Trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận về áp lực của mùa tuyển sinh năm nay, thầy Nguyễn Cao Cường - Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng Trường THCS Thái Thịnh (Hà Nội) cho rằng, ở giai đoạn “nước rút”, điều cần thiết nhất là giúp học sinh ôn tập khoa học thay vì lao vào guồng quay học thêm dày đặc.
“Theo tôi, thời điểm này nên tập trung vào việc hỗ trợ học sinh hoàn thiện kỹ năng, củng cố kiến thức trọng tâm và ổn định tâm lý. Đây mới là những điều mang tính thực tiễn và giúp các em bước vào kỳ thi với trạng thái tốt nhất”, thầy Cường chia sẻ.
Tập trung “chốt” kiến thức thay vì học dàn trải
Theo thầy Cường, hiện các trường THCS trên địa bàn Hà Nội đang bước vào giai đoạn hoàn thiện những khâu chuẩn bị cuối cùng trước kỳ thi. Trọng tâm lớn nhất là rà soát kiến thức và luyện kỹ năng làm bài cho học sinh.
Tại Trường THCS Thái Thịnh, giáo viên các môn Toán, Ngữ văn và Tiếng Anh đang tập trung hệ thống lại các chuyên đề trọng tâm, hướng dẫn học sinh xử lý những dạng bài thường gặp và rèn phản xạ làm bài trong điều kiện thời gian thực tế.
Song song với đó, nhà trường liên tục tổ chức các đợt khảo sát chất lượng theo đúng cấu trúc và thời lượng của đề thi chính thức do Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội công bố.
“Việc thi thử không đơn thuần để kiểm tra kiến thức mà còn giúp học sinh làm quen với áp lực phòng thi, rèn tâm lý và điều chỉnh chiến thuật làm bài”, thầy Cường nói.
Không chỉ học sinh, giáo viên cũng được tập huấn kỹ về quy chế coi thi nhằm chuẩn bị cho một kỳ thi an toàn, nghiêm túc và đúng quy định.
Phòng tham vấn tâm lý “đỏ đèn” mùa thi
Trong bối cảnh áp lực thi cử ngày càng lớn, nhiều trường học tại Hà Nội bắt đầu chú trọng nhiều hơn đến yếu tố tâm lý học đường. Thầy Cường cho hay, giai đoạn sát kỳ thi là thời điểm học sinh dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, mất ngủ, lo âu hoặc tự tạo áp lực quá mức cho bản thân.
Để giảm tải áp lực, Trường THCS Thái Thịnh tổ chức nhiều hoạt động nhẹ nhàng như văn nghệ, sinh hoạt tập thể, giao lưu cuối cấp nhằm tạo không khí thư giãn cho học sinh. Nhà trường chủ động hạn chế các hoạt động thể thao cường độ mạnh để tránh chấn thương trước kỳ thi.
Đặc biệt, phòng tham vấn tâm lý học đường được duy trì hoạt động thường xuyên để hỗ trợ học sinh giải tỏa áp lực.
“Nhiều em mang tâm lý sợ thất bại, sợ không đỗ trường mong muốn hoặc lo lắng vì kỳ vọng quá lớn từ gia đình. Chúng tôi luôn cố gắng để các em hiểu rằng kỳ thi quan trọng nhưng không phải là cánh cửa duy nhất quyết định tương lai”, thầy Cường nhấn mạnh.
“Học thêm 3 ca mỗi ngày là phản khoa học”
Một trong những vấn đề khiến nhiều giáo viên lo lắng hiện nay là tình trạng học sinh bị “nhồi” học thêm quá mức vào những ngày cuối trước kỳ thi.
Không ít phụ huynh vì quá lo lắng đã cho con học kín lịch từ sáng đến tối với suy nghĩ “càng học nhiều càng yên tâm”. Tuy nhiên, điều này dễ khiến học sinh rơi vào trạng thái quá tải và kiệt sức.
“Tôi khẳng định việc học thêm 3 ca liên tục mỗi ngày ở giai đoạn này là không nên. Ôn thi là cả một quá trình dài, không thể vài ngày cuối mới nhồi nhét kiến thức”, thầy Cường nói.
Theo vị hiệu trưởng này, điều học sinh cần lúc này không phải là học thêm thật nhiều mà là điều chỉnh nhịp sinh học và giữ sự tỉnh táo.
Các em được khuyến khích ngủ sớm, tránh thức khuya kéo dài. Buổi tối nên dành cho việc tự học nhẹ nhàng, hệ thống hóa kiến thức thay vì làm quá nhiều đề khó gây căng thẳng.
“Nhà trường luôn hướng học sinh điều chỉnh thời gian sinh hoạt khớp với khung giờ thi thực tế. Ví dụ, buổi chiều thường thi môn Ngoại ngữ thì các em không nên ngủ quá nhiều vào thời điểm đó mà cần luyện khả năng tập trung”, thầy Cường chia sẻ thêm.
Hiện nhà trường vẫn mở cửa các phòng học vào buổi tối để học sinh có không gian tự học yên tĩnh, đồng thời giáo viên chủ nhiệm đồng hành cùng các em trong giai đoạn cuối.
Áp lực tuyển sinh vẫn “nóng”
Năm học 2025-2026, Hà Nội có khoảng 147.000 học sinh lớp 9, tăng gần 20.000 em so với năm trước. Trong khi đó, chỉ tiêu tuyển sinh vào lớp 10 công lập vẫn giữ ở mức khoảng 60%.
Điều này đồng nghĩa khoảng 40% học sinh sẽ lựa chọn các hướng đi khác như trường tư thục, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên hoặc học nghề.
Ông Nghiêm Văn Bình, Trưởng phòng Quản lý thi và Kiểm định chất lượng, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết, tỷ lệ khoảng 60% học sinh vào công lập được tính toán dựa trên nhiều yếu tố như quy mô trường lớp, cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và định hướng phân luồng sau THCS.
Theo ông Bình, áp lực tuyển sinh lớp 10 không chỉ đè nặng lên học sinh mà còn tạo áp lực rất lớn cho công tác tổ chức thi.
“Ngành giáo dục mong muốn tổ chức một kỳ thi an toàn, nghiêm túc và hiệu quả trong bối cảnh quy mô thí sinh ngày càng tăng”, ông nói.
Tuy nhiên, đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cũng nhấn mạnh rằng trường công lập không phải con đường duy nhất dẫn đến thành công.
Điều quan trọng nhất là học sinh lựa chọn được môi trường phù hợp với năng lực và định hướng của bản thân, thay vì chạy theo áp lực “phải vào bằng được trường top”.
Thầy Nguyễn Cao Cường cũng cho biết, điều học sinh cần nhất lúc này là sự đồng hành đúng cách từ gia đình.
“Cha mẹ không nên biến kỳ thi thành áp lực quá lớn. Hãy tin vào quá trình cố gắng của con suốt nhiều năm qua và trở thành điểm tựa tinh thần thay vì vô tình tạo thêm gánh nặng”, thầy nhắn nhủ.
Vị hiệu trưởng cho rằng, trong những ngày cuối trước kỳ thi, một bữa cơm ấm áp, một lời động viên nhẹ nhàng hay một giấc ngủ đủ giấc đôi khi còn quan trọng hơn nhiều giờ học thêm căng thẳng. Bởi với học sinh lớp 9 lúc này, điều quyết định không chỉ là kiến thức, mà còn là sự bình tĩnh để bước qua kỳ thi đầu đời bằng tâm thế tự tin nhất.
