Giá dầu tăng mạnh do căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran có thể thúc đẩy quá trình chuyển dịch toàn cầu sang xe điện. Đây cũng chính là lĩnh vực đã giúp Trung Quốc vượt qua Nhật Bản để trở thành quốc gia bán ô tô nhiều nhất thế giới trong năm ngoái.
Theo báo cáo công bố hôm thứ Sáu của Wood Mackenzie, ông David Brown, Giám đốc nghiên cứu chuyển dịch năng lượng, nhận định rằng việc eo biển Hormuz bị đóng cửa có thể tạo ra bước ngoặt lớn cho thị trường xe điện.
Ông cho biết mức tăng tới 50% của giá dầu toàn cầu trong tháng này là rất đáng lo ngại và sẽ càng khuyến khích người tiêu dùng chuyển sang sử dụng xe điện.
Giá dầu Brent đã vượt mốc 100 USD mỗi thùng trong phiên giao dịch ngày thứ Hai, khi áp lực tăng giá tiếp tục gia tăng.
Trước đó, vào ngày thứ Bảy, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ phá hủy các nhà máy điện của Iran nếu nước này không mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz cho hoạt động vận tải hàng hải trong vòng 48 giờ.
Ông Brown cho rằng tại những quốc gia có thể tiếp cận các mẫu xe điện Trung Quốc với giá hợp lý, lợi thế cạnh tranh của xe điện so với xe sử dụng động cơ xăng sẽ đến sớm hơn. Ông lấy ví dụ Brazil hiện đã trở thành thị trường nước ngoài lớn nhất của BYD, tập đoàn xe điện hàng đầu Trung Quốc.
Cùng quan điểm, ông Justin Feng, chuyên gia kinh tế khu vực châu Á của HSBC, cũng nhấn mạnh xu hướng này trong một báo cáo phát hành hôm thứ Sáu.
Theo ông, giá dầu cao và biến động mạnh có thể khiến xe điện trở thành lựa chọn tiết kiệm chi phí rõ ràng hơn nếu xung đột kéo dài, qua đó đẩy nhanh quá trình điện hóa giao thông đường bộ tại châu Á.
Báo cáo do tổ chức nghiên cứu Ember của Anh công bố hôm thứ Tư cho biết hiện có 39 quốc gia mà xe điện chiếm hơn 10 phần trăm tổng doanh số ô tô, tăng mạnh so với con số chỉ bốn quốc gia vào năm 2019.
Các thị trường mới nổi đang tiếp nhận xe điện với tốc độ rất nhanh, trong đó một số quốc gia thậm chí đã vượt qua các nền kinh tế phát triển về tỷ trọng xe điện trong tổng doanh số bán xe.
Nhu cầu xe điện trên toàn cầu gia tăng, được tiếp sức thêm bởi căng thẳng tại Trung Đông, có thể mang lại cú hích lớn cho ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc. Trong năm ngoái, Trung Quốc đã lần đầu tiên vượt Nhật Bản về doanh số bán xe toàn cầu.
Theo Nikkei, trích dẫn dữ liệu từ các hãng xe và công ty phân tích MarkLines, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đã dẫn đầu thế giới về doanh số xe mới trong năm 2025, chấm dứt hơn hai thập kỷ thống trị vị trí số một của Nhật Bản. Hai tập đoàn lớn là BYD và Geely cũng vượt qua các đối thủ Nhật Bản như Nissan và Honda về doanh số bán hàng.
Trong số 20 hãng xe có doanh số cao nhất thế giới năm ngoái, có sáu doanh nghiệp đến từ Trung Quốc và năm doanh nghiệp đến từ Nhật Bản, theo thống kê của Nikkei.
Dữ liệu từ Hiệp hội Các đại lý ô tô Trung Quốc cho thấy nước này đã xuất khẩu 8,32 triệu xe trong năm ngoái, tăng 30 phần trăm so với cùng kỳ năm trước. Riêng xuất khẩu xe điện đạt 2,32 triệu chiếc, tăng 38 phần trăm.
Châu Âu hiện là thị trường xuất khẩu lớn nhất của xe điện Trung Quốc, tiếp theo là Đông Nam Á, Mỹ Latinh và Trung Đông.
Tuy nhiên, ông Feng của HSBC cảnh báo rằng nếu xung đột tại Trung Đông tiếp diễn, cú sốc nhiên liệu hóa thạch trong ngắn hạn có thể trở thành lực cản đối với hoạt động sản xuất xe điện, vốn vẫn đòi hỏi nhiều năng lượng và phát thải carbon đáng kể.
Thái Lan, một trung tâm sản xuất xe điện mới nổi tại châu Á, được đánh giá là đặc biệt dễ tổn thương trước các cú sốc về nguồn cung năng lượng.
Theo ông Feng, gần 60% lượng dầu nhập khẩu và gần một phần ba lượng khí tự nhiên nhập khẩu của Thái Lan đến từ khu vực Vịnh.
Ngược lại, hoạt động sản xuất xe điện của Trung Quốc được kỳ vọng sẽ có khả năng chống chịu tốt hơn nhờ chuỗi cung ứng vững chắc hơn và mức độ linh hoạt cao hơn về năng lượng.
