Nếu như trước đây, Sử Pán là mảnh đất lặng lẽ, ẩn mình, e ấp dựa vào mẹ thiên nhiên với những người dân đôn hậu quanh năm chỉ biết cây lúa, cây ngô. Thì 2 năm trở lại đây, người dân Sử Pán giờ đã biết tận dụng vẻ đẹp hoang sơ, trữ tình và bản sắc văn hóa vốn có để làm du lịch.
Cách Sa Pa 17km, xã Sử Pán (Sa Pa) gồm 4 thôn nhỏ của người Mông đen và người Dao đỏ nằm cheo leo trên sườn núi đá Nà Trông, nhìn xuống thung lũng Mường Hoa. Bao quanh mảnh đất xinh đẹp ấy là màu xanh của núi, của những thửa ruộng bậc thang, xen lẫn là những nếp nhà nhỏ bé.
Chỉ cần 1 ngày, du khách có thể đi hết các con đường, đến từng ngõ ngách, vào thăm từng căn nhà ở Sử Pán. Tại đây, du khách không chỉ ấn tượng với cảnh đẹp nơi đây mà còn thích thú với những chiếc cổng độc đáo do các gia đình tự thiết kế, trang trí bằng tre, gỗ, nông sản, nông cụ. Bên ngoài cổng còn khắc họ tên chủ nhà, địa chỉ, số điện thoại và gắn một cái tên để ai đến một lần nhớ mãi không quên.
Ở Sử Pán có những địa danh nổi tiếng như: thác Ngựa Bay vào mùa nước, nước trên núi đổ xuống ào ạt, tung bọt trắng xóa, phát ra những âm thanh sinh động, tạo cho du khách cảm giác vô cùng thoải mái và thư thái; Đồi dẻ với những tán dẻ cổ thụ, bọn trẻ nhỏ sau những tiết học lại kéo nhau lên nhặt hạt dẻ, nướng ăn; rừng nguyên sinh Sử Pán hoặc khu rừng trúc tình yêu quanh năm xanh tốt - nơi dừng chân của biết bao đôi trai gái.
Ngoài ra, du khách còn có cơ hội trải nghiệm, khám phá những phong tục, tập quán, nét đẹp trong tín ngưỡng, tôn giáo của người dân, hòa mình vào những điệu múa dịu dàng của cô gái Mông xinh đẹp hay điệu khèn, tiếng đàn môi xao động lòng người của những chàng trai Mông tại các homestay.
Không chỉ vậy, giữa bản làng Sử Pán đầy thơ mộng có một khu làng cổ mang tên Làng cổ dòng họ Tẩn. Ngôi làng mộc mạc nhỏ xinh đầy cuốn hút với những nét văn hóa đặc trưng của người Mông vẫn được gìn giữ vẹn nguyên. Những nếp nhà cổ đơn sơ, những cô gái ngồi bên hiên cửa thêu thổ cẩm, những cụ già nồng hậu, mến khách. Hay những trận bóng đá thi đấu trên mặt sân ở độ cao hơn 1.500m.
Ðến đây, du khách có dịp chiêm nghiệm và khám phá đời sống lao động, kho tàng văn hóa, đời sống sinh hoạt và ẩm thực của người Mông, nơi gần như còn giữ được nét nguyên sơ vốn có của nó.
Có thể nói, Sử Pán là ngôi làng cổ tích giữa biển mây, chứa đựng nhiều bí ẩn khiến ai cũng muốn khám phá.
