Nhằm cụ thể hóa mục tiêu của Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Kế hoạch số 172/KH-UBND ngày 1/10/2020 về việc triển khai chương trình sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2020-2030 trên địa bàn tỉnh. Trên cơ sở kế hoạch này, các sở, ngành và địa phương đã triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong sản xuất và đời sống.
Theo đó, các sở, ngành và địa phương trong tỉnh đã phối hợp triển khai nhiều hoạt động như kiểm toán năng lượng, hỗ trợ doanh nghiệp cải tiến công nghệ và tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về sử dụng năng lượng tiết kiệm. Các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm cũng từng bước áp dụng hệ thống quản lý năng lượng theo quy định, góp phần kiểm soát và tối ưu hóa mức tiêu thụ điện trong hoạt động sản xuất.
Thúc đẩy đổi mới công nghệ và phát triển năng lượng tái tạo
Một trong những giải pháp đáng chú ý được triển khai tại Quảng Ninh là thúc đẩy đổi mới công nghệ trong các doanh nghiệp sản xuất. Nhiều đơn vị đã đầu tư thay thế thiết bị cũ bằng các hệ thống có hiệu suất cao như máy nén khí tích hợp biến tần, thiết bị lọc sóng hài hoặc hệ thống giám sát và quản lý điện năng tự động. Việc áp dụng các công nghệ này giúp giảm đáng kể lượng điện tiêu thụ, đồng thời nâng cao hiệu quả vận hành của dây chuyền sản xuất.
Song song với đó, địa phương cũng khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời mái nhà. Hiện toàn tỉnh có khoảng 310 hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất khoảng 3,6 MW. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp đã được cấp giấy chứng nhận đăng ký phát triển điện mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ với tổng công suất khoảng 45,6 MW.
Trong sản xuất công nghiệp, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã đầu tư đổi mới dây chuyền công nghệ theo hướng tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải. Một số doanh nghiệp triển khai mô hình kinh tế tuần hoàn, trong đó chất thải của quá trình sản xuất được tái chế hoặc tái sử dụng làm đầu vào cho các công đoạn khác. Đáng chú ý là mô hình đồng xử lý chất thải trong lò nung tại các nhà máy xi măng, tận dụng chất thải rắn công nghiệp làm nhiên liệu thay thế, như tại Nhà máy xi măng Lam Thạch, Thăng Long.
Bên cạnh đó, trong lĩnh vực nông nghiệp và thủy sản, việc cơ giới hóa và ứng dụng thiết bị sử dụng điện cũng được triển khai. Nhiều máy xay xát, tách hạt, chế biến nông sản đã chuyển sang sử dụng điện lưới thay cho nhiên liệu hóa thạch. Trong chăn nuôi, các hộ dân xây dựng hệ thống khí sinh học (biogas) để xử lý chất thải và tận dụng nguồn năng lượng phục vụ sinh hoạt và sản xuất. Toàn tỉnh hiện có hơn 8.800 công trình biogas được hỗ trợ xây dựng.
Nâng cao hiệu quả sử dụng điện trong hạ tầng đô thị
Lĩnh vực chiếu sáng công cộng là một trong những khu vực ghi nhận hiệu quả rõ rệt trong chương trình tiết kiệm năng lượng. Trên địa bàn tỉnh hiện có khoảng 65.353 đèn chiếu sáng đô thị, trong đó 46.548 đèn đã được thay thế bằng đèn tiết kiệm năng lượng, chiếm hơn 71% tổng số đèn chiếu sáng.
Bên cạnh việc thay thế thiết bị, các đơn vị quản lý cũng thực hiện điều chỉnh thời gian chiếu sáng theo mùa và giảm số lượng đèn hoạt động vào những khung giờ phù hợp, qua đó tiết kiệm điện năng nhưng vẫn bảo đảm nhu cầu chiếu sáng và an toàn giao thông. Một số tuyến đường và hệ thống cảnh báo giao thông cũng được lắp đặt thiết bị sử dụng năng lượng mặt trời, góp phần giảm lượng điện tiêu thụ từ lưới điện.
Nhiều kết quả tích cực
Nhờ triển khai các giải pháp trên, chương trình sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả tại Quảng Ninh đã đạt được những kết quả đáng chú ý. Trong giai đoạn 2020-2025, tổng điện thương phẩm của tỉnh đạt hơn 34,1 tỷ kWh, trong đó lượng điện tiết kiệm được đạt khoảng 659,5 triệu kWh. Riêng năm 2025, lượng điện tiết kiệm đạt gần 138 triệu kWh.
Bên cạnh đó, các hoạt động tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng cũng được đẩy mạnh. Thông qua các hoạt động hưởng ứng Chiến dịch Giờ Trái đất hằng năm, trong một giờ tắt đèn toàn tỉnh tiết kiệm khoảng 20.000 - 100.000 kWh điện.
Các kết quả đạt được cho thấy chương trình sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả tại Quảng Ninh đang được triển khai trong nhiều lĩnh vực, từ sản xuất đến hạ tầng đô thị và đời sống. Đây cũng là một trong những nền tảng quan trọng để địa phương từng bước thực hiện lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh.
