Tại sao Israel lại được phép sở hữu vũ khí hạt nhân?

(CLO) Trong khi phương Tây liên tục hô hào "Iran không thể có vũ khí hạt nhân", thì Israel – quốc gia được cho là sở hữu một kho vũ khí hạt nhân bí mật – lại hiếm khi bị chất vấn.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Không phổ biến vũ khí hạt nhân (Nuclear Nonproliferation and Control Center), Israel sở hữu ít nhất 90 đầu đạn hạt nhân và có đủ nguyên liệu phân hạch để chế tạo thêm hàng trăm chiếc nữa. Cựu Tổng thống Mỹ Jimmy Carter từng tiết lộ con số thực có thể lên đến 300 hoặc hơn. Con số này vượt xa kho hạt nhân của Triều Tiên – vốn chỉ sở hữu khoảng 20–30 đầu đạn.

Những đầu đạn này có thể được triển khai bằng các tiêm kích do Mỹ cung cấp, tàu ngầm Dolphin của Đức hoặc tên lửa đạn đạo Jericho 3 – loại có thể bắn tới mọi điểm trên thế giới.

Dù vậy, Chính phủ Israel vẫn không xác nhận hoặc phủ nhận việc sở hữu vũ khí hạt nhân, đồng thời từ chối cho phép thanh sát viên quốc tế vào kiểm tra cơ sở Dimona, nơi được cho là trung tâm sản xuất plutonium.

untitled.png
Thủ tướng Benjamin Netanyahu thị sát một quả tên lửa tại Tập đoàn Israel Aerospace Industries vào năm 2018. Ảnh: GPO

Israel không ký Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) và không cho phép thanh sát quốc tế. Dù đã ký Hiệp ước Cấm thử hạt nhân hạn chế năm 1963, Israel nhiều khả năng đã tiến hành một vụ thử chung với Nam Phi năm 1979 – được biết đến là sự cố Vela.

Về mặt pháp lý, điều này cấm Mỹ cung cấp viện trợ quân sự cho Israel theo Đạo luật Kiểm soát Xuất khẩu Vũ khí năm 1976. Nhưng trong suốt hơn nửa thế kỷ, Mỹ đã phớt lờ điều đó vì cho rằng quan hệ với Israel là ưu tiên chiến lược.

Lập luận phổ biến là Israel là một "đồng minh đáng tin cậy", còn Iran thì không. Nhưng thực tế lịch sử chỉ ra điều ngược lại. Vào thập niên 1970, Israel từng đề nghị bán vũ khí hạt nhân cho chính quyền phân biệt chủng tộc ở Nam Phi, theo điều tra của Guardian. Thỏa thuận thất bại vì chi phí quá cao, nhưng chế độ khi đó ở Nam Phi vẫn cung cấp phần lớn uranium để Israel phát triển chương trình hạt nhân.

untitled(1).png
Tên lửa Rampage của Israel (thứ hai từ dưới lên). Ảnh: CC/Wiki

Sau vụ tấn công ngày 7/10/2023 và chiến dịch quân sự khốc liệt ở Gaza, Chính quyền Israel đã tuyên bố công khai đe dọa sử dụng tên lửa Jericho – loại có thể mang đầu đạn hạt nhân.

Thành viên Quốc hội Israel (Knesset) Revital Gotliv thậm chí đăng lời kêu gọi: "Tên lửa Jericho! Tên lửa Jericho! Một cảnh báo chiến lược trước khi chúng ta cân nhắc triển khai lực lượng. Một vũ khí tận thế! [...] Israel phải sử dụng mọi thứ trong kho vũ khí của mình". Một bộ trưởng khác, Amichai Eliyahu, công khai đồng tình với việc ném bom hạt nhân xuống toàn bộ Gaza.

Chính sách hạt nhân của Israel bao gồm "Tùy chọn Samson", một học thuyết cho phép sử dụng vũ khí hạt nhân nếu đất nước đối mặt với "mối đe dọa hiện hữu".

Hiện tại, Mỹ là quốc gia duy nhất có đủ đòn bẩy để buộc Israel phi hạt nhân hóa. Nhưng Mỹ lại đang duy trì một "tiêu chuẩn kép": Israel được sở hữu và đe dọa dùng vũ khí hạt nhân, trong khi Iran hay bất kỳ nước nào khác thì không.

Iran đã nhiều lần đề xuất thiết lập một khu vực phi vũ khí hạt nhân ở Trung Đông (NWFZ). Nếu Israel từ bỏ vũ khí hạt nhân, Iran cam kết cũng sẽ làm điều tương tự. Đây không phải ý tưởng xa vời: châu Phi và Nam Mỹ hiện đều nằm trong các khu vực NWFZ hoạt động hiệu quả.

Thậm chí, một số chính trị gia Mỹ – từ Tulsi Gabbard, Thomas Massie đến cả Matt Gaetz – đang kêu gọi Mỹ ủng hộ phi hạt nhân hóa kép, chấm dứt thế đối đầu giữa Israel và Iran bằng một thỏa thuận đôi bên cùng có lợi. Đây là lối thoát duy nhất để ngăn kịch bản Samson trở thành hiện thực.

Thế giới có hai con đường: hoặc chấp nhận rằng mọi quốc gia đều có quyền sở hữu vũ khí hạt nhân, hoặc nỗ lực hướng tới một thế giới không có bom nguyên tử. Lựa chọn thứ hai rõ ràng an toàn hơn.

Xem thêm

Công cụ AI mới của Trung Quốc giúp truy vết rửa tiền bằng Bitcoin

Công cụ AI mới của Trung Quốc giúp truy vết rửa tiền bằng Bitcoin

(CLO) Các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Công an Nhân dân Trung Quốc đã phát triển một hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng phát hiện các giao dịch tiền điện tử bất hợp pháp với độ chính xác gần 90%, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực kiểm soát tội phạm tài chính.

Úc phá kỷ lục thế giới với thỏi vàng nặng hơn 500 kg

Úc phá kỷ lục thế giới với thỏi vàng nặng hơn 500 kg

(CLO) Một thỏi vàng nặng 521,2 kg do Xưởng đúc tiền Perth (Perth Mint) tại bang Tây Úc chế tác đã chính thức được Tổ chức Kỷ lục Guinness Thế giới công nhận là thỏi vàng lớn nhất thế giới, vượt xa kỷ lục cũ 300 kg do một xưởng đúc tại Dubai thiết lập cách đây hai năm.

Trung Quốc bác bỏ cáo buộc lao động cưỡng bức của Mỹ

Trung Quốc bác bỏ cáo buộc lao động cưỡng bức của Mỹ

(CLO) Bộ Thương mại Trung Quốc phản đối quyết định của Mỹ về việc đưa thêm 43 doanh nghiệp Trung Quốc vào danh sách các thực thể bị cáo buộc liên quan đến lao động cưỡng bức, cho rằng động thái này không có cơ sở thực tế và làm gián đoạn sự ổn định của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ấn Độ, Trung Quốc khôi phục giao thương qua đèo Himalaya

Ấn Độ, Trung Quốc khôi phục giao thương qua đèo Himalaya

(CLO) Sau 6 năm đóng cửa vì đại dịch COVID-19 và căng thẳng biên giới, đèo Nathu La - cửa khẩu nằm ở độ cao hơn 4.300 m nối bang Sikkim của Ấn Độ với khu tự trị Tây Tạng của Trung Quốc - đã chính thức khôi phục hoạt động thương mại từ ngày 1/8.

Xin visa Mỹ có thể phải đặt cọc tới 20.000 USD

Xin visa Mỹ có thể phải đặt cọc tới 20.000 USD

(CLO) Bộ Ngoại giao Mỹ sẽ duy trì vĩnh viễn chương trình bảo lãnh visa, theo đó người xin thị thực từ 50 quốc gia, phần lớn ở châu Phi, có thể phải đặt cọc tới 20.000 USD trước khi được cấp visa, theo thông báo ngày 1/8.

Chủ tịch FIFA rút lại kế hoạch 'bán World Cup'

Chủ tịch FIFA rút lại kế hoạch 'bán World Cup'

(CLO) Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đã từ bỏ kế hoạch bán cổ phần tại các giải đấu của FIFA, trong đó có World Cup, cho các nhà đầu tư tư nhân sau khi vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ các liên đoàn bóng đá trên thế giới.

Phi công Malaysia buôn lậu hơn 26 kg ma túy bị bắt tại Indonesia

Phi công Malaysia buôn lậu hơn 26 kg ma túy bị bắt tại Indonesia

(CLO) Cơ quan Hải quan Indonesia đã bắt giữ một phi công người Malaysia với cáo buộc buôn lậu hơn 26 kg ma túy tổng hợp MDMA vào Jakarta ngay sau khi điều khiển chuyến bay từ Kuala Lumpur, đồng thời xác định người này dương tính với nhiều chất ma túy.

Hamas đạt thỏa thuận giải giáp vũ khí ở Gaza

Hamas đạt thỏa thuận giải giáp vũ khí ở Gaza

(CLO) Hamas cùng các phe phái Palestine đã thống nhất một văn kiện đặt nền tảng cho quá trình giải giáp vũ khí tại Dải Gaza. Các bên sẽ xây dựng lộ trình giải giáp chi tiết trong vòng 14 ngày, có thể gia hạn nếu được cơ quan giám sát quốc tế chấp thuận và tất cả các bên đồng thuận.

Cỡ chữ bài viết: