Theo thông tin công bố, đợt khảo sát được thực hiện từ ngày 21/3 đến 11/4/2026, với sự tham gia của đoàn thám hiểm hang động Anh gồm 10 chuyên gia, cùng đội ngũ hướng dẫn viên, porter và người dân địa phương hỗ trợ hậu cần, tiếp cận hiện trường.
Đợt khảo sát được triển khai tại nhiều khu vực thuộc Vườn quốc gia và các địa bàn liên quan, gồm các xã: Phong Nha, Thượng Trạch, Kim Phú, Kim Điền, Tân Thành, Tuyên Lâm và Trường Sơn. Kết quả, đoàn đã khảo sát tổng cộng 29 hang động, trong đó có 26 hang mới và phần mở rộng của 3 hang đã biết trước đó, với tổng chiều dài đo vẽ đạt 13.643 m.
Nhiều hang động có quy mô lớn, giá trị khoa học cao đã được ghi nhận. Tiêu biểu là hang Thiên Cung dài 4.206 m, dài nhất trong đợt khảo sát, được đánh giá có ý nghĩa đặc biệt về mặt khoa học và tiềm năng khai thác. Bên cạnh đó, hang Nước Lặn dài 2.721 m, hang Má Dơm dài 1.257 m và hang Chả Nghéo dài 583 m cũng là những phát hiện nổi bật.
Đáng chú ý, hệ thống hang động trong khu vực tiếp tục thể hiện đặc trưng địa hình karst phát triển mạnh, với sự tồn tại song song của các hang thẳng đứng sâu và các hang phát triển theo chiều ngang quy mô lớn. Một số hang có độ sâu đáng kể như hang Má Dơm (-102 m) hay hang Tru (-68 m).
Tại khu vực xã Kim Điền, hang Chả Nghéo gây ấn tượng với cửa hang dạng giếng đứng, có thác nước và cấu trúc phức tạp, dẫn xuống dòng suối ngầm phía dưới. Hang vẫn chưa được khảo sát hết, cho thấy khả năng hình thành một hệ thống hang động quy mô lớn trong tương lai.
Ở thung lũng Sinh Tồn, việc phát hiện cửa hang Thiên Cung được xác định là tuyến dòng chảy cổ của sông Hang Tối, có mối liên kết thủy văn với sông Chày. Hang có quy mô lớn, nhiều thạch nhũ và tiềm năng khai thác du lịch.
Tại xã Kim Phú, phía sau hang Rục Mòn, đoàn khảo sát phát hiện chuỗi 3 hang có suối ngầm, trong đó hang thượng nguồn được đánh giá có tiềm năng phát triển du lịch mạo hiểm. Hang Mò Roọ dài khoảng 500 m, có cảnh quan đẹp và thuận lợi cho việc tổ chức tham quan.
Trong khi đó, hang Nước Lặn tại khu vực Tân Thành, xã Tuyên Lâm có chiều dài 2.721 m, được nhận định có thể xuất hiện dòng chảy theo mùa, dù thời điểm khảo sát hang đang khô.
Tại xã Trường Sơn, cụm hang Sơn Bồi gồm 4 hang nhỏ, trong đó 3 hang đã được đưa vào khai thác du lịch. Tuy nhiên, đoàn khảo sát cũng khuyến nghị cần điều chỉnh hệ thống chiếu sáng để đảm bảo an toàn và nâng cao trải nghiệm cho du khách, đồng thời khai thác hiệu quả hơn các lối đi ngoài hang phục vụ tham quan, ngắm cảnh và quan sát động vật hoang dã.
Ngoài ra, tại khu vực đường 20, hang Chạc Đen được phát hiện là hang giếng đứng sâu khoảng 20 m, có khả năng là nhánh cao của hệ thống hang sông Phong Nha, hứa hẹn tiếp tục phát triển trong tương lai.
Theo đánh giá chung, kết quả khảo sát năm 2026 đã bổ sung quan trọng vào cơ sở dữ liệu hang động của Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng, tiếp tục khẳng định giá trị nổi bật về địa chất, địa mạo và hệ thống karst của khu vực.
