Thêm cơ hội thâm nhập thị trường
Ở làng nghề giày da xã Phú Yên (huyện Phú Xuyên, Hà Nội), hộ gia đình ông Nguyễn Như Diên có 5 sản phẩm giày dép đạt chứng nhận OCOP 4 sao.
Theo ông Diên, để sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP, gia đình ông không ngừng nỗ lực nghiên cứu, cải tiến chất lượng sản phẩm. Mỗi sản phẩm là kết quả của quá trình nghiên cứu, từ việc tạo dáng, mẫu mã đến lựa chọn nguyên liệu đầu vào.
Còn theo ông Bùi Xuân Lợi, chủ cơ sở sản xuất sản phẩm đồ gỗ, khảm trai, mỹ nghệ ở xã Sơn Hà (huyện Phú Xuyên), từ khi đồ gỗ mỹ nghệ của cơ sở được công nhận là sản phẩm OCOP 4 sao, ông đã nhận được sự quan tâm và hỗ trợ lớn. Các chương trình quảng bá, tham gia hội chợ, hoạt động tập huấn bán hàng online đã giúp cơ sở tiếp cận thị trường dễ dàng hơn. Điều này không chỉ nâng cao doanh số bán hàng, mà còn tăng nhận diện thương hiệu cho sản phẩm làng nghề.
Tại làng nghề Bát Tràng, Công ty cổ phần Gốm sứ Quang Vinh cũng là một điển hình thành công trong phát huy nghề truyền thống.
Bà Hà Thị Vinh, Giám đốc Công ty cổ phần Gốm sứ Quang Vinh cho biết, hiện công ty đã có 4 sản phẩm tham gia Chương trình OCOP và được đánh giá 5 sao.
Theo Chủ tịch UBND xã Bát Tràng Phạm Huy Khôi, hiện cả xã có khoảng 50 sản phẩm OCOP được đánh giá, phân hạng; trong đó có sản phẩm được xếp hạng 5 sao. Nhờ tham gia vào Chương trình OCOP, những sản phẩm độc đáo và đặc sắc nhất của làng nghề đã được người tiêu dùng trong và ngoài nước biết đến nhiều hơn.
Trong khi đó, với nền tảng là gia đình nhiều đời làm hương, Công ty TNHH Tinh hoa Làng Hương Việt ở xã Quảng Phú Cầu (huyện Ứng Hòa) đã mạnh dạn đầu tư hàng tỷ đồng vào dây chuyền sản xuất hương, đồng thời duy trì sản xuất những mẫu hương truyền thống, như: Hương đen, hương thuốc Bắc, hương quế, hương bài...
Những bước đi bài bản của Công ty Làng Hương Việt cũng như nhiều hộ gia đình làm hương tại Quảng Phú Cầu đang mở ra cơ hội để sản phẩm hương truyền thống khẳng định thương hiệu trên thị trường, tạo thêm việc làm ổn định cho hàng chục lao động tại địa phương.
Trên đây chỉ là vài ví dụ điển hình trong số hàng trăm cơ sở ở các làng nghề Hà Nội tích cực tham gia Chương trình OCOP. Theo ông Ngọ Văn Ngôn, Phó Chánh Văn phòng chuyên trách Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới thành phố Hà Nội, Thủ đô có 1.350 làng nghề và làng có nghề, đây không chỉ là nơi lưu giữ "hồn cốt" văn hóa, mà còn là nguồn lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, trong đó có sản phẩm OCOP.
Từ năm 2019 đến nay, Hà Nội đã đánh giá, phân hạng được 3.317 sản phẩm OCOP, trong số đó, có khoảng 25% là sản phẩm làng nghề, làng nghề truyền thống. Các sản phẩm OCOP từ làng nghề đã và đang khẳng định được vị thế trên thị trường nhờ quy trình đánh giá khắt khe, bao gồm chất lượng, mẫu mã bao bì, câu chuyện sản phẩm… Do đó, các sản phẩm OCOP sau khi được chứng nhận thường tăng giá trị bán ra, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao thu nhập cho người sản xuất.
Đưa làng nghề tham gia sâu vào Chương trình OCOP
Tuy nhiên, việc phát triển sản phẩm OCOP gắn với làng nghề không phải lúc nào cũng thuận lợi. Nhiều ý kiến cho rằng, các sản phẩm OCOP từ làng nghề tuy phát triển nhanh về số lượng, nhưng chất lượng một số sản phẩm chưa thực sự cao, thiếu tính khác biệt. Phần lớn các hộ sản xuất, doanh nghiệp nhỏ tại làng nghề vẫn làm theo phương thức cũ, thiếu liên kết thị trường, chưa đầu tư đúng mức cho bao bì, truyền thông sản phẩm.
Bên cạnh đó, việc thực hiện Chương trình OCOP ở một số huyện cũng còn những khó khăn, hạn chế nhất định. Đó là, một số doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ gia đình sản xuất, kinh doanh các sản phẩm nông nghiệp chưa thực sự mặn mà tham gia vào chương trình; chính sách hỗ trợ phát triển các sản phẩm OCOP chưa nhiều; thị trường tiêu thụ sản phẩm OCOP chưa thực sự được mở rộng...
Để thúc đẩy phát triển sản phẩm OCOP gắn với các làng nghề, nhiệm vụ đặt ra cho TP Hà Nội là cần tiếp tục thực hiện các giải pháp nhằm gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị làng nghề; đồng thời, tập trung triển khai có hiệu quả các cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển sản phẩm OCOP.
Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT Hà Nội Nguyễn Xuân Đại, để thúc đẩy phát triển làng nghề, TP Hà Nội xác định 7 nhóm giải pháp trọng tâm. Ưu tiên số một là xây dựng và thực hiện chính sách; tiếp đến là áp dụng khoa học - công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và tuyên truyền, quảng bá, xúc tiến thương mại.
Ngoài cơ chế, chính sách chung, TP Hà Nội còn ban hành nhiều chương trình, đề án, kế hoạch bảo tồn và phát triển làng nghề. “UBND TP Hà Nội đã phê duyệt Đề án tổng thể phát triển làng nghề trên địa bàn TP Hà Nội giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây là tiền đề để thực hiện hiệu quả công tác bảo tồn và phát triển các làng nghề trên địa bàn…” - ông Nguyễn Xuân Đại nhấn mạnh.
Thành phố cũng đã tuyên truyền, tập huấn, nâng cao năng lực cho cá nhân và tập thể trong các làng nghề về năng lực quản lý, tổ chức sản xuất hợp lý hơn, có hiệu quả hơn, từ đó giúp các làng nghề tham gia sâu vào Chương trình OCOP để nâng cao giá trị sản phẩm…
* Bài viết có sự phối hợp của Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới thành phố Hà Nội
