Sách giáo khoa không phải 'pháp lệnh', cần vận dụng linh hoạt trong dạy học

(CLO) Lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định, sách giáo khoa không phải là “pháp lệnh” mà chỉ là học liệu, cần được vận dụng linh hoạt trong quá trình giảng dạy. Giáo viên có thể chủ động tham khảo thêm nhiều nguồn tài liệu khác để làm phong phú nội dung bài học, qua đó chuyển từ truyền thụ kiến thức sang phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh.

Theo đó, tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026 diễn ra chiều tối 4/5, đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã thông tin về lộ trình chi tiết triển khai thống nhất bộ sách giáo khoa trên phạm vi cả nước. Cùng với đó là kế hoạch rà soát và điều chỉnh cơ cấu các môn học trong nhà trường để bảo đảm tiêu chí tinh gọn, thiết thực, giảm tải nhưng vẫn đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về phát triển năng lực và kỹ năng cần thiết cho học sinh trong giai đoạn mới.

giao-duc.jpg
Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng.

Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống được chọn cho năm học mới

Về lộ trình thực hiện một bộ sách giáo khoa thống nhất dùng chung, Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng cho biết: Nghị quyết 281 ngày 15/9/2025 của Chính phủ về chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị ngày 22/8/2025 về đột phá phát triển giáo dục đào tạo yêu cầu từ năm học 2026-2027 là thực hiện thống nhất ngay một bộ sách giáo khoa, như vậy chỉ còn vài tháng nữa. Theo ông Thưởng, thời gian ngắn như vậy không thể biên soạn được một bộ sách mới, bởi công việc này phải mất 2 - 3 năm với khối lượng tác giả rất lớn.

Tiếp đó, là phối hợp ba bộ sách hiện hành hay chọn một trong ba bộ sách giáo khoa theo chủ trương xã hội hóa, gồm bộ sách Cánh diều, bộ Chân trời sáng tạo, và bộ Kết nối tri thức với cuộc sống? Theo Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT, Bộ đã thành lập tổ nghiên cứu và tham khảo ý kiến của các sở giáo dục đào tạo, ý kiến chuyên gia và ban hành các nguyên tắc và tiêu chí, từ đó đi đến thống nhất chọn một trong ba bộ sách này là bộ Kết nối tri thức với cuộc sống của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, doanh nghiệp 100% vốn nhà nước. Đến ngày 26/12/2025, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đã phê duyệt đây là bộ sách giáo khoa thống nhất dùng chung cho cả nước kể từ năm học 2026-2027.

Về thực hiện bộ sách nêu trên, ông Phạm Ngọc Thưởng cho biết: Thứ nhất, Bộ GD&ĐT đã có văn bản hướng dẫn các Sở GD&ĐT thống nhất sử dụng bộ sách này, đồng thời sử dụng các bộ sách khác.

"Chúng ta dạy học lấy chương trình là trọng tâm, còn sách giáo khoa là học liệu, như vậy không lãng phí những bộ sách giáo khoa khác. Đồng thời đã hiệu chỉnh những sách giáo khoa này, đặc biệt khi thay đổi chuyển từ chính quyền địa phương 3 cấp sang 2 cấp nên địa giới hành chính điều chỉnh. Các môn Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân đã điều chỉnh xong", ông Thưởng nói.

Thứ hai, Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam in ấn, phát hành với mục tiêu đảm bảo muộn nhất trước 20 ngày khi vào năm học là có đầy đủ sách giáo khoa cho các trường và cho giáo viên. Đến thời điểm này, 5/7 miền của Nhà xuất bản Giáo dục đã nhập kho xong và công bố giảm giá sách trung bình 13,3%.

Thứ ba, Bộ GD&ĐT chỉ đạo tập huấn cho giáo viên để sử dụng bộ sách giáo khoa thống nhất này. "Trước đây, ba bộ sách thì giáo viên sẽ dạy các bộ khác nhau. Đây không phải vấn đề trở ngại vì nguyên tắc là giáo viên dạy bộ sách nào được. Để không tập huấn tràn lan lãng phí thời gian cũng như vật chất, Bộ chỉ đạo chỉ tập huấn những vấn đề mà giáo viên thấy vướng mắc, cần giải đáp. Như vậy, bắt đầu vào năm học mới này, chúng ta thống nhất một bộ sách giáo khoa, đảm bảo theo đúng tinh thần chỉ đạo của Nghị quyết 71 cũng như Nghị quyết 281 của Chính phủ", ông Thưởng thông tin.

sach-giao-khoa.jpg
Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống được chọn cho năm học mới. Ảnh: TL

Phải đảm bảo được yêu cầu đầu ra về phẩm chất năng lực cho học sinh

Về việc điều chỉnh chương trình và cơ cấu các môn học, Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thường cho biết, về mặt khoa học giáo dục, khoa học về chương trình, theo kinh nghiệm của thế giới, tuổi thọ của một chương trình từ 10-15 năm mới thay đổi tổng thể.

"Hằng năm chúng tôi có phát triển chương trình, tức là rà soát các chương trình này để có chỉ đạo về chuyên môn. Lâu nay, Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo các Sở GD&ĐT cũng như các nhà trường, các giáo viên, đặc biệt là các hiệu trưởng, tổ chức các chương trình giáo dục theo khung chương trình, tối thiểu phải đảm bảo khung chương trình giáo dục phổ thông", ông Thưởng cho biết.

Thứ hai, theo ông Phạm Ngọc Thưởng, tùy theo từng trường, từng lớp, từng học sinh, có thể nâng cao hơn thì xây dựng các chương trình giáo dục tương ứng. Đặc biệt, Bộ GD&ĐT tinh chỉnh và bổ sung, cập nhật những nội dung mới như trong Nghị quyết 71 nêu, là từng bước tăng thời lượng các môn khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục STEM và giáo dục về chuyển đổi số, giáo dục AI.

Theo ông Thưởng, vừa qua Bộ GD&ĐT đã ban hành thông tư và có chỉ đạo hướng dẫn dạy thí điểm giáo dục AI trong học sinh phổ thông. Và tăng cường giáo dục kỹ năng sống, giáo dục văn hóa, văn học nghệ thuật cho học sinh, để vừa đảm bảo chuẩn đầu ra theo chương trình giáo dục phổ thông nhưng không gây quá tải với học sinh.

"Đương nhiên với yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ đạo, phải hình dung được một thế hệ, bây giờ bắt đầu lớp 1 thì 25 năm sau, các em sẽ là những con người như thế nào cả về thể chất lẫn tinh thần và trí tuệ. Với chương trình giáo dục phổ thông, chúng tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu, có thể đẩy nhanh hơn để cập nhật những điểm tiên tiến của thế giới.

Tuy nhiên, chương trình phải có tính ổn định nhất định, quan trọng là đảm bảo được yêu cầu đầu ra về phẩm chất năng lực cho học sinh. Quan trọng nhất vẫn là đổi mới phương pháp giảng dạy, kiểm tra đánh giá, đặc biệt là dạy cho người học, học sinh khả năng tự học cao, lúc ấy học sinh sẽ có khả năng thích ứng với mọi chương trình, mọi sách giáo khoa", ông Thưởng nêu rõ.

Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng cũng cho biết, Bộ GD&ĐT đã truyền thông, yêu cầu các Sở GD&ĐT phải hiểu một cách linh hoạt. "Một bộ sách giáo khoa thống nhất dùng chung không có nghĩa là chỉ dạy và học trong sách giáo khoa đó, sách giáo khoa không phải là pháp lệnh, chỉ là học liệu.

Chúng ta có thể tham khảo những bộ sách giáo khoa hiện nay không thống nhất dùng chung nhưng vẫn còn giá trị về mặt khoa học, thực tiễn, cũng như có thể lấy nguồn tư liệu khác để giáo viên giảng dạy, học sinh có thể tham khảo để làm phong phú thêm kiến thức của mình, cũng như trong các bài kiểm tra đánh giá. Như thế phù hợp với việc chuyển từ dạy kiến thức là chính sang dạy kỹ năng để hình thành phẩm chất và năng lực cho học sinh", ông Thưởng nhấn mạnh.

Xem thêm

Triển khai 09 nhóm nhiệm vụ, 58 nhiệm vụ trọng tâm bảo đảm an ninh quốc gia

Triển khai 09 nhóm nhiệm vụ, 58 nhiệm vụ trọng tâm bảo đảm an ninh quốc gia

(CLO) Ngày 16/11/2026, tại Hà Nội, đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ chủ trì Hội nghị “Quán triệt, triển khai đề án của Thủ tướng Chính phủ góp phần bảo đảm an ninh quốc gia, xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển”.

Thủ tướng Lê Minh Hưng gặp Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế Kristalina Georgieva

Thủ tướng Lê Minh Hưng gặp Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế Kristalina Georgieva

(CLO) Chiều 16/11, tại Manila, Philippines, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã có cuộc gặp trao đổi với bà Kristalina Georgieva, Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), về tình hình kinh tế thế giới, định hướng phát triển của Việt Nam và phương hướng tăng cường hợp tác giữa Việt Nam và IMF.

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất 3 trọng tâm kiến tạo động lực tăng trưởng mới ASEAN - Hàn Quốc

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất 3 trọng tâm kiến tạo động lực tăng trưởng mới ASEAN - Hàn Quốc

(CLO) Đánh giá quan hệ ASEAN - Hàn Quốc đã trở thành một trong những quan hệ đối tác năng động, hiện đại và thực chất hàng đầu của ASEAN, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh hai bên cần củng cố năng lực tự cường và kiến tạo động lực tăng trưởng mới; đồng thời, đề xuất 3 trọng tâm hợp tác.

Việt Nam - Chile nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược

Việt Nam - Chile nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược

(CLO) Việt Nam và Chile đã quyết định nâng cấp quan hệ song phương lên Đối tác chiến lược, trong đó xác định những định hướng, mục tiêu, nguyên tắc và 6 trụ cột hợp tác chiến lược gồm: Chính trị, ngoại giao; Kinh tế, thương mại; Nông nghiệp; Khoa học - công nghệ; Giáo dục và văn hóa; Quốc phòng, an ninh. 

Đại đoàn kết toàn dân tộc: 'Năng lực phát triển quốc gia' trong kỷ nguyên mới

Đại đoàn kết toàn dân tộc: 'Năng lực phát triển quốc gia' trong kỷ nguyên mới

(CLO) Đứng trước những thời cơ lịch sử và mục tiêu phát triển bứt phá của đất nước, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc dưới sự soi đường của văn hóa truyền thống không chỉ là truyền thống quý báu, mà đã trở thành "năng lực phát triển quốc gia" xung lực nội sinh to lớn khơi dậy ý chí tự lực, tự cường để dân tộc ta tự tin bước vào kỷ nguyên vươn mình.

Thủ tướng Lê Minh Hưng dự Hội nghị Cấp cao ASEAN - Liên Hợp Quốc 16

Thủ tướng Lê Minh Hưng dự Hội nghị Cấp cao ASEAN - Liên Hợp Quốc 16

(CLO) Ngày 16/11, tại Manila, Philippines, trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các Hội nghị Cấp cao liên quan, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cùng Lãnh đạo các nước ASEAN và Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN - Liên Hợp Quốc lần thứ 16.

Việt Nam đề xuất ưu tiên triển khai ACFTA 3.0, thúc đẩy đường sắt xuyên biên giới ASEAN - Trung Quốc

Việt Nam đề xuất ưu tiên triển khai ACFTA 3.0, thúc đẩy đường sắt xuyên biên giới ASEAN - Trung Quốc

(CLO) Để nâng tầm và làm sâu sắc hơn nữa hợp tác giữa ASEAN - Trung Quốc, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị hai bên ưu tiên triển khai Nghị định thư nâng cấp ACFTA 3.0, thúc đẩy xây dựng các tuyến đường sắt xuyên biên giới, cửa khẩu thông minh và các khu hợp tác kinh tế qua biên giới, kết nối Lưới điện ASEAN (APG), nâng cấp các hành lang kinh tế trọng điểm và thúc đẩy phát triển tiểu vùng Mê-công.

Quy định mới về giao biên chế công chức: Làm rõ thẩm quyền từ Trung ương đến cấp xã

Quy định mới về giao biên chế công chức: Làm rõ thẩm quyền từ Trung ương đến cấp xã

(CLO) Nghị định số 405/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định cụ thể căn cứ xác định, xây dựng kế hoạch, thẩm định và giao biên chế công chức theo giai đoạn 5 năm và hằng năm. Đáng chú ý, việc xác định biên chế phải gắn với vị trí việc làm, khối lượng công việc thực tế; đồng thời quy định rõ thẩm quyền quyết định giao biên chế từ cấp bộ, cấp tỉnh đến cấp xã.

Cỡ chữ bài viết: