Ngày 28/10, Văn phòng UBND tỉnh Quảng Nam cho biết vừa có công văn gửi bà Nghiêm Thị Hằng (69 tuổi, ở phường Cát Linh, quận Đống Đa, TP Hà Nội).
Theo công văn, sau khi xem xét ý kiến của Sở VHTT&DL và UBND TP Tam Kỳ, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam không thống nhất với đề xuất của bà Nghiêm Thị Hằng, về việc xin khai quật ngôi mộ cổ vô thừa nhận có minh bia năm 1850 phục vụ khảo cổ, có liên quan đến các giả thiết về phần mộ nữ sĩ Hồ Xuân Hương.
Khu vực ngôi mộ cổ có tên Huỳnh Hoàn Nhân và tấm minh bia năm 1850. Ảnh: TN
Lý do, qua kết quả khảo sát và dập, dịch các văn khắc trên 2 bia mộ tại phường An Sơn, TP Tam Kỳ cho thấy, tại 2 ngôi mộ đều thể hiện đầy đủ các thông tin về họ tên, danh xưng, quê quán, phẩm hàm, chức vị, năm sinh, năm mất…
Do đó, thông tin về 2 ngôi mộ cổ vô chủ và nghi là phần mộ nữ sĩ Hồ Xuân Hương là không có căn cứ và cơ sở lịch sử, khoa học.
UBND tỉnh Quảng Nam cũng giao UBND TP Tam Kỳ chỉ đạo các đơn vị, địa phương liên quan có phương án bảo vệ hiện trạng các ngôi mộ cổ nêu trên, tránh sự tác động, xâm hại từ các yếu tố bên ngoài.
Trước đó, hồi tháng 7/2024, bà Nghiêm Thị Hằng có văn bản gửi chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam xin khai quật ngôi mộ cổ vô thừa nhận ở TP Tam Kỳ, có minh bia năm 1850 phục vụ khảo cổ, mà theo quan điểm của bà Hằng, có liên quan đến các giả thuyết về phần mộ nữ sĩ Hồ Xuân Hương.
Tại văn bản này, bà Hằng cho hay, quá trình nghiên cứu về thân thế nữ sĩ Hồ Xuân Hương, bà phát hiện ông Trần Phúc Hiển là người chồng thứ hai của nữ sĩ, quê ở làng Tam Kỳ cổ.
Sau đó, bà Hằng đã nhiều lần vào TP Tam Kỳ tìm hiểu ngôi mộ cổ Giày (hay còn gọi mộ thầy Lánh) ở bãi Sơn, làng Hương Trà Tây, phường Hòa Hương.
Kết nối thông tin với hai ngôi mộ vô thừa nhận ở khu phố 8, phường An Sơn, TP Tam Kỳ có minh bia năm 1857 của cụ Phan Thị Chi và ngôi mộ minh bia năm 1850 có tên Huỳnh Hoàn Nhân với nhà thờ Nguyễn Đức Thêm ở xã Tam Tiến, huyện Núi Thành.
Đầu năm 2023, đoàn công tác của bà Hằng thực địa khảo sát tại quần thể mộ Giày. Bà đề nghị với tỉnh khai quật khu mộ cổ năm 1850 này phục vụ nghiên cứu khoa học khảo cổ, để xác định hài cốt người nằm dưới mộ là nam hay nữ, chết già hay trẻ, chết vào thời gian nào và chết do bệnh tật hay tác động khác qua kiểm nghiệm mẫu xương…
Sau khai quật sẽ xem xét các vật tùy táng còn trong mộ theo các căn cứ khảo cổ, soi chiếu với thực thế, các thông tin dữ liệu lịch sử, văn học và dân gian truyền tụng liên quan đến nữ sĩ Hồ Xuân Hương.
Nếu qua khảo cổ kết quả chính là phần mộ của nữ sĩ Hồ Xuân Hương thì vinh dự cho tỉnh Quảng Nam có một ngôi mộ cổ không chỉ có giá trị về kiến trúc mà còn có giá trị về lịch sử…
T.Toàn
