Tối 31/8, UBND huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp tổ chức đêm diễn tái hiện Chợ chiếu ma Định Yên với sự dàn dựng và biểu diễn của 150 diễn viên đồng thời là bà con làng chiếu. Đêm diễn thu hút đông đảo người dân, khách mời để cùng tham quan góp ý.
Buổi diễn tái hiện không gian “Chợ ma Định Yên” (chợ chiếu vào lúc nửa đêm) diễn ra tại đình Định Yên gồm hoạt cảnh trên bờ và dưới rạch cầu Cầu Đình.
Không gian “Chợ ma Định Yên” dưới rạch cầu Cầu Đình. Ảnh: Tuổi trẻ
Trong đêm khuya tĩnh mịch, trên bờ rạch cầu Cầu Đình người mua kẻ bán thỏa thuận giá cả, trả tiền đông vui dưới ánh đèn dầu, rồi người bán xuống thuyền; người mua đạp xe, đi bộ vắt hoặc gánh chiếu về tỏa ra hai ngả đường. Ở dưới sông, rộn ràng tiếng người chèo ghe rao bán hàng.
Tiếp đó là cảnh hàng trăm hoa đăng lững lờ trôi theo dòng nước cầu nguyện cho cuộc sống thái bình, mưa thuận gió hòa, làm ăn phát đạt, mùa màng tươi tốt.
“Chợ ma Định Yên” gắn liền với làng nghề dệt chiếu truyền thống đã tồn tại và phát triển hơn 100 năm qua. Năm 2013, làng nghề dệt chiếu truyền thống ở xã Định Yên được Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia.
Người dân tái hiện cảnh mua bán chiếu trong đêm, như cách đây hàng thế kỷ. Ảnh: ĐTO
“Chợ ma Định Yên” là nét văn hóa chợ độc đáo không những của Lấp Vò mà còn của cả tỉnh Đồng Tháp. Ngôi chợ này, dân gian gọi là chợ ma, bởi từ khi ra đời, chợ chỉ họp lúc nửa khuya về sáng và bán duy nhất một mặt hàng là nguyên liệu và sản phẩm chiếu.
Thời điểm họp của “Chợ ma Định Yên” không cố định, phụ thuộc vào con nước lớn hay ròng, nhưng thường trong khoảng thời gian từ 23 giờ đến 4 giờ sáng.
Giữa không gian tĩnh mịch trong đêm đen của làng quê, mọi người lục tục vác chiếu đi bộ hay chèo xuồng ghe đến chợ. Trên đường, họ đốt đuốc lá dừa hay dùng đèn dầu, những ánh sáng thoắt ẩn, thoắt hiện chẳng khác nào “ma trơi” giữa những con đường, sông rách ngoằn ngoèo, cho nên dân gian gọi là “chợ ma”.
Người dân mang chiếu đến chợ bằng những chiếc ghe. Ảnh: ĐTO
Trong phiên chợ, người bán và thương lái gần xa tụ họp về những ngọn đèn dầu cá, đèn Hoa kỳ chỉ đủ ánh sáng cho người mua, kẻ bán.
Ngoài ra, nét đặc trưng riêng của chợ chiếu đêm là người mua thì ngồi tại chỗ, còn người bán thì mang chiếu đi lại rao bán, người mua kẻ bán tấp nập, không giống bất kỳ loại chợ nào khác.
“Chợ ma Định Yên” xuất hiện và duy trì thời gian dài vì nó phù hợp với công việc nghề dệt chiếu và điều kiện sinh hoạt ở nông thôn thời đó. Sau này, theo thời gian, chợ chiếu Định Yên được xây dựng khang trang, “chợ chiếu ma” dần bị mai một…
Người dân Định Yên tái hiện không gian dệt chiếu xưa. Ảnh: ĐTO
Việc tổ chức phục dựng không gian “Chợ ma Định Yên” nhằm khơi dậy những giá trị truyền thống; tạo động lực cho sự phát triển kinh tế nông thôn thông qua bảo tồn và khôi phục làng nghề dệt chiếu thủ công truyền thống gắn với văn hóa, lịch sử, giữ gìn tinh hoa, văn hóa địa phương, phát triển du lịch.
Dự kiến việc khôi phục lại không gian chợ chiếu đêm được tổ chức định kỳ phục vụ du khách về tham quan đình Định Yên và làng nghề dệt chiếu di sản tại địa phương.
T.Toàn
