Sự kiện hướng tới kỷ niệm 555 năm ngày vua Lê Thánh Tông thành lập Đạo Thừa tuyên Quảng Nam (tháng 6/1471) - cột mốc lịch sử quan trọng đánh dấu sự mở rộng không gian văn hóa, kinh tế và giao thương của Đại Việt.
Với vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, lịch sử và dân cư, Hội An từng bước hình thành và phát triển thành một đô thị thương cảng quốc tế quan trọng. Đặc biệt, trong các thế kỷ XVI - XVIII, Hội An đã vươn mình trở thành một thương cảng quốc tế sầm uất, nơi hội tụ cư dân, thương nhân cùng các dòng giao lưu văn hóa Đông - Tây. Đây cũng chính là nền tảng cốt lõi làm nên giá trị nổi bật toàn cầu của Đô thị cổ Hội An, di sản văn hóa thế giới được UNESCO công nhận vào năm 1999.
Tại hội thảo, các đại biểu và nhà nghiên cứu đã tập trung thảo luận sâu ba nhóm nội dung chính: quá trình hình thành, phát triển và vị thế của xứ Quảng, thương cảng Hội An trong lịch sử; vai trò của Hội An trong mạng lưới giao thương quốc tế và quá trình giao lưu, tiếp biến văn hóa; những vấn đề bảo tồn, phát huy giá trị di sản trong bối cảnh phát triển hiện nay.
Nhiều phân tích đã làm rõ những yếu tố then chốt tạo nên sự phồn thịnh của thương cảng xưa, từ lợi thế tự nhiên sông biển, nguồn sản vật nội địa phong phú, chính sách cởi mở của các chúa Nguyễn cho đến sự đóng góp của cộng đồng cư dân, các làng nghề truyền thống, tín ngưỡng và quá trình hình thành chữ Quốc ngữ.
Bên cạnh các góc nhìn lịch sử, hội thảo cũng dành nhiều thời lượng bàn về bài toán bảo tồn và phát huy giá trị di sản trong bối cảnh hiện nay. Nhiều chuyên gia đã đề xuất các giải pháp thiết thực cho TP Đà Nẵng như bảo vệ tính xác thực của đô thị cổ, phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý.
Đồng thời, các hướng đi về phát triển kinh tế di sản, công nghiệp văn hóa và xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng cũng được đặt ra nhằm khai thác hiệu quả nguồn lực di sản nhưng vẫn bảo đảm gìn giữ lâu dài các giá trị cốt lõi.
Thông qua hội thảo, ban tổ chức kỳ vọng tiếp nhận thêm các kết quả nghiên cứu, luận cứ khoa học và kiến nghị thực tiễn, góp phần bổ sung tư liệu về lịch sử Hội An và xứ Quảng. Những ý kiến này cũng là cơ sở để Đà Nẵng xây dựng giải pháp gắn bảo tồn, phát huy di sản với phát triển bền vững.
