Tham dự buổi lễ có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài.
Cùng dự có các Ủy viên Trung ương Đảng: Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Hà Thị Nga; Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học - Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải; Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cùng lãnh đạo các cơ quan trung ương và thành phố.
Theo chương trình, các bên tập trung đổi mới công tác tuyên truyền, vận động nhân dân phân loại chất thải tại nguồn; giảm sử dụng túi nilon khó phân hủy, sản phẩm nhựa dùng một lần; không xả rác, nước thải chưa qua xử lý; không đốt rác, rơm rạ. Đồng thời, khuyến khích sử dụng tiết kiệm nước, năng lượng, thực phẩm; giữ gìn vệ sinh, cảnh quan thông qua hệ thống báo chí, truyền thanh cơ sở, mạng xã hội, nền tảng số, sinh hoạt cộng đồng, đối thoại, tập huấn, các cuộc thi và hoạt động trải nghiệm.
Chương trình triển khai xây dựng, duy trì và nhân rộng ba mô hình bảo vệ môi trường: "Bữa ăn xanh - trường học xanh": Vận động nhà trường, học sinh và phụ huynh thực hành tiết kiệm thực phẩm, giảm lãng phí, hạn chế đồ nhựa dùng một lần, phân loại chất thải tại nguồn và tiết kiệm nước.
"Nhà hàng không khói, thực phẩm đường phố văn minh": Vận động nhà hàng, bếp ăn tập thể và cơ sở thức ăn đường phố lắp đặt thiết bị thu gom, xử lý khói, mùi, dầu mỡ; vệ sinh định kỳ hệ thống hút, lọc khí và phân loại, thu gom rác đúng quy định.
"Hồ, ao, sông, kênh, mương xanh - sạch - đẹp": Huy động cộng đồng tổng vệ sinh định kỳ; không xả rác, nước thải chưa qua xử lý xuống nguồn nước và kịp thời phát hiện, phản ánh các điểm ô nhiễm.
Việc lựa chọn địa bàn, thí điểm, đánh giá và nhân rộng các mô hình sẽ căn cứ vào điều kiện thực tiễn và nguồn lực được giao. Bên cạnh đó, MTTQ các cấp, các tổ chức thành viên và người dân sẽ tăng cường giám sát, phản ánh tình trạng xả thải, đốt rác, phát sinh bụi, khí thải để các cơ quan thẩm quyền tiếp nhận, xử lý và công khai kết quả.
Phát biểu tại lễ ký kết, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh xây dựng Thủ đô xanh, sạch, đẹp, văn minh không chỉ nâng cao chất lượng sống của nhân dân mà còn góp phần xây dựng hình ảnh Việt Nam phát triển bền vững. Ông chỉ rõ tình trạng ô nhiễm không khí, nguồn nước, hạn chế trong thu gom, xử lý chất thải sinh hoạt và lãng phí thực phẩm là những vấn đề cần quan tâm giải quyết. Bộ cam kết phối hợp chặt chẽ, hỗ trợ chuyên môn, giải pháp kỹ thuật, chia sẻ thông tin và chuyển giao các mô hình hiệu quả.
Về phía địa phương, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định ô nhiễm môi trường là một trong 5 điểm nghẽn lớn thành phố phải tập trung tháo gỡ. Hà Nội sẽ chuyển mạnh từ "xử lý tình huống sang kiểm soát, giải quyết căn cơ các nguồn gây ô nhiễm", từ tuyên truyền, phát động sang hành động thường xuyên, có kiểm tra và kết quả cụ thể.
Theo ông Thắng, thành phố xác định rõ các nhiệm vụ lâu dài thuộc trách nhiệm chính quyền gồm đầu tư hạ tầng, xử lý nước thải, kiểm soát khí thải, quản lý chất thải và xử lý nghiêm vi phạm, không thể chỉ dựa vào các đợt ra quân ngắn hạn và "càng không thể đặt trách nhiệm xử lý ô nhiễm lên vai người dân".
Theo phân công trách nhiệm, UBND TP Hà Nội chịu trách nhiệm quản lý, tổ chức thực hiện và bố trí, huy động nguồn lực; Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam phát huy vai trò vận động, tập hợp và giám sát; Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn chuyên môn, hỗ trợ kỹ thuật.
Chủ tịch Hà Nội yêu cầu các sở, ngành, chính quyền xã, phường cụ thể hóa chương trình thành kế hoạch cụ thể; xác định rõ việc cần làm, người chịu trách nhiệm, thời hạn và tiêu chí đánh giá. Người đứng đầu cơ quan, địa phương phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về kết quả và công khai để nhân dân giám sát.
"Mục tiêu cuối cùng không phải là có thêm phong trào hay mô hình trên giấy, mà là để không khí Thủ đô trong lành hơn, nguồn nước sạch hơn, đường phố và khu dân cư sạch đẹp hơn; người dân được sống trong môi trường an toàn, văn minh và đáng sống hơn", ông Thắng nhấn mạnh.