Thăm đền công chúa ngoại quốc duy nhất được thờ ở Việt Nam

(CLO) Vì có công huấn luyện voi chiến cho Đại Việt nên công chúa nước Lào là Nhồi Hoa được lập đền thờ tại thôn Thái Sơn, xã Sơn Lai (Nho Quan , Ninh Bình).
Sơn Lai là vùng đất cổ, hiện thuộc phạm vi của Quần thể Danh thắng Tràng An. Vào thế kỷ X, Sơn Lai là cửa ngõ phía Tây của “Hoa Lư tứ trấn”, thời nhà Trần (năm 1226), vùng đất này thuộc trấn Thiên Quan. Thời Hậu Lê, Sơn Lai thuộc phủ Thiên Quan, xứ Thanh Hóa.

Sơn Lai là vùng đất cổ, hiện thuộc phạm vi của Quần thể Danh thắng Tràng An. Vào thế kỷ X, Sơn Lai là cửa ngõ phía Tây của “Hoa Lư tứ trấn”, thời nhà Trần (năm 1226), vùng đất này thuộc trấn Thiên Quan. Thời Hậu Lê, Sơn Lai thuộc phủ Thiên Quan, xứ Thanh Hóa.

Đền Thượng Thái Sơn (xã Sơn Lai, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình) nhỏ bé, cổ kính giữa đỉnh đồi. Đền được người dân Sơn Lai quanh năm hương khói, tổ chức lễ hội đậm bản sắc Việt – Lào nơi thờ công chúa nước Lào với danh xưng Nhồi Hoa công chúa, được nhân dân sùng bái như một danh nhân đất Việt.

Đền Thượng Thái Sơn (xã Sơn Lai, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình) nhỏ bé, cổ kính giữa đỉnh đồi. Đền được người dân Sơn Lai quanh năm hương khói, tổ chức lễ hội đậm bản sắc Việt – Lào nơi thờ công chúa nước Lào với danh xưng Nhồi Hoa công chúa, được nhân dân sùng bái như một danh nhân đất Việt.

GS Đặng Cảnh Khanh - Chủ tịch HĐKH Quỹ Văn Hiến Việt Nam cho hay, trong lịch sử có một vị Công chúa nước Lào tên phiên âm Tiếng Việt là Nhồi Hoa theo lệnh vua cha đã đem vài trăm con voi sang giúp nước Việt đánh giặc. Sau khi giao xong đàn voi, trên đường trở về không may công chúa lâm bệnh.

GS Đặng Cảnh Khanh - Chủ tịch HĐKH Quỹ Văn Hiến Việt Nam cho hay, trong lịch sử có một vị Công chúa nước Lào tên phiên âm Tiếng Việt là Nhồi Hoa theo lệnh vua cha đã đem vài trăm con voi sang giúp nước Việt đánh giặc. Sau khi giao xong đàn voi, trên đường trở về không may công chúa lâm bệnh.

Công chúa Nhồi Hoa lâm bệnh tại khu vực đồi Đền. Khi ấy các binh lính phải hạ trại đóng hai đồn thành dinh lũy để lo thuốc thang cho bà. Sau một thời gian được các thái y hết lòng cứu chữa nhưng bệnh tình không thuyên giảm, Công chúa đã qua đời tại trại đóng trên đồi Đền.

Công chúa Nhồi Hoa lâm bệnh tại khu vực đồi Đền. Khi ấy các binh lính phải hạ trại đóng hai đồn thành dinh lũy để lo thuốc thang cho bà. Sau một thời gian được các thái y hết lòng cứu chữa nhưng bệnh tình không thuyên giảm, Công chúa đã qua đời tại trại đóng trên đồi Đền.

Được sứ giả báo về triều đình Đại Việt, vua Lê Thánh Tông đã cho cho quân thần về làm lễ, an táng tại khu vực đồi Đền, xây khu lăng mộ và cho lập đền thờ công chúa ngay tại đó. Trải qua hàng trăm năm, ngôi đền thờ của công chúa Nhồi Hoa đã được xếp hạng di tích cấp tỉnh, thành phố.

Được sứ giả báo về triều đình Đại Việt, vua Lê Thánh Tông đã cho cho quân thần về làm lễ, an táng tại khu vực đồi Đền, xây khu lăng mộ và cho lập đền thờ công chúa ngay tại đó. Trải qua hàng trăm năm, ngôi đền thờ của công chúa Nhồi Hoa đã được xếp hạng di tích cấp tỉnh, thành phố.

Hiện nay di tích gồm 3 tòa, tòa Trung Đường và Hậu cung còn giữ nguyên vẹn kiến trúc “Tiền đao Hậu đấu”. Kiến trúc với mái ngói lợp vẩy, cửa được làm theo lối chân quay và có then cài. Các bậc cửa được làm bằng gỗ cao hơn 30cm. Mái được nâng đỡ bởi hệ thống 4 cột cái cùng 12 cột quân, tất cả các cột được làm hoàn toàn bằng gỗ lim và được chạm khắc rất tinh xảo.

Hiện nay di tích gồm 3 tòa, tòa Trung Đường và Hậu cung còn giữ nguyên vẹn kiến trúc “Tiền đao Hậu đấu”. Kiến trúc với mái ngói lợp vẩy, cửa được làm theo lối chân quay và có then cài. Các bậc cửa được làm bằng gỗ cao hơn 30cm. Mái được nâng đỡ bởi hệ thống 4 cột cái cùng 12 cột quân, tất cả các cột được làm hoàn toàn bằng gỗ lim và được chạm khắc rất tinh xảo.

Riêng tòa Trung đường và Hậu cung còn giữ nguyên vẹn kiến trúc ban đầu, lợp ngói vảy, cửa làm theo lối chân quay, then cài, bậc cửa bằng gỗ. Đỡ mái bằng hệ thống 4 cột cái và 12 cột quân đều bằng gỗ lim.

Riêng tòa Trung đường và Hậu cung còn giữ nguyên vẹn kiến trúc ban đầu, lợp ngói vảy, cửa làm theo lối chân quay, then cài, bậc cửa bằng gỗ. Đỡ mái bằng hệ thống 4 cột cái và 12 cột quân đều bằng gỗ lim.

Trong tòa Hậu cung thờ Nhồi Hoa công chúa có long đình để bức chân dung công chúa chạm trên gỗ, tương truyền là bức chạm do triều đình Ai Lao xưa đem sang.Ban thờ có ảnh công chúa chạm trên gỗ và nhiều đồ thờ có giá trị

Trong tòa Hậu cung thờ Nhồi Hoa công chúa có long đình để bức chân dung công chúa chạm trên gỗ, tương truyền là bức chạm do triều đình Ai Lao xưa đem sang.Ban thờ có ảnh công chúa chạm trên gỗ và nhiều đồ thờ có giá trị

Phía Tây đền Thượng là nơi đặt lăng mộ của công chúa Nhồi Hoa. Ngôi mộ nhỏ, được tôn tạo nhiều lần nhưng vẫn giữ khá nguyên vẹn kiến trúc ban đầu với đôi câu đối: “Lăng cơ ngật lập chung nhi thủy/Anh khí lưu truyền cổ cập kim”.

Phía Tây đền Thượng là nơi đặt lăng mộ của công chúa Nhồi Hoa. Ngôi mộ nhỏ, được tôn tạo nhiều lần nhưng vẫn giữ khá nguyên vẹn kiến trúc ban đầu với đôi câu đối: “Lăng cơ ngật lập chung nhi thủy/Anh khí lưu truyền cổ cập kim”.

Đặc biệt, trong đền Thượng có bức tượng Voi phục khá cổ kính và đẹp. Nhiều chuyên gia văn hóa cho rằng, đối với đình đền thì việc xuất hiện các bức tượng voi, ngựa… là rất bình thường. Tuy nhiên, đối với đền Thượng – nơi thờ công chúa Nhồi Hoa – người chuyên huấn luyện voi chiến lại mang một ý nghĩa, một ý niệm khác.

Đặc biệt, trong đền Thượng có bức tượng Voi phục khá cổ kính và đẹp. Nhiều chuyên gia văn hóa cho rằng, đối với đình đền thì việc xuất hiện các bức tượng voi, ngựa… là rất bình thường. Tuy nhiên, đối với đền Thượng – nơi thờ công chúa Nhồi Hoa – người chuyên huấn luyện voi chiến lại mang một ý nghĩa, một ý niệm khác.

Đặc biệt là 4 sắc phong triều Nguyễn, trong đó có sắc phong vào ngày 12 tháng 1 năm Tự Đức thứ 6 (1852) phong cho bà mỹ tự “Linh Quang Huyền Cảm Diễm Quyên Nhàn Uyển chi thần”. Sắc phong ngày 25 tháng 7 năm Khải Định thứ 9 (1924), bà được phong là Thượng đẳng thần.

Đặc biệt là 4 sắc phong triều Nguyễn, trong đó có sắc phong vào ngày 12 tháng 1 năm Tự Đức thứ 6 (1852) phong cho bà mỹ tự “Linh Quang Huyền Cảm Diễm Quyên Nhàn Uyển chi thần”. Sắc phong ngày 25 tháng 7 năm Khải Định thứ 9 (1924), bà được phong là Thượng đẳng thần.

Đền thờ được UBND tỉnh Ninh Bình công nhận là di tích cấp tỉnh năm 2007. Di tích luôn được chính quyền, nhân dân trong vùng trông coi, bảo vệ, trùng tu tôn tạo.

Đền thờ được UBND tỉnh Ninh Bình công nhận là di tích cấp tỉnh năm 2007. Di tích luôn được chính quyền, nhân dân trong vùng trông coi, bảo vệ, trùng tu tôn tạo.

Ông Bùi Văn Mạnh, Phó Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình cho biết, hằng năm, tại di tích diễn ra lễ hội truyền thống vào ngày mùng 3 tháng 3 âm lịch. Trong lễ hội đặc biệt có phần múa hát theo điệu Chăm Pa (điệu múa hát cổ truyền của nước Lào) để tưởng nhớ về công lao của công chúa Nhồi Hoa và bảo tồn và tôn vinh truyền thống hữu nghị tốt đẹp của hai dân tộc Việt – Lào.

Ông Bùi Văn Mạnh, Phó Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình cho biết, hằng năm, tại di tích diễn ra lễ hội truyền thống vào ngày mùng 3 tháng 3 âm lịch. Trong lễ hội đặc biệt có phần múa hát theo điệu Chăm Pa (điệu múa hát cổ truyền của nước Lào) để tưởng nhớ về công lao của công chúa Nhồi Hoa và bảo tồn và tôn vinh truyền thống hữu nghị tốt đẹp của hai dân tộc Việt – Lào.

Tố Quyên (bài, ảnh)

Xem thêm

Đóng cọc, đặt biển đình chỉ 16 bãi xe không phép ở Hà Nội, nhiều ô tô vẫn mắc kẹt bên trong

Đóng cọc, đặt biển đình chỉ 16 bãi xe không phép ở Hà Nội, nhiều ô tô vẫn mắc kẹt bên trong

(CLO) Sau đợt ra quân xử lý từ ngày 26 đến 31/10, phường Định Công (Hà Nội) đã đình chỉ hoạt động 16/18 bãi trông giữ xe không phép. Dù được thông báo trước, tại một số bãi xe vẫn còn nhiều ô tô chưa được di chuyển ra ngoài khi lực lượng chức năng đóng cọc, đặt biển đình chỉ.

Xử lý hàng loạt trường hợp mua, bán vé xem Concert quốc gia tại Thái Nguyên

Xử lý hàng loạt trường hợp mua, bán vé xem Concert quốc gia tại Thái Nguyên

(CLO) Công an tỉnh Thái Nguyên tuần tra, phát hiện 3 trường hợp mua, bán vé xem Concert quốc gia. Đây là Chương trình nghệ thuật chính luận đặc biệt “Nối vòng tay lớn” được tổ chức tại Sân vận động Thái Nguyên tối 1/11/2026 thuộc chuỗi chương trình Concert quốc gia “Tự hào là người Việt Nam”.

Thái Nguyên khánh thành phố đi bộ trung tâm dài hơn 330m

Thái Nguyên khánh thành phố đi bộ trung tâm dài hơn 330m

(CLO) Tối 31/10, UBND tỉnh Thái Nguyên phối hợp với Công ty cổ phần Đầu tư bất động sản Taseco tổ chức lễ khánh thành Phố đi bộ trung tâm tỉnh Thái Nguyên (Central Square Thái Nguyên), công trình được kỳ vọng trở thành điểm nhấn cảnh quan, văn hóa và thương mại, dịch vụ tại khu vực trung tâm tỉnh.

Hà Nội tập huấn kỹ năng phòng, chống đuối nước cho thanh thiếu nhi

Hà Nội tập huấn kỹ năng phòng, chống đuối nước cho thanh thiếu nhi

(CLO) Sáng 31/10, tại Hà Nội, chương trình tập huấn kỹ năng phòng, chống đuối nước cho thanh thiếu nhi Thủ đô được tổ chức với sự tham gia hướng dẫn của các chuyên gia Nhật Bản, nhằm trang bị kiến thức sinh tồn, kỹ năng tự bảo vệ và ứng phó an toàn với các tình huống nguy hiểm dưới nước.

Tuyên Quang: Hỗ trợ thiết bị vui chơi, học tập cho trẻ em vùng khó khăn

Tuyên Quang: Hỗ trợ thiết bị vui chơi, học tập cho trẻ em vùng khó khăn

(CLO) Trong tháng 10/2026, Trung tâm Công tác xã hội và Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh Tuyên Quang tổ chức trao tặng thiết bị vui chơi ngoài trời và thiết bị học tập cho các trường học tại 5 xã: Minh Quang, Bình Xa, Quang Bình, Nấm Dẩn và Hồ Thầu, góp phần cải thiện điều kiện chăm sóc, giáo dục trẻ em tại các địa bàn khó khăn.

Gia Lai: Già làng vùng biên nhường đất, chặt điều tìm đồng đội nằm lại chiến trường xưa

Gia Lai: Già làng vùng biên nhường đất, chặt điều tìm đồng đội nằm lại chiến trường xưa

(CLO) Không tiếc đất sản xuất, sẵn sàng chặt bỏ cây trồng để bộ đội tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, già làng Siu Pích (xã Ia Dom, Gia Lai) đã góp sức đưa 16 hài cốt liệt sĩ trở về với đất Mẹ. Nghĩa cử ấy không chỉ thể hiện lòng tri ân sâu sắc mà còn tiếp thêm động lực cho hành trình tìm kiếm những người lính đã nằm lại nơi chiến trường xưa.

Nhận diện tiềm năng, tìm “bài toán lớn” cho Đồng Nai phát triển bền vững

Nhận diện tiềm năng, tìm “bài toán lớn” cho Đồng Nai phát triển bền vững

(CLO) Ngày 30/10, các tổ khảo sát của Hội đồng Tư vấn về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thành phố Đồng Nai đã tiến hành khảo sát thực tế tại khu vực Sân bay Long Thành và Khu Bảo tồn Thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai nhằm nhận diện tiềm năng, lợi thế, nguồn lực, khó khăn, vướng mắc để đề xuất các “bài toán lớn” có thể giải quyết hoặc tạo chuyển biến thông qua hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Thái Nguyên gấp rút hoàn thiện không gian tổ chức Festival Trà Quốc tế 2026

Thái Nguyên gấp rút hoàn thiện không gian tổ chức Festival Trà Quốc tế 2026

(CLO) Trước thềm Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên 2026, công tác chuẩn bị tại khu vực Quảng trường Võ Nguyên Giáp và Phố đi bộ Trung tâm đang được gấp rút triển khai với nhiều hạng mục phục vụ chương trình khai mạc vào tối nay 30/10 và các hoạt động trong khuôn khổ Festival. Từ hệ thống sân khấu, thiết bị kỹ thuật đến việc bố trí chỗ ngồi và chỉnh trang cảnh quan xung quanh, không gian tổ chức sự kiện đang dần được định hình.

Căn cứ Hải Phòng thu hồi tài sản công không dùng để ở

Hải Phòng thu hồi tài sản công không dùng để ở

(CLO) Dựa trên hệ thống văn bản pháp luật về quản lý tài sản công, các nghị định của Chính phủ và chủ trương nhất quán qua các thời kỳ, Hải Phòng xác định rõ bản chất và căn cứ pháp lý vững chắc để triển khai thu hồi quỹ nhà, đất không sử dụng vào mục đích để ở nhằm lập lại kỷ cương, triệt để chống thất thoát và lãng phí tài sản nhà nước.  

Hải Phòng sẽ tổ chức duyệt đội ngũ và diễu hành quần chúng kỷ niệm 80 kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Lực lượng vũ trang thành phố

Hải Phòng sẵn sàng cho lễ duyệt binh quy mô lớn kỷ niệm 80 năm Lực lượng vũ trang thành phố

(CLO) Tháng 11 tới đây, TP. Hải Phòng sẽ tổ chức chuỗi hoạt động quy mô lớn, tâm điểm là chương trình duyệt đội ngũ và diễu hành quần chúng nhằm kỷ niệm 80 năm truyền thống Lực lượng vũ trang thành phố. Sự kiện không chỉ tri ân chặng đường lịch sử vẻ vang mà còn đánh dấu mốc vinh dự đón nhận danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Quảng Ngãi: Trao “cần câu” sinh kế, giúp người dân vùng khó thoát nghèo bền vững

Quảng Ngãi: Trao “cần câu” sinh kế, giúp người dân vùng khó thoát nghèo bền vững

(CLO) Không chỉ hỗ trợ con giống, mô hình nuôi bò cái sinh sản tại xã Ngọk Bay, tỉnh Quảng Ngãi, còn hướng đến tạo sinh kế ổn định, nâng cao thu nhập và giúp người dân chủ động vươn lên thoát nghèo. Với 53 hộ tham gia, 60 con bò cái sinh sản được hỗ trợ, địa phương kỳ vọng mô hình sẽ phát huy hiệu quả, từng bước nhân rộng và góp phần giảm nghèo bền vững.

Chuyện những ‘công dân số’ rẻo cao: Sức bật ngoạn mục của miền núi xứ Lạng

Chuyện những ‘công dân số’ rẻo cao: Sức bật ngoạn mục của miền núi xứ Lạng

(CLO) Huy động hơn 3.917 tỷ đồng cho các dự án trọng điểm, Lạng Sơn đã tạo nên cú hích lịch sử khi 100% xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số chính thức thoát khỏi tình trạng đặc biệt khó khăn. Động lực cốt lõi làm nên kỳ tích này chính là quá trình số hóa mạnh mẽ, giúp bà con vùng cao tự tin livestream bán đặc sản và làm du lịch chuyên nghiệp.

Gia Lai: Đưa máy bay không người lái xuống đồng ruộng, mở hướng làm nông nghiệp hiện đại

Gia Lai: Đưa máy bay không người lái xuống đồng ruộng, mở hướng làm nông nghiệp hiện đại

(CLO) Từ những thửa ruộng sản xuất theo mô hình “4 cùng”, nông dân xã Ia Hiao (tỉnh Gia Lai) đang từng bước tiếp cận phương thức canh tác hiện đại thông qua ứng dụng thiết bị bay không người lái phun thuốc bảo vệ thực vật. Không chỉ giảm sức lao động, tiết kiệm chi phí, công nghệ này còn mở ra hướng sản xuất an toàn, hiệu quả, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong nông nghiệp tại địa phương.

Tuyên Quang: Khoa học công nghệ và chuyển đổi số tạo động lực cho sự phát triển bền vững.

Tuyên Quang: Khoa học công nghệ và chuyển đổi số tạo động lực cho sự phát triển bền vững.

(CLO) Nhờ chủ động đổi mới sáng tạo, tỉnh Tuyên Quang đã đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số vào hoạt động sản xuất kinh doanh. Những giải pháp đồng bộ và quyết liệt này đã tạo bệ phóng vững chắc giúp doanh nghiệp, hợp tác xã tối ưu hóa nguồn lực, gia tăng giá trị nông sản và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Cầu Thăng Long thông thoáng sau khi dỡ rào chắn thi công

Cầu Thăng Long thông thoáng sau khi dỡ rào chắn thi công

(CLO) Sau khi các nhà thầu đẩy nhanh tiến độ, cầu Thăng Long được tổ chức thông xe từ sáng 29/10. Các phương tiện lưu thông bình thường, trong khi công nhân tiếp tục hoàn thiện hệ thống thiết bị cân tải trọng.

Gia Lai: Nuôi cá tầm ở vùng núi sâu, nông dân thu tiền tỷ mỗi năm

Gia Lai: Nuôi cá tầm ở vùng núi sâu, nông dân thu tiền tỷ mỗi năm

(CLO) Rời phố thị lên vùng cao Gia Lai lập nghiệp, những nông dân dám nghĩ, dám làm đã biến lợi thế nguồn nước đầu nguồn, khí hậu mát lành thành cơ hội phát triển nghề nuôi cá tầm nước lạnh. Mô hình mang lại nguồn thu tiền tỷ mỗi năm và mở ra hướng làm giàu mới giữa đại ngàn.

Cỡ chữ bài viết: