Theo đó, tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026 diễn ra chiều tối 4/5, đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã thông tin về lộ trình chi tiết triển khai thống nhất bộ sách giáo khoa trên phạm vi cả nước. Cùng với đó là kế hoạch rà soát và điều chỉnh cơ cấu các môn học trong nhà trường để bảo đảm tiêu chí tinh gọn, thiết thực, giảm tải nhưng vẫn đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về phát triển năng lực và kỹ năng cần thiết cho học sinh trong giai đoạn mới.
Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống được chọn cho năm học mới
Về lộ trình thực hiện một bộ sách giáo khoa thống nhất dùng chung, Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng cho biết: Nghị quyết 281 ngày 15/9/2025 của Chính phủ về chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị ngày 22/8/2025 về đột phá phát triển giáo dục đào tạo yêu cầu từ năm học 2026-2027 là thực hiện thống nhất ngay một bộ sách giáo khoa, như vậy chỉ còn vài tháng nữa. Theo ông Thưởng, thời gian ngắn như vậy không thể biên soạn được một bộ sách mới, bởi công việc này phải mất 2 - 3 năm với khối lượng tác giả rất lớn.
Tiếp đó, là phối hợp ba bộ sách hiện hành hay chọn một trong ba bộ sách giáo khoa theo chủ trương xã hội hóa, gồm bộ sách Cánh diều, bộ Chân trời sáng tạo, và bộ Kết nối tri thức với cuộc sống? Theo Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT, Bộ đã thành lập tổ nghiên cứu và tham khảo ý kiến của các sở giáo dục đào tạo, ý kiến chuyên gia và ban hành các nguyên tắc và tiêu chí, từ đó đi đến thống nhất chọn một trong ba bộ sách này là bộ Kết nối tri thức với cuộc sống của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, doanh nghiệp 100% vốn nhà nước. Đến ngày 26/12/2025, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đã phê duyệt đây là bộ sách giáo khoa thống nhất dùng chung cho cả nước kể từ năm học 2026-2027.
Về thực hiện bộ sách nêu trên, ông Phạm Ngọc Thưởng cho biết: Thứ nhất, Bộ GD&ĐT đã có văn bản hướng dẫn các Sở GD&ĐT thống nhất sử dụng bộ sách này, đồng thời sử dụng các bộ sách khác.
"Chúng ta dạy học lấy chương trình là trọng tâm, còn sách giáo khoa là học liệu, như vậy không lãng phí những bộ sách giáo khoa khác. Đồng thời đã hiệu chỉnh những sách giáo khoa này, đặc biệt khi thay đổi chuyển từ chính quyền địa phương 3 cấp sang 2 cấp nên địa giới hành chính điều chỉnh. Các môn Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân đã điều chỉnh xong", ông Thưởng nói.
Thứ hai, Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam in ấn, phát hành với mục tiêu đảm bảo muộn nhất trước 20 ngày khi vào năm học là có đầy đủ sách giáo khoa cho các trường và cho giáo viên. Đến thời điểm này, 5/7 miền của Nhà xuất bản Giáo dục đã nhập kho xong và công bố giảm giá sách trung bình 13,3%.
Thứ ba, Bộ GD&ĐT chỉ đạo tập huấn cho giáo viên để sử dụng bộ sách giáo khoa thống nhất này. "Trước đây, ba bộ sách thì giáo viên sẽ dạy các bộ khác nhau. Đây không phải vấn đề trở ngại vì nguyên tắc là giáo viên dạy bộ sách nào được. Để không tập huấn tràn lan lãng phí thời gian cũng như vật chất, Bộ chỉ đạo chỉ tập huấn những vấn đề mà giáo viên thấy vướng mắc, cần giải đáp. Như vậy, bắt đầu vào năm học mới này, chúng ta thống nhất một bộ sách giáo khoa, đảm bảo theo đúng tinh thần chỉ đạo của Nghị quyết 71 cũng như Nghị quyết 281 của Chính phủ", ông Thưởng thông tin.
Phải đảm bảo được yêu cầu đầu ra về phẩm chất năng lực cho học sinh
Về việc điều chỉnh chương trình và cơ cấu các môn học, Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thường cho biết, về mặt khoa học giáo dục, khoa học về chương trình, theo kinh nghiệm của thế giới, tuổi thọ của một chương trình từ 10-15 năm mới thay đổi tổng thể.
"Hằng năm chúng tôi có phát triển chương trình, tức là rà soát các chương trình này để có chỉ đạo về chuyên môn. Lâu nay, Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo các Sở GD&ĐT cũng như các nhà trường, các giáo viên, đặc biệt là các hiệu trưởng, tổ chức các chương trình giáo dục theo khung chương trình, tối thiểu phải đảm bảo khung chương trình giáo dục phổ thông", ông Thưởng cho biết.
Thứ hai, theo ông Phạm Ngọc Thưởng, tùy theo từng trường, từng lớp, từng học sinh, có thể nâng cao hơn thì xây dựng các chương trình giáo dục tương ứng. Đặc biệt, Bộ GD&ĐT tinh chỉnh và bổ sung, cập nhật những nội dung mới như trong Nghị quyết 71 nêu, là từng bước tăng thời lượng các môn khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục STEM và giáo dục về chuyển đổi số, giáo dục AI.
Theo ông Thưởng, vừa qua Bộ GD&ĐT đã ban hành thông tư và có chỉ đạo hướng dẫn dạy thí điểm giáo dục AI trong học sinh phổ thông. Và tăng cường giáo dục kỹ năng sống, giáo dục văn hóa, văn học nghệ thuật cho học sinh, để vừa đảm bảo chuẩn đầu ra theo chương trình giáo dục phổ thông nhưng không gây quá tải với học sinh.
"Đương nhiên với yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ đạo, phải hình dung được một thế hệ, bây giờ bắt đầu lớp 1 thì 25 năm sau, các em sẽ là những con người như thế nào cả về thể chất lẫn tinh thần và trí tuệ. Với chương trình giáo dục phổ thông, chúng tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu, có thể đẩy nhanh hơn để cập nhật những điểm tiên tiến của thế giới.
Tuy nhiên, chương trình phải có tính ổn định nhất định, quan trọng là đảm bảo được yêu cầu đầu ra về phẩm chất năng lực cho học sinh. Quan trọng nhất vẫn là đổi mới phương pháp giảng dạy, kiểm tra đánh giá, đặc biệt là dạy cho người học, học sinh khả năng tự học cao, lúc ấy học sinh sẽ có khả năng thích ứng với mọi chương trình, mọi sách giáo khoa", ông Thưởng nêu rõ.
Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng cũng cho biết, Bộ GD&ĐT đã truyền thông, yêu cầu các Sở GD&ĐT phải hiểu một cách linh hoạt. "Một bộ sách giáo khoa thống nhất dùng chung không có nghĩa là chỉ dạy và học trong sách giáo khoa đó, sách giáo khoa không phải là pháp lệnh, chỉ là học liệu.
Chúng ta có thể tham khảo những bộ sách giáo khoa hiện nay không thống nhất dùng chung nhưng vẫn còn giá trị về mặt khoa học, thực tiễn, cũng như có thể lấy nguồn tư liệu khác để giáo viên giảng dạy, học sinh có thể tham khảo để làm phong phú thêm kiến thức của mình, cũng như trong các bài kiểm tra đánh giá. Như thế phù hợp với việc chuyển từ dạy kiến thức là chính sang dạy kỹ năng để hình thành phẩm chất và năng lực cho học sinh", ông Thưởng nhấn mạnh.
