Cụ thể, ngày 21/6, UBND tỉnh Quảng Ngãi có văn bản đề nghị Bộ VHTTDL xem xét, phê duyệt phương án khảo sát, thăm dò di sản văn hóa dưới nước tại vùng biển thôn Phước Thiện, xã Bình Hải, H.Bình Sơn (Quảng Ngãi).
Theo đó, sau khi phát hiện cổ vật dưới nước tại vùng biển thôn Phước Thiện, xã Bình Hải, H.Bình Sơn, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã chỉ đạo Sở VHTTDL Quảng Ngãi chủ trì, phối hợp Sở Tài chính Quảng Ngãi và các cơ quan, đơn vị liên quan xây dựng phương án khảo sát, thăm dò di sản văn hóa dưới nước. Đồng thời, chỉ đạo Bộ Chỉ huy bộ đội biên phòng tỉnh, Công an tỉnh, UBND các huyện: Bình Sơn và Lý Sơn triển khai công tác bảo vệ, tăng cường tuần tra, khoanh vùng, ngăn chặn việc trục vớt trái phép các hiện vật trong khu vực.
Lực lượng chức năng tạm giữ nhiều đồ gốm do ngư dân khai thác trái phép - Ảnh: V.T
Hàng chục đĩa sứ còn nguyên vẹn được khai thác dưới nước tại vùng biển thôn Phước Thiện, xã Bình Hải - Ảnh: V.T
Tiến sĩ Đoàn Ngọc Khôi, Phó giám đốc Bảo tàng tổng hợp tỉnh Quảng Ngãi, kiểm tra niên đại đĩa gốm, sứ do ngư dân khai thác dưới biển - Ảnh: V.T
Tuy nhiên, theo UBND tỉnh Quảng Ngãi, việc khảo sát, thăm dò và khai quật, trục vớt di sản văn hóa dưới nước ở vùng biển xã Bình Hải trong năm 2023 là nhiệm vụ phát sinh; nguồn ngân sách địa phương, đội ngũ cán bộ, chuyên gia về khảo cổ học còn hạn chế nên tỉnh Quảng Ngãi không bảo đảm thực hiện hiệu quả nhiệm vụ này.
Vì thế, UBND tỉnh Quảng Ngãi đề nghị Bộ VHTTDL xem xét, phê duyệt phương án, bố trí ngân sách Trung ương và giao cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ chủ trì thực hiện công tác khảo sát, thăm dò và khai quật, trục vớt di sản văn hóa dưới nước tại vùng biển thôn Phước Thiện, xã Bình Hải.
Theo phương án khảo sát, thăm dò di sản dưới nước tại vùng biển thôn Phước Thiện, xã Bình Hải, dự kiến thời gian thăm dò là 15 ngày với diện tích 10.000 m2. Vị trí tàu cổ đắm cách xa bờ 3 hải lý, độ sâu nước trên dưới 60 m, trong vùng dòng hải lưu trôi chảy mạnh.
Các phương tiện, gồm: 1 phương tiện sà lan nổi định vị tại vị trí công trường, lắp đặt thiết bị thi công, 1 ô tô 7 chỗ cùng máy móc, vật tư thiết bị kỹ thuật phục vụ công tác khảo sát, thăm dò. Khảo sát bằng phương pháp dùng thợ lặn kết hợp robot lặn, sử dụng đèn soi chiếu dưới nước công suất lớn kết hợp với quay camera bề mặt hiện trạng khu vực đáy biển cần khảo sát.
Trước đó, ngày 17/5, lực lượng tuần tra Bộ đội biên phòng Quảng Ngãi và các đơn vị nghiệp vụ phát hiện tàu cá BĐ 10546 TS do ông Nguyễn Văn Triển (42 tuổi, ở H.Phù Cát, Bình Định) làm thuyền trưởng, cùng 8 lao động đang hành nghề lặn cách khu vực Gành Yến (thuộc thôn Thanh Thủy, xã Bình Hải) khoảng 3 hải lý về hướng đông bắc, có dấu hiệu hoạt động không đúng ngành nghề.
Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện trên tàu cá này có 33 đĩa gốm sứ, đường kính khoảng 20 cm và 7 tô có đường kính khoảng 15 cm. Sau đó, lực lượng tuần tra đã kiểm đếm, lập biên bản niêm phong và tạm giữ toàn bộ đồ vật để phối hợp cơ quan chức năng xác minh làm rõ.
Theo nhận định ban đầu của cơ quan chuyên môn, số gốm sứ được ngư dân phát hiện tại vùng biển ven bờ thuộc xã Bình Hải (H.Bình Sơn, Quảng Ngãi) là cổ vật có niên đại ở thế kỷ 16 – 17.
Nguyễn Hoàng
