Các cuộc rượt đuổi tốc độ cao của cảnh sát tại Mỹ lâu nay thường được nhìn qua lăng kính phim hành động, nhưng dữ liệu thực tế cho thấy đây là hoạt động có rủi ro chết người. Một nghiên cứu mới công bố trên JAMA Network Open cho thấy hàng nghìn người đã thiệt mạng trong các vụ việc liên quan đến truy đuổi của cảnh sát giai đoạn 2009 đến 2023.
Nghiên cứu sử dụng dữ liệu cắt ngang, trong đó có thông tin từ Hệ thống báo cáo phân tích tử vong FARS của Cơ quan An toàn giao thông đường cao tốc quốc gia Mỹ. Kết quả cho thấy trong 15 năm, Mỹ ghi nhận 5.425 vụ chết người liên quan đến các cuộc truy đuổi của cảnh sát, với 8.307 phương tiện liên quan và 6.352 người thiệt mạng.
Tính trung bình, các vụ truy đuổi tốc độ cao của cảnh sát khiến hơn 423 người chết mỗi năm tại Mỹ. Con số này cho thấy rủi ro không chỉ nằm ở người bị truy đuổi hay lực lượng thực thi pháp luật, mà còn lan rộng ra cộng đồng xung quanh nơi các cuộc rượt đuổi diễn ra.
Dữ liệu gần đây cho thấy khoảng 30% số ca tử vong liên quan đến truy đuổi của cảnh sát là người ngoài cuộc vô tội. Đây là nhóm không tham gia vào hành vi phạm pháp cũng không trực tiếp liên quan đến quyết định truy đuổi, nhưng vẫn có thể trở thành nạn nhân khi xe bỏ chạy lao vào dòng giao thông, vỉa hè hoặc khu dân cư.
Trong giai đoạn 2009 đến 2023, những người không ngồi trên xe như người đi bộ, người đi xe đạp và người ở trong các tòa nhà gần hiện trường chiếm 270 ca tử vong, tương đương khoảng 4% tổng số. Dù tỷ lệ này không lớn so với tổng số nạn nhân, nó cho thấy mức độ khó kiểm soát của các cuộc rượt đuổi khi diễn ra trong môi trường đô thị.
Vấn đề này không phải hiện tượng mới. Một phân tích của USA Today đối với giai đoạn 1979 đến 2013 cho thấy hơn 5.000 người ngoài cuộc và hành khách trên xe đã thiệt mạng trong các vụ việc liên quan đến truy đuổi của cảnh sát, phần lớn do va chạm với xe của người bỏ chạy.
Chính vì vậy, một số bang và địa phương tại Mỹ đã xem xét lại cách khởi động và duy trì các cuộc truy đuổi. Tuy nhiên, không phải cơ quan thực thi pháp luật nào cũng có cùng tiêu chuẩn về tình huống đủ nghiêm trọng để chấp nhận rủi ro, đặc biệt khi hành vi ban đầu có thể chỉ là không dừng xe theo hiệu lệnh.
Tại Ohio, một văn bản chính sách của Văn phòng Tổng chưởng lý bang nêu việc không dừng lại khi có hiệu lệnh của cảnh sát là một trong các tình huống khẩn cấp có thể dẫn đến truy đuổi. Trong khi đó, một số địa phương khác muốn áp dụng quy định chặt chẽ hơn, nhằm hạn chế các cuộc rượt đuổi chỉ trong những trường hợp có nguy cơ cao đối với an toàn công cộng.
Năm ngoái, các nhà lập pháp tại Atlanta đã kêu gọi lực lượng tuần tra bang Georgia xem xét lại chính sách truy đuổi. Những đề xuất được đưa ra gồm chỉ truy đuổi trong các vụ trọng tội bạo lực, yêu cầu cấp trên phê duyệt trước khi bắt đầu rượt đuổi và hạn chế sử dụng kỹ thuật PIT tại khu vực đông dân cư.
Kỹ thuật PIT là thao tác dùng xe cảnh sát tiếp xúc có kiểm soát để làm xe bị truy đuổi mất ổn định và dừng lại, nhưng biện pháp này có thể gây hậu quả nghiêm trọng nếu thực hiện trong điều kiện giao thông phức tạp. Trong bối cảnh dữ liệu tử vong vẫn ở mức cao, việc chuyển sang điều tra và bắt giữ sau thay vì truy đuổi bằng mọi giá được xem là hướng tiếp cận có thể giúp giảm thiểu thương vong cho cảnh sát, nghi phạm và người dân vô tội.
