Thăm đền công chúa ngoại quốc duy nhất được thờ ở Việt Nam

(CLO) Vì có công huấn luyện voi chiến cho Đại Việt nên công chúa nước Lào là Nhồi Hoa được lập đền thờ tại thôn Thái Sơn, xã Sơn Lai (Nho Quan , Ninh Bình).
Sơn Lai là vùng đất cổ, hiện thuộc phạm vi của Quần thể Danh thắng Tràng An. Vào thế kỷ X, Sơn Lai là cửa ngõ phía Tây của “Hoa Lư tứ trấn”, thời nhà Trần (năm 1226), vùng đất này thuộc trấn Thiên Quan. Thời Hậu Lê, Sơn Lai thuộc phủ Thiên Quan, xứ Thanh Hóa.

Sơn Lai là vùng đất cổ, hiện thuộc phạm vi của Quần thể Danh thắng Tràng An. Vào thế kỷ X, Sơn Lai là cửa ngõ phía Tây của “Hoa Lư tứ trấn”, thời nhà Trần (năm 1226), vùng đất này thuộc trấn Thiên Quan. Thời Hậu Lê, Sơn Lai thuộc phủ Thiên Quan, xứ Thanh Hóa.

Đền Thượng Thái Sơn (xã Sơn Lai, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình) nhỏ bé, cổ kính giữa đỉnh đồi. Đền được người dân Sơn Lai quanh năm hương khói, tổ chức lễ hội đậm bản sắc Việt – Lào nơi thờ công chúa nước Lào với danh xưng Nhồi Hoa công chúa, được nhân dân sùng bái như một danh nhân đất Việt.

Đền Thượng Thái Sơn (xã Sơn Lai, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình) nhỏ bé, cổ kính giữa đỉnh đồi. Đền được người dân Sơn Lai quanh năm hương khói, tổ chức lễ hội đậm bản sắc Việt – Lào nơi thờ công chúa nước Lào với danh xưng Nhồi Hoa công chúa, được nhân dân sùng bái như một danh nhân đất Việt.

GS Đặng Cảnh Khanh - Chủ tịch HĐKH Quỹ Văn Hiến Việt Nam cho hay, trong lịch sử có một vị Công chúa nước Lào tên phiên âm Tiếng Việt là Nhồi Hoa theo lệnh vua cha đã đem vài trăm con voi sang giúp nước Việt đánh giặc. Sau khi giao xong đàn voi, trên đường trở về không may công chúa lâm bệnh.

GS Đặng Cảnh Khanh - Chủ tịch HĐKH Quỹ Văn Hiến Việt Nam cho hay, trong lịch sử có một vị Công chúa nước Lào tên phiên âm Tiếng Việt là Nhồi Hoa theo lệnh vua cha đã đem vài trăm con voi sang giúp nước Việt đánh giặc. Sau khi giao xong đàn voi, trên đường trở về không may công chúa lâm bệnh.

Công chúa Nhồi Hoa lâm bệnh tại khu vực đồi Đền. Khi ấy các binh lính phải hạ trại đóng hai đồn thành dinh lũy để lo thuốc thang cho bà. Sau một thời gian được các thái y hết lòng cứu chữa nhưng bệnh tình không thuyên giảm, Công chúa đã qua đời tại trại đóng trên đồi Đền.

Công chúa Nhồi Hoa lâm bệnh tại khu vực đồi Đền. Khi ấy các binh lính phải hạ trại đóng hai đồn thành dinh lũy để lo thuốc thang cho bà. Sau một thời gian được các thái y hết lòng cứu chữa nhưng bệnh tình không thuyên giảm, Công chúa đã qua đời tại trại đóng trên đồi Đền.

Được sứ giả báo về triều đình Đại Việt, vua Lê Thánh Tông đã cho cho quân thần về làm lễ, an táng tại khu vực đồi Đền, xây khu lăng mộ và cho lập đền thờ công chúa ngay tại đó. Trải qua hàng trăm năm, ngôi đền thờ của công chúa Nhồi Hoa đã được xếp hạng di tích cấp tỉnh, thành phố.

Được sứ giả báo về triều đình Đại Việt, vua Lê Thánh Tông đã cho cho quân thần về làm lễ, an táng tại khu vực đồi Đền, xây khu lăng mộ và cho lập đền thờ công chúa ngay tại đó. Trải qua hàng trăm năm, ngôi đền thờ của công chúa Nhồi Hoa đã được xếp hạng di tích cấp tỉnh, thành phố.

Hiện nay di tích gồm 3 tòa, tòa Trung Đường và Hậu cung còn giữ nguyên vẹn kiến trúc “Tiền đao Hậu đấu”. Kiến trúc với mái ngói lợp vẩy, cửa được làm theo lối chân quay và có then cài. Các bậc cửa được làm bằng gỗ cao hơn 30cm. Mái được nâng đỡ bởi hệ thống 4 cột cái cùng 12 cột quân, tất cả các cột được làm hoàn toàn bằng gỗ lim và được chạm khắc rất tinh xảo.

Hiện nay di tích gồm 3 tòa, tòa Trung Đường và Hậu cung còn giữ nguyên vẹn kiến trúc “Tiền đao Hậu đấu”. Kiến trúc với mái ngói lợp vẩy, cửa được làm theo lối chân quay và có then cài. Các bậc cửa được làm bằng gỗ cao hơn 30cm. Mái được nâng đỡ bởi hệ thống 4 cột cái cùng 12 cột quân, tất cả các cột được làm hoàn toàn bằng gỗ lim và được chạm khắc rất tinh xảo.

Riêng tòa Trung đường và Hậu cung còn giữ nguyên vẹn kiến trúc ban đầu, lợp ngói vảy, cửa làm theo lối chân quay, then cài, bậc cửa bằng gỗ. Đỡ mái bằng hệ thống 4 cột cái và 12 cột quân đều bằng gỗ lim.

Riêng tòa Trung đường và Hậu cung còn giữ nguyên vẹn kiến trúc ban đầu, lợp ngói vảy, cửa làm theo lối chân quay, then cài, bậc cửa bằng gỗ. Đỡ mái bằng hệ thống 4 cột cái và 12 cột quân đều bằng gỗ lim.

Trong tòa Hậu cung thờ Nhồi Hoa công chúa có long đình để bức chân dung công chúa chạm trên gỗ, tương truyền là bức chạm do triều đình Ai Lao xưa đem sang.Ban thờ có ảnh công chúa chạm trên gỗ và nhiều đồ thờ có giá trị

Trong tòa Hậu cung thờ Nhồi Hoa công chúa có long đình để bức chân dung công chúa chạm trên gỗ, tương truyền là bức chạm do triều đình Ai Lao xưa đem sang.Ban thờ có ảnh công chúa chạm trên gỗ và nhiều đồ thờ có giá trị

Phía Tây đền Thượng là nơi đặt lăng mộ của công chúa Nhồi Hoa. Ngôi mộ nhỏ, được tôn tạo nhiều lần nhưng vẫn giữ khá nguyên vẹn kiến trúc ban đầu với đôi câu đối: “Lăng cơ ngật lập chung nhi thủy/Anh khí lưu truyền cổ cập kim”.

Phía Tây đền Thượng là nơi đặt lăng mộ của công chúa Nhồi Hoa. Ngôi mộ nhỏ, được tôn tạo nhiều lần nhưng vẫn giữ khá nguyên vẹn kiến trúc ban đầu với đôi câu đối: “Lăng cơ ngật lập chung nhi thủy/Anh khí lưu truyền cổ cập kim”.

Đặc biệt, trong đền Thượng có bức tượng Voi phục khá cổ kính và đẹp. Nhiều chuyên gia văn hóa cho rằng, đối với đình đền thì việc xuất hiện các bức tượng voi, ngựa… là rất bình thường. Tuy nhiên, đối với đền Thượng – nơi thờ công chúa Nhồi Hoa – người chuyên huấn luyện voi chiến lại mang một ý nghĩa, một ý niệm khác.

Đặc biệt, trong đền Thượng có bức tượng Voi phục khá cổ kính và đẹp. Nhiều chuyên gia văn hóa cho rằng, đối với đình đền thì việc xuất hiện các bức tượng voi, ngựa… là rất bình thường. Tuy nhiên, đối với đền Thượng – nơi thờ công chúa Nhồi Hoa – người chuyên huấn luyện voi chiến lại mang một ý nghĩa, một ý niệm khác.

Đặc biệt là 4 sắc phong triều Nguyễn, trong đó có sắc phong vào ngày 12 tháng 1 năm Tự Đức thứ 6 (1852) phong cho bà mỹ tự “Linh Quang Huyền Cảm Diễm Quyên Nhàn Uyển chi thần”. Sắc phong ngày 25 tháng 7 năm Khải Định thứ 9 (1924), bà được phong là Thượng đẳng thần.

Đặc biệt là 4 sắc phong triều Nguyễn, trong đó có sắc phong vào ngày 12 tháng 1 năm Tự Đức thứ 6 (1852) phong cho bà mỹ tự “Linh Quang Huyền Cảm Diễm Quyên Nhàn Uyển chi thần”. Sắc phong ngày 25 tháng 7 năm Khải Định thứ 9 (1924), bà được phong là Thượng đẳng thần.

Đền thờ được UBND tỉnh Ninh Bình công nhận là di tích cấp tỉnh năm 2007. Di tích luôn được chính quyền, nhân dân trong vùng trông coi, bảo vệ, trùng tu tôn tạo.

Đền thờ được UBND tỉnh Ninh Bình công nhận là di tích cấp tỉnh năm 2007. Di tích luôn được chính quyền, nhân dân trong vùng trông coi, bảo vệ, trùng tu tôn tạo.

Ông Bùi Văn Mạnh, Phó Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình cho biết, hằng năm, tại di tích diễn ra lễ hội truyền thống vào ngày mùng 3 tháng 3 âm lịch. Trong lễ hội đặc biệt có phần múa hát theo điệu Chăm Pa (điệu múa hát cổ truyền của nước Lào) để tưởng nhớ về công lao của công chúa Nhồi Hoa và bảo tồn và tôn vinh truyền thống hữu nghị tốt đẹp của hai dân tộc Việt – Lào.

Ông Bùi Văn Mạnh, Phó Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình cho biết, hằng năm, tại di tích diễn ra lễ hội truyền thống vào ngày mùng 3 tháng 3 âm lịch. Trong lễ hội đặc biệt có phần múa hát theo điệu Chăm Pa (điệu múa hát cổ truyền của nước Lào) để tưởng nhớ về công lao của công chúa Nhồi Hoa và bảo tồn và tôn vinh truyền thống hữu nghị tốt đẹp của hai dân tộc Việt – Lào.

Tố Quyên (bài, ảnh)

Xem thêm

Xã Minh Hóa (Quảng Trị): Đồng thuận tạo sức mạnh, đổi mới mở tương lai

Xã Minh Hóa (Quảng Trị): Đồng thuận tạo sức mạnh, đổi mới mở tương lai

Sau nửa năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, Minh Hóa đang cho thấy sức bật mạnh mẽ của một vùng quê miền núi giàu truyền thống cách mạng. Từ những cánh đồng no ấm, những đồi rừng xanh bạt ngàn đến những bước tiến trong chuyển đổi số, cải cách hành chính, tất cả đều phản ánh sự đồng thuận của Nhân dân, quyết tâm của cấp ủy, chính quyền và khát vọng dựng xây quê hương ngày càng phát triển, văn minh, hiện đại.

Hỗ trợ 7 công dân Gia Lai hồi hương an toàn từ Thái Lan

Hỗ trợ 7 công dân Gia Lai hồi hương an toàn từ Thái Lan

(CLO) Lực lượng Công an cùng các cơ quan chức năng vừa phối hợp hỗ trợ đưa 7 công dân ở Gia Lai hồi hương an toàn từ Thái Lan. Phần lớn trong số này là trẻ em theo cha mẹ, người thân xuất cảnh với hy vọng tìm kiếm cuộc sống tốt đẹp hơn nhưng rơi vào hoàn cảnh đặc biệt khó khăn khi người lớn bị cơ quan chức năng nước sở tại bắt giữ.

Lan tỏa nghĩa tình từ Chiến dịch "Kỳ nghỉ hồng" ở xã biên giới Gia Lai

Lan tỏa nghĩa tình từ Chiến dịch "Kỳ nghỉ hồng" ở xã biên giới Gia Lai

(CLO) Chương trình "Kỳ nghỉ hồng" năm 2026 tại xã biên giới Ia Mơ (Gia Lai) không chỉ mang đến hoạt động khám, chữa bệnh và trao quà thiết thực cho người dân, học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Đây còn là dịp để lan tỏa tinh thần, tiếp thêm niềm tin và động lực để trẻ em vùng biên vững bước trên hành trình chinh phục tương lai.

Giải cứu, bảo vệ công dân bị ép làm việc tại các sòng bài, trung tâm lừa đảo trực tuyến nước ngoài

Giải cứu, bảo vệ công dân bị ép làm việc tại các sòng bài, trung tâm lừa đảo trực tuyến nước ngoài

(CLO) Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Y tế, Bộ Ngoại giao, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố kịp thời giải cứu, tiếp nhận, xác minh, xác định nạn nhân. Triển khai các biện pháp bảo hộ công dân cần thiết, nhất là đối với các trường hợp bị giam giữ, cưỡng bức làm việc tại các sòng bài trực tuyến, trung tâm lừa đảo trực tuyến tại nước ngoài.

Quảng Trị: Lan tỏa giá trị gia đình Việt từ 73 mái ấm tiêu biểu

Quảng Trị: Lan tỏa giá trị gia đình Việt từ 73 mái ấm tiêu biểu

(CLO) Hướng tới kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 - 28/6/2026), chiều 26/6, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Trị phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức chương trình giao lưu, tôn vinh những gia đình tiêu biểu năm 2026. Hoạt động không chỉ ghi nhận những đóng góp của các gia đình trong xây dựng đời sống văn hóa mà còn góp phần lan tỏa thông điệp về gìn giữ, phát huy các giá trị tốt đẹp của gia đình Việt Nam trong giai đoạn mới.

Xuyên đêm lên đồi tìm nam thanh niên mất tích

Xuyên đêm lên đồi tìm nam thanh niên mất tích

(CLO) Giữa thời tiết nắng nóng gay gắt, khoảng 500 cán bộ, chiến sĩ và người dân đã khẩn trương, xuyên đêm tìm kiếm nam thanh niên mất tích ở Nghệ An. Sau gần một ngày đêm, nạn nhân được phát hiện trên đồi thông trong tình trạng đói, mất nước và kiệt sức.

100 học sinh nghèo vượt khó tại TP Huế được trao học bổng

100 học sinh nghèo vượt khó tại TP Huế được trao học bổng

(CLO) Ngày 26/6, Sở Y tế TP Huế phối hợp với Trung tâm Công tác Xã hội và Quỹ Bảo trợ trẻ em thành phố tổ chức Chương trình trao học bổng cho học sinh nghèo vượt khó học giỏi tiêu biểu năm 2026, tiếp thêm động lực cho các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn vươn lên trong học tập.

Thanh Hóa: Phê duyệt 3 khu vực mỏ cát trên sông Mã không đấu giá quyền khai thác để phục vụ các công trình, dự án

Thanh Hóa: Phê duyệt 3 khu vực mỏ cát trên sông Mã không đấu giá quyền khai thác để phục vụ các công trình, dự án

(CLO) UBND tỉnh Thanh Hóa vừa ra quyết định phê duyệt 3 khu vực mỏ cát làm vật liệu xây dựng thông thường trên sông Mã thuộc địa bàn các xã: Vĩnh Lộc, Yên Trường, Quý Lộc và Cẩm Vân là khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp phép của Chủ tịch UBND tỉnh nhằm phục vụ thi công các công trình, dự án, nhiệm vụ theo quy định của pháp luật.

Mẹ khóc ngất khi cùng lúc phát hiện hai con nhỏ đuối nước

Mẹ khóc ngất khi cùng lúc phát hiện hai con nhỏ đuối nước

(CLO) Khi đang ở nhà chăm con nhỏ, người phụ nữ ở Nghệ An không thấy hai đứa con 3 tuổi và 7 tuổi. Tá hỏa đi tìm, chị bàng hoàng phát hiện 2 con bị đuối nước dưới ao. Đau lòng hơn, trước đó 3 năm, một người con của chị cũng mất vì đuối nước.

Từ quản lý sang phục vụ: Dấu ấn một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp ở Gia Lai

Từ quản lý sang phục vụ: Dấu ấn một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp ở Gia Lai

(CLO) Một năm sau cuộc cải cách hành chính lớn nhất từ trước đến nay, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Gia Lai đang cho thấy những tín hiệu tích cực. Từ vùng biên giới Ia Dom đến các địa phương trong tỉnh, bộ máy tinh gọn hơn, thủ tục nhanh hơn và những đổi thay trong đời sống người dân đang trở thành minh chứng rõ nét cho hiệu quả của một nền hành chính gần dân, phục vụ dân.

Bộ Dân tộc và Tôn giáo thăm hỏi các gia đình bị thiệt hại do thiên tai, hỏa hoạn tại Lai Châu

Bộ Dân tộc và Tôn giáo thăm hỏi các gia đình bị thiệt hại do thiên tai, hỏa hoạn tại Lai Châu

(CLO) Trong hai ngày 23-24/6, Đoàn công tác của Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã đến các địa bàn vùng sâu của tỉnh Lai Châu để thăm hỏi, hỗ trợ các gia đình đồng bào dân tộc thiểu số chịu thiệt hại nặng nề do hỏa hoạn và sạt lở đất, góp phần động viên người dân vượt qua khó khăn, sớm ổn định cuộc sống.

Cỡ chữ bài viết: