Quy định cơ chế điều chỉnh luật trong tình huống khẩn cấp khi Quốc hội không thể họp

(CLO) Trong trường hợp thực sự khẩn cấp, cấp bách, Quốc hội không thể họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ được ban hành nghị quyết điều chỉnh quy định của luật, nghị quyết của Quốc hội.

Sáng 20/11, Quốc hội thông qua Luật Văn bản quy phạm pháp luật với đa số các đại biểu tán thành.

202611200826208390-1795138138950-260319990806707077-g3587189976484290001-7b7fc039d09ab51f879002f15eca7099.jpg
Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng. Ảnh: QH

Cơ chế điều chỉnh luật trong trường hợp cấp bách

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, trên cơ sở ý kiến của đại biểu và Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH), Chính phủ đã chỉnh lý Luật theo hướng giới hạn chặt chẽ các trường hợp được áp dụng.

Theo đó, UBTVQH, Chính phủ được ban hành Nghị quyết điều chỉnh luật, nghị quyết của Quốc hội. Tuy nhiên, cơ chế này chỉ được áp dụng trong trường hợp thực sự khẩn cấp, cấp bách, Quốc hội không thể họp được, cần phải ban hành ngay vì lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích chung của cộng đồng và thuộc những nội dung đã được cấp có thẩm quyền đồng ý.

Trường hợp ban hành nghị quyết của Chính phủ còn phải được UBTVQH đồng ý.

Trình tự, thủ tục ban hành được quy định theo hướng linh hoạt, giao UBTVQH, Quốc hội, Chính phủ chủ động quyết định trình tự, thủ tục phù hợp với từng trường hợp cụ thể.

Tuy nhiên, việc ban hành vẫn phải bảo đảm đầy đủ các bước, nhất là thủ tục thẩm định, thẩm tra, đồng thời rút ngắn tối đa thời gian thực hiện để đáp ứng yêu cầu khẩn trương, cấp bách.

Luật cũng quy định rõ phạm vi điều, khoản của luật, nghị quyết được phép điều chỉnh và đối tượng áp dụng.

Thời gian có hiệu lực của văn bản không quá một năm. Văn bản phải được trình Quốc hội xem xét, quyết định việc sửa đổi, bổ sung quy định có liên quan của luật, nghị quyết tại kỳ họp gần nhất. Trường hợp Quốc hội không thông qua thì văn bản điều chỉnh đương nhiên hết hiệu lực.

Theo Chính phủ, các quy định này nhằm thiết lập cơ chế kiểm soát nhiều lớp, vừa bảo đảm văn bản có hiệu lực và được công bố kịp thời để xử lý ngay những vấn đề cấp bách phát sinh trong thực tiễn, vừa giới hạn phạm vi và thời gian áp dụng. Nội dung nghị quyết phải đủ rõ để thực hiện được ngay.

202611200843392995-1795139165659-9069874860937922503-g3587189976484290001-20acf9066a155daff7958ad1f35bed06.jpg
Các đại biểu làm việc tại hội trường. Ảnh: QH

13 nhóm thứ bậc hiệu lực pháp lý

Khoản 1 Điều 4 Luật Văn bản quy phạm pháp luật, văn bản quy phạm pháp luật được sắp xếp theo 13 nhóm thứ bậc hiệu lực pháp lý, từ cao xuống thấp.

Hiệu lực cao nhất là Hiến pháp; sau đó là Bộ luật, luật, nghị quyết của Quốc hội.

Tiếp đó là Lệnh, quyết định của Chủ tịch nước; pháp lệnh, nghị quyết của UBTVQH; nghị quyết liên tịch giữa UBTVQH với Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; nghị quyết liên tịch giữa UBTVQH, Chính phủ với Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.

Nghị định, nghị quyết của Chính phủ; nghị quyết liên tịch giữa Chính phủ với Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.

Quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao.

Thông tư của Chánh án TAND Tối cao; thông tư của Viện trưởng VKSND Tối cao; thông tư của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ; thông tư của Tổng Kiểm toán nhà nước; thông tư liên tịch giữa Chánh án TAND Tối cao, Viện trưởng VKSND Tối cao, Tổng Kiểm toán nhà nước, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ.

Nghị quyết của HĐND tỉnh, thành phố.

Quyết định của UBND cấp tỉnh

Quyết định của Chủ tịch UBND cấp tỉnh.

Nghị quyết của HĐND xã, phường, đặc khu trực thuộc cấp tỉnh.

Quyết định của UBND cấp xã.

Điều chỉnh quy trình lấy ý kiến về hồ sơ chính sách

Đối với quy trình xây dựng luật, pháp lệnh, nghị quyết, Luật quy định rõ trách nhiệm của 8 bộ, cơ quan ngang bộ trong việc có ý kiến đối với hồ sơ chính sách bằng văn bản trong thời hạn 15 ngày, theo nội dung được phân công và chịu trách nhiệm về chất lượng ý kiến của mình.

Quy định này thay cho việc Bộ Tư pháp tổ chức hội đồng thẩm định hoặc cuộc họp thẩm định ở giai đoạn hồ sơ chính sách. Trong khi đó, ở giai đoạn soạn thảo văn bản, quy trình thẩm định dự án luật do Bộ Tư pháp chủ trì trước khi Chính phủ quyết định trình Quốc hội vẫn được duy trì.

Theo Chính phủ, phương án này góp phần đơn giản hóa quy trình, rút ngắn thời gian soạn thảo dự án, tránh trùng lặp quy trình thẩm định và phát huy trách nhiệm chuyên môn của từng cơ quan.

Bên cạnh đó, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã chỉnh lý dự thảo theo hướng tiếp tục duy trì 5 hình thức văn bản quy phạm pháp luật trước đó dự kiến lược bỏ.

5 hình thức văn bản này gồm nghị quyết của Quốc hội, nghị quyết của UBTVQH, quyết định của Chủ tịch nước, nghị quyết của Chính phủ và nghị quyết liên tịch giữa UBTVQH, Chính phủ, Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.

Việc tiếp tục duy trì nhằm bảo đảm các cơ quan có công cụ pháp lý phù hợp để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn trong giai đoạn hiện nay.

Xem thêm

Luật Luật sư (sửa đổi): Tổ chức kỳ thi quốc gia, mở cơ chế góp vốn cho hãng luật

Luật Luật sư (sửa đổi): Tổ chức kỳ thi quốc gia, mở cơ chế góp vốn cho hãng luật

(CLO) Luật Luật sư (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua có nhiều điểm mới đáng chú ý: tổ chức Kỳ thi quốc gia về luật sư, mở ngoại lệ đối với bằng luật sau đại học ở nước ngoài và cho phép doanh nghiệp công nghệ, định chế tài chính góp tối đa 30% vốn điều lệ vào công ty luật.

Người từng bị xử lý về bạo lực gia đình, xâm hại trẻ em không được nhận con nuôi

Người từng bị xử lý về bạo lực gia đình, xâm hại trẻ em không được nhận con nuôi

(CLO) Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) bổ sung các trường hợp không được nhận con nuôi, trong đó có người từng bị xử lý vi phạm hành chính về phòng, chống bạo lực gia đình hoặc có hành vi xâm hại trẻ em, nhằm siết chặt điều kiện nhận con nuôi, bảo đảm môi trường sống an toàn cho trẻ.

Đến năm 2030, 100% bộ, ngành, địa phương phải kết nối nền tảng lưu trữ số quốc gia

Đến năm 2030, 100% bộ, ngành, địa phương phải kết nối nền tảng lưu trữ số quốc gia

(CLO) Quyết định số 2279/QĐ-TTg đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp nhà nước thuộc phạm vi Đề án phải kết nối, khai thác, sử dụng Nền tảng số quốc gia về lưu trữ. Trước đó, đến năm 2028, nền tảng phải hoàn thành các chức năng cốt lõi, đưa vào vận hành và tiếp nhận toàn bộ tài liệu lưu trữ vĩnh viễn đã được số hóa tại các cơ quan thuộc phạm vi Đề án.

Đưa dịch vụ công trực tuyến về chợ phiên vùng cao

Đưa dịch vụ công trực tuyến về chợ phiên vùng cao

(CLO) Thay vì vượt hàng chục cây số đường đèo đến trụ sở xã, người dân vùng sâu, vùng xa tại Tuyên Quang được hướng dẫn làm căn cước, kích hoạt VNeID và tích hợp sổ sức khỏe ngay tại các phiên chợ và lễ hội truyền thống.

Thủ tướng Lê Minh Hưng và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn gặp mặt các nhà giáo tiêu biểu toàn quốc

Thủ tướng Lê Minh Hưng và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn gặp mặt các nhà giáo tiêu biểu toàn quốc

(CLO) Chiều 19/11, nhân kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2026), Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đồng chủ trì buổi gặp mặt các nhà giáo tiêu biểu toàn quốc năm 2026 nhằm tôn vinh, tri ân những đóng góp to lớn của đội ngũ nhà giáo cả nước đối với sự nghiệp trồng người.

Hải đoàn 21: Bản lĩnh nơi đầu sóng, ghi dấu những chiến công

Hải đoàn 21: Bản lĩnh nơi đầu sóng, ghi dấu những chiến công

(CLO) Ngày 19/11, tại thành phố Đà Nẵng, Hải đoàn 21, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác Cảnh sát biển năm 2026. Đại tá Lê Huy, Bí thư Đảng ủy, Chính uỷ Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 dự và chỉ đạo hội nghị.

Không tổ chức ngành dọc một cách cơ học đối với các cơ quan kiểm tra, nội chính và thanh tra

Không tổ chức ngành dọc một cách cơ học đối với các cơ quan kiểm tra, nội chính và thanh tra

(CLO) Thay mặt Bộ Chính trị, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký ban hành Kết luận của Bộ Chính trị về tiếp tục hoàn thiện cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý đối với các cơ quan kiểm tra, nội chính của Đảng và thanh tra Nhà nước (Kết luận số 118-KL/TW, ngày 10/11/2026).

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Vân Nam, tiếp tục các hoạt động tại Trung Quốc

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Vân Nam, tiếp tục các hoạt động tại Trung Quốc

(CLO) Trong khuôn khổ chương trình tham dự Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 và làm việc song phương tại Trung Quốc, chiều 19/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến tỉnh Vân Nam để tiếp tục chuyến công tác.

Đoàn công tác Trung ương kiểm tra công tác phòng, chống tham nhũng tại Hưng Yên

Đoàn công tác Trung ương kiểm tra công tác phòng, chống tham nhũng tại Hưng Yên

(CLO) Ngày 19/11, Đoàn công tác của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực do ông Nguyễn Huy Tiến, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao, thành viên Ban Chỉ đạo Trung ương, làm Trưởng đoàn, làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hưng Yên về tình hình, kết quả lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026.

Cỡ chữ bài viết: