các nữ nhà báo, phóng viên làm việc ở các đài truyền hình khác.
Một tuần sau khi rời khỏi Afghanistan, Arghand chia sẻ rằng cô thấy yêu đất nước mình và vẫn muốn trở lại phục vụ quê hương nếu Taliban thực hiện đúng cam kết - Ảnh: Reuters
Cô cũng cho biết nhóm chiến binh Hồi giáo cũng yêu cầu truyền thông địa phương ngừng nói về việc tiếp quản và cai trị của họ. “Khi bạn không thể thậm chí đặt những câu hỏi dễ, thì làm sao bạn có thể trở thành một nhà báo”, Arghand chia sẻ.
Mất khoảng một tuần cuộc sống của Arghand rơi vào một cơn ác mộng, cô nhớ lại. Nhiều đồng nghiệp của cô đã rời khỏi đất nước vào thời điểm đó mặc dù Taliban đảm bảo rằng quyền tự do truyền thông đang được cải thiện mỗi ngày và phụ nữ sẽ được tiếp cận với giáo dục và làm việc.
Arghand đã sớm làm theo, cùng với mẹ, các chị và các em của mình. Họ cùng với hàng chục nghìn người nước ngoài và công dân Afghanistan tham gia cuộc di tản hỗn loạn do Hoa Kỳ dẫn đầu.
“Tôi đã gọi cho Malala và hỏi cô ấy liệu cô ấy có thể làm gì đó cho tôi không”, Arghand thuật lại. Cô cho biết Yousafzai - một nhà nữ quyền người Pakistan - người mà cô từng phỏng vấn đã giúp đưa cô vào danh sách di tản của Qatar.
Yousafzai được biết đến là người rất quan tâm đến sự an toàn của phụ nữ và trẻ em gái sau cuộc tiếp quản của Taliban. Năm 2012, Yousafzai đã may mắn sống sót khi bị một tay súng Taliban người Pakistan bắn, bởi cô là mục tiêu của chiến dịch chống lại những người phản đối chính sách cấm giáo dục ở phụ nữ.
Arghand hy vọng có thể trở lại Afghanistan - Ảnh: Reuters
Ngày 24/8, nhờ sự giúp đỡ của Yousafzai, Arghand đã lên chuyến bay sơ tán của Không quân Qatar cùng với một số thành viên trong gia đình.
Có lẽ ai đó cho rằng Arghand là một trong những người may mắn đã có thể rời khỏi Afghanistan. Song, khi nhìn lại quá khứ, Arghand cho biết cô nhận ra rằng cô yêu đất nước của mình và nghề nghiệp mà cô đã chọn trước sự phản đối của gia đình.
"Khi tôi ngồi trên máy bay, tôi đã tự nhủ rằng bây giờ bạn không có gì cả", cô nói.
Nói về tương lai, Arghand thừa nhận rằng cô hy vọng sẽ được trở lại Afghanistan: "Nếu Taliban làm theo những gì họ đã nói, những gì họ đã hứa, và tình hình trở nên tốt hơn, và tôi biết tôi an toàn và không có mối đe dọa nào cho tôi, tôi sẽ trở về đất nước của mình và tôi sẽ làm việc cho đất nước của tôi, cho người dân của tôi".
