"Dòng tranh dân gian Kim Hoàng" gồm những trang viết giới thiệu về truyền thống, lịch sử làng nghề và quá trình khôi phục dòng tranh dân gian Kim Hoàng cùng gần 400 bức ảnh được in màu bắt mắt. Cuốn sách sẽ cho độc giả cái nhìn khá toàn diện về một di sản quý báu tưởng chừng mất dấu nay đã trở lại huy hoàng với đời sống tinh thần người Hà Nội và cả nước.
Bìa cuốn sách “Dòng tranh dân gian Kim Hoàng”. (Ảnh: baovanhoa.vn)
Tranh Kim Hoàng là một trong những dòng tranh dân gian nổi tiếng của nước ta có xuất xứ từ thôn Kim Hoàng (xã Vân Canh, Hoài Đức, Hà Nội). Gắn với đời sống tinh thần và tín ngưỡng của người dân ước vọng về một cuộc sống may mắn, no đủ và hạnh phúc, tranh Kim Hoàng một thời là món ăn tinh thần của người dân xứ Đoài và vùng đồng bằng Bắc Bộ.
Dù mang nhiều giá trị dân gian đặc sắc nhưng tranh Kim Hoàng chỉ tồn tại trong khoảng thời gian ngắn. Trận lũ năm 1915, đê Liên Mạc bị vỡ đã cuốn trôi nhiều ván in của làng. Sau đó mất mùa, đói kém lại chiến tranh nên nghệ nhân làm tranh của làng ngày một thưa thớt. Cuộc sống khó khăn cũng khiến thú chơi tranh của người dân dần mai một.
Dự án "Khôi phục tranh dân gian Kim Hoàng" được triển khai từ năm 2016 đến nay, do bà Nguyễn Thị Thu Hòa – Giám đốc Bảo tàng Gốm sứ Hà Nội làm chủ dự án. Dự án đã tập hợp được nhiều nghệ nhân và nhà sưu tầm tranh dân gian Việt Nam, các họa sĩ, nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử mỹ thuật, nhiếp ảnh gia...
Theo bà Hòa, hiện Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam còn lưu lại tranh đôi gà, thường được gọi là Thần kê và tranh lợn của Kim Hoàng. Tay làng Kim Hoàng chỉ còn lưu giữ lại tranh khổ lớn "Đức Lưu Quang" và "Phúc Mãn Đường", một vài bức tranh dân gian khác nữa; chính tại Kim Hoàng không còn nhiều sản phẩm của người Kim Hoàng đã từng nổi tiếng một thời.
Sản phẩm lợn gốm sử dụng hình ảnh Lợn độc trong tranh Kim Hoàng. Ảnh: nhandan.com.vn
Song song với Dự án "Khôi phục tranh dân gian Kim Hoàng", nhà sưu tập Thu Hòa – một người tâm huyết với di sản tranh dân gian của cha ông xưa, GS. TS Trịnh Sinh và nhiếp ảnh gia Lê Bích đã cùng phối hợp nghiên cứu, sáng tạo để ra mắt cuốn sách "Dòng tranh dân gian Kim Hoàng".
"Hy vọng công trình của chúng tôi sẽ đóng góp không những khôi phục và phát triển dòng tranh Kim Hoàng, mà còn có giá trị tư liệu khảo sát dân tộc học, khảo cổ học, thư tịch học, sử học, văn học dân gian của một ngôi làng thuần Việt và khá nổi tiếng xưa nay ở châu thổ sông Hồng: làng Kim Hoàng" – bà Hòa chia sẻ.
Cuốn sách “Dòng tranh dân gian Kim Hoàng” của nhóm tác giả gồm nhà sưu tập Nguyễn Thị Thu Hòa, GS.TS Trịnh Sinh và nhiếp ảnh gia Lê Bích có 346 ảnh màu minh họa, 24 tài liệu tham khảo và trích dẫn. Hình ảnh tranh dân gian Kim Hoàng trong sách được chụp từ nhiều góc độ khác nhau, cho người đọc những góc nhìn toàn cảnh làng Kim Hoàng từ trên cao cho tới cận cảnh từng họa tiết chạm khắc trong đình làng. Đồng thời, sách còn có những hình ảnh sinh động mô tả quá trình khôi phục tranh, in tranh, và những giao lưu, triển lãm giới thiệu tranh Kim Hoàng ra với công chúng trong nước và cuốc tế.
Sách được chia làm 3 chương gồm: “Làng Kim Hoàng”, “Dự án khôi phục tranh dân gian Kim Hoàng” và “Tranh dân gian Kim Hoàng” do NXB Thế giới ấn hành.
B.V
