Ngày 16/11/2026, Bộ Tư pháp phối hợp với Ban Nội chính Trung ương tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới”.
Đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế
Phát biểu khai mạc Hội thảo, thay mặt Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cho biết: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật, đã nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu pháp luật phải thực sự trở thành lợi thế cạnh tranh quốc gia, mở đường cho đổi mới sáng tạo và khơi thông nguồn lực phát triển.
Quán triệt tinh thần đó, Đề án "Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới" hướng tới mục tiêu xây dựng hệ thống pháp luật tinh gọn, đồng bộ, thống nhất, minh bạch, dễ tiếp cận và khả thi, đủ ổn định để người dân, doanh nghiệp yên tâm đầu tư, đủ linh hoạt để đáp ứng yêu cầu phát triển.
Theo Phó Thủ tướng, Chiến lược phải xác định rõ những nhiệm vụ hoàn thiện pháp luật cần ưu tiên đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 để đổi mới mô hình phát triển và góp phần thực hiện 2 mục tiêu 100 năm của đất nước.
“Bài học từ các nước từng tăng trưởng hai con số là mở cửa, huy động nguồn lực đầu tư, đi cùng với nâng cao tiềm lực nội tại của đất nước. Với Việt Nam, đề nghị thảo luận làm rõ phải đổi mới pháp luật ở lĩnh vực nào để vừa khơi thông nguồn lực, vừa giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp nhận công nghệ, nâng năng suất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, lĩnh vực nào pháp luật phải đi trước, mở đường cho sự phát triển”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Đặc biệt, Phó Thủ tướng cho hay, Chiến lược phải xác định rõ những nhiệm vụ ưu tiên, lộ trình thực hiện và các mục tiêu, chỉ tiêu có thể đo lường đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; lấy hiệu quả thi hành pháp luật và những chuyển biến thực chất trong đời sống kinh tế - xã hội làm thước đo, bảo đảm Chiến lược sau khi ban hành thực sự đi vào cuộc sống.
Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận 3 nhóm vấn đề trọng tâm: xác định cơ sở lý luận và các giá trị nền tảng của hệ thống pháp luật đến năm 2045; đánh giá thực trạng, nhận diện những điểm nghẽn mang tính hệ thống; đề xuất các giải pháp đột phá nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, với các mục tiêu có thể đo lường được.
Bảo đảm hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch, khả thi, kiến tạo phát triển
Phát biểu tổng kết hội thảo, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí khẳng định, việc hoàn thiện hệ thống pháp luật phải đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển.
Hệ thống pháp luật phải tiếp tục trở thành một trong những công cụ hữu hiệu góp phần hiện thực hóa những mục tiêu ấy, đồng thời đáp ứng các quan điểm, chủ trương, chính sách mới của Đảng.
Trong bối cảnh đó, yêu cầu ổn định, minh bạch của pháp luật vẫn là những thuộc tính cơ bản, bắt buộc. Tuy nhiên, ổn định không đồng nghĩa với cứng nhắc, máy móc hay chậm thay đổi trước những đòi hỏi mới của thực tiễn. Nếu chỉ nhấn mạnh sự ổn định theo cách thông thường mà không có khả năng thích ứng, pháp luật sẽ khó đáp ứng được yêu cầu tăng tốc phát triển nhanh và bền vững.
Ông Lê Minh Trí dẫn chứng quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Khi chủ trương được đặt ra vào tháng 7/2025, còn có nhiều ý kiến băn khoăn. Đến nay, bộ máy đã cơ bản ổn định và vận hành; việc hợp nhất các đơn vị hành chính còn mở ra nguồn lực và không gian phát triển mới cho 34 tỉnh, thành phố.
Từ thực tiễn này, Trưởng Ban Nội chính Trung ương cho rằng khi đất nước hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số và trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045, không thể chỉ dựa vào những cách làm thông thường, cần có những giải pháp đột phá nhưng vẫn phải đặt trên nền tảng và nguyên tắc nhất định.
Đề cập Nghị quyết 66-NQ/TW, ông Lê Minh Trí nhìn nhận đây là định hướng mới, thể hiện tư duy và cách tiếp cận mới trong xây dựng, hoàn thiện pháp luật. Pháp luật trước hết vẫn thực hiện chức năng quản lý xã hội, bảo đảm trật tự, ổn định. Tuy nhiên, yêu cầu hiện nay là phải chuyển mạnh từ tư duy quản lý thông thường sang chủ động kiến tạo, tạo động lực mới để phát triển.