Châu Âu đổi chiến lược, tìm cách giữ chân các nhà máy lọc dầu

(CLO) Những lo ngại về an ninh năng lượng và quốc phòng đang khiến việc duy trì năng lực lọc dầu trở thành ưu tiên mới của Liên minh châu Âu (EU).

Trong 20 năm qua, châu Âu đã đóng cửa khoảng một phần tư số nhà máy lọc dầu, đồng thời giảm gần 10% công suất xử lý. Các nhà hoạch định chính sách từng dự báo quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch sẽ làm giảm nhu cầu đối với xăng và dầu diesel, qua đó khiến việc duy trì các cơ sở lọc dầu trở nên kém cần thiết.

Bên cạnh đó, các quy định môi trường ngày càng nghiêm ngặt cũng làm tăng chi phí hoạt động. Theo Hệ thống Mua bán Khí thải của EU (ETS), các nhà máy lọc dầu phải đối mặt với hạn ngạch phát thải carbon ngày càng thu hẹp và lượng hạn ngạch miễn phí giảm dần. Trong khi đó, Chỉ thị về Phát thải Công nghiệp (IED) buộc các cơ sở phải đầu tư cải tạo, nâng cấp thiết bị để đáp ứng những tiêu chuẩn môi trường khắt khe hơn.

2026-10-30-3ahnqioufr.jpg
Ảnh minh họa: Theo Oilprice.

Việc thu hẹp công suất lọc dầu khiến châu Âu phụ thuộc nhiều hơn vào nhiên liệu tinh chế nhập khẩu, đặc biệt là dầu diesel. Những gián đoạn nguồn cung liên quan đến xung đột tại Trung Đông và Ukraine đang phơi bày rủi ro của chiến lược này. Giá khí đốt tự nhiên tại châu Âu gần đây đã vượt 100 euro/MWh, mức cao nhất kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát năm 2022. Nguyên nhân chủ yếu là nguồn cung LNG qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, trong khi căng thẳng địa chính trị làm gia tăng bất ổn trên thị trường năng lượng.

Cú sốc năng lượng mới cũng khiến hóa đơn nhập khẩu của châu Âu tăng thêm hơn 100 tỷ euro (khoảng 111 tỷ USD), cho thấy mức độ dễ tổn thương của khu vực khi phải phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài.

Trước tình hình này, Ba Lan, Cộng hòa Séc và Slovakia đang thúc giục Ủy ban châu Âu xây dựng chiến lược dài hạn nhằm bảo vệ ngành lọc dầu trong khu vực. Các nước này đề nghị EU hỗ trợ tài chính để nâng cấp cơ sở hạ tầng, giảm bớt thủ tục hành chính và điều chỉnh hệ thống ETS để các nhà máy lọc dầu có thể duy trì khả năng cạnh tranh với các đối thủ quốc tế. Họ cảnh báo những quy định khí hậu quá nghiêm ngặt có thể khiến hoạt động sản xuất dịch chuyển sang các quốc gia có tiêu chuẩn môi trường thấp hơn, đồng thời làm gia tăng sự phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu.

Brussels cũng bắt đầu điều chỉnh cách tiếp cận. Vừa qua, Ủy ban châu Âu tổ chức cuộc đối thoại cấp cao đầu tiên với ngành lọc dầu, tập trung vào an ninh năng lượng, năng lực cạnh tranh công nghiệp và khả năng sẵn sàng quốc phòng. Theo các số liệu được đưa ra tại diễn đàn, các nhà máy lọc dầu trong EU hiện cung cấp khoảng 70% nhiên liệu máy bay và 85% dầu diesel tiêu thụ tại châu Âu.

Vấn đề không chỉ nằm ở nhu cầu dân sự. Ủy viên phụ trách Quốc phòng và Không gian Andrius Kubilius nhấn mạnh nguồn cung nhiên liệu có vai trò thiết yếu đối với khả năng cơ động của quân đội và năng lực phòng thủ. Theo các mô hình sẵn sàng lực lượng của NATO, liên minh cần có khả năng triển khai và cung ứng đầy đủ cho 100.000 binh sĩ trong 10 ngày đầu tiên của một cuộc khủng hoảng. Điều này đòi hỏi nguồn nhiên liệu ổn định và hệ thống hậu cần đủ năng lực đáp ứng nhu cầu đột biến.

Trong khuôn khổ sáng kiến AccelerateEU, EU dự kiến điều chỉnh các quy định để tạo điều kiện sử dụng kho dự trữ nhiên liệu chiến lược cho mục đích quân sự trong những tình huống đặc biệt. Khối này cũng xem xét mở rộng hệ thống đường ống Trung Âu, được xây dựng từ thời Chiến tranh Lạnh, nhằm cải thiện khả năng vận chuyển nhiên liệu đến sườn phía đông.

Ngoài ra, Ủy ban châu Âu dự kiến phối hợp với ngành lọc dầu xây dựng lộ trình chuyển đổi, khuyến khích đầu tư vào nhiên liệu sinh học và nhiên liệu tổng hợp.

Những động thái trên cho thấy EU đang phải cân nhắc lại mối quan hệ giữa mục tiêu khí hậu và an ninh năng lượng. Thay vì chỉ tập trung thu hẹp ngành lọc dầu, châu Âu ngày càng chú trọng duy trì năng lực sản xuất trong nước, đồng thời tìm cách chuyển đổi lĩnh vực này theo hướng ít phát thải hơn.

Xem thêm

Tâm điểm đầu tư đón nhịp phát triển mới của Đà Nẵng

Tâm điểm đầu tư đón nhịp phát triển mới của Đà Nẵng

Đà Nẵng đang ghi nhận đà tăng trưởng tích cực về kinh tế, đầu tư và du lịch, tạo thêm dư địa cho thị trường bất động sản, đặc biệt tại các khu vực trung tâm. Trong bối cảnh đó, những dự án căn hộ có khả năng kết hợp nhu cầu an cư, nghỉ dưỡng và khai thác cho thuê như Capital Square thu hút sự quan tâm nhờ lợi thế vị trí bên sông Hàn, kết nối đô thị và hệ tiện ích tích hợp.

Petrolimex “chơi lớn” cùng ENEOS, chủ động nguồn cung dài hạn và chuyển dịch năng lượng

Petrolimex “chơi lớn” cùng ENEOS, chủ động nguồn cung dài hạn và chuyển dịch năng lượng

Trên nền tảng 10 năm đồng hành, Petrolimex và ENEOS tăng cường hợp tác chiến lược thông qua Biên bản ghi nhớ hợp tác (MoU) giữa hai tập đoàn năng lượng hàng đầu Việt Nam và Nhật Bản. Với Petrolimex, đây là bước đi nhằm chủ động nguồn cung quốc tế, nâng cao khả năng ứng phó trước biến động thị trường, đồng thời mở rộng cơ hội phát triển sản phẩm và năng lượng mới theo chiến lược Horizon 2030.

Giá vàng sáng nay 10/11/2026: Bật tăng thăm dò

Giá vàng sáng nay 10/11/2026: Bật tăng thăm dò

(CLO) Giá vàng sáng nay 10/11/2026 bật tăng thăm dò khi mức tăng nhiều nhất chỉ 400.000 đồng/lượng so với chốt phiên hôm qua; trong bối cảnh giá vàng giao ngay có nhịp hồi phục lên trên mốc 4.100 USD/ounce.

BIDV - cầu nối tài chính góp phần thúc đẩy hợp tác chiến lược Việt Nam - Nhật Bản

BIDV - cầu nối tài chính góp phần thúc đẩy hợp tác chiến lược Việt Nam - Nhật Bản

Ngày 09/11, tại Tokyo (Nhật Bản), trong khuôn khổ hoạt động của Đoàn doanh nghiệp đi cùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến thăm chính thức Nhật Bản, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã tham gia nhiều chương trình ý nghĩa để góp phần thúc đẩy hợp tác kinh tế và đối tác chiến lược Việt Nam - Nhật Bản.

Kỷ niệm 36 năm thành lập Công ty Yến sào Khánh Hòa và ra mắt 5 dòng sản phẩm

Kỷ niệm 36 năm thành lập Công ty Yến sào Khánh Hòa và ra mắt 5 dòng sản phẩm

Ngày 9/11/2026, tại Cụm công nghiệp Sông Cầu (Khánh Vĩnh, Khánh Hòa), Công ty Yến sào Khánh Hòa tổ chức Lễ kỷ niệm 36 năm thành lập (09/11/1990 - 09/11/2026). Đây là dịp để các thế hệ lãnh đạo, cán bộ, công nhân viên, người lao động gặp gỡ, ôn lại truyền thống, tri ân những đóng góp của các thế hệ đi trước và cùng chia sẻ niềm tự hào về chặng đường xây dựng, phát triển của công ty.

Quantum Innovator Residency gia nhập Liên minh lượng tử toàn cầu, mở rộng cơ hội phát triển nhân tài Việt Nam

Quantum Innovator Residency gia nhập Liên minh lượng tử toàn cầu, mở rộng cơ hội phát triển nhân tài Việt Nam

Trở thành đơn vị đầu tiên tại Đông Nam Á tham gia QUASAR – Liên minh Nghiên cứu Toàn cầu về Lượng tử và Xã hội, chương trình Quantum Innovator Residency tiếp tục khẳng định định hướng kết nối tri thức quốc tế, phát triển nguồn nhân lực công nghệ cao. Đồng hành cùng sáng kiến, Nam A Bank vừa tổ chức buổi gặp gỡ, chào đón ứng viên xuất sắc vượt qua vòng phỏng vấn tuyển chọn, chính thức bước vào hành trình phát triển nhân tài lượng tử 2026 – 2027.

Cỡ chữ bài viết: