Thăm đền công chúa ngoại quốc duy nhất được thờ ở Việt Nam

(CLO) Vì có công huấn luyện voi chiến cho Đại Việt nên công chúa nước Lào là Nhồi Hoa được lập đền thờ tại thôn Thái Sơn, xã Sơn Lai (Nho Quan , Ninh Bình).
Sơn Lai là vùng đất cổ, hiện thuộc phạm vi của Quần thể Danh thắng Tràng An. Vào thế kỷ X, Sơn Lai là cửa ngõ phía Tây của “Hoa Lư tứ trấn”, thời nhà Trần (năm 1226), vùng đất này thuộc trấn Thiên Quan. Thời Hậu Lê, Sơn Lai thuộc phủ Thiên Quan, xứ Thanh Hóa.

Sơn Lai là vùng đất cổ, hiện thuộc phạm vi của Quần thể Danh thắng Tràng An. Vào thế kỷ X, Sơn Lai là cửa ngõ phía Tây của “Hoa Lư tứ trấn”, thời nhà Trần (năm 1226), vùng đất này thuộc trấn Thiên Quan. Thời Hậu Lê, Sơn Lai thuộc phủ Thiên Quan, xứ Thanh Hóa.

Đền Thượng Thái Sơn (xã Sơn Lai, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình) nhỏ bé, cổ kính giữa đỉnh đồi. Đền được người dân Sơn Lai quanh năm hương khói, tổ chức lễ hội đậm bản sắc Việt – Lào nơi thờ công chúa nước Lào với danh xưng Nhồi Hoa công chúa, được nhân dân sùng bái như một danh nhân đất Việt.

Đền Thượng Thái Sơn (xã Sơn Lai, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình) nhỏ bé, cổ kính giữa đỉnh đồi. Đền được người dân Sơn Lai quanh năm hương khói, tổ chức lễ hội đậm bản sắc Việt – Lào nơi thờ công chúa nước Lào với danh xưng Nhồi Hoa công chúa, được nhân dân sùng bái như một danh nhân đất Việt.

GS Đặng Cảnh Khanh - Chủ tịch HĐKH Quỹ Văn Hiến Việt Nam cho hay, trong lịch sử có một vị Công chúa nước Lào tên phiên âm Tiếng Việt là Nhồi Hoa theo lệnh vua cha đã đem vài trăm con voi sang giúp nước Việt đánh giặc. Sau khi giao xong đàn voi, trên đường trở về không may công chúa lâm bệnh.

GS Đặng Cảnh Khanh - Chủ tịch HĐKH Quỹ Văn Hiến Việt Nam cho hay, trong lịch sử có một vị Công chúa nước Lào tên phiên âm Tiếng Việt là Nhồi Hoa theo lệnh vua cha đã đem vài trăm con voi sang giúp nước Việt đánh giặc. Sau khi giao xong đàn voi, trên đường trở về không may công chúa lâm bệnh.

Công chúa Nhồi Hoa lâm bệnh tại khu vực đồi Đền. Khi ấy các binh lính phải hạ trại đóng hai đồn thành dinh lũy để lo thuốc thang cho bà. Sau một thời gian được các thái y hết lòng cứu chữa nhưng bệnh tình không thuyên giảm, Công chúa đã qua đời tại trại đóng trên đồi Đền.

Công chúa Nhồi Hoa lâm bệnh tại khu vực đồi Đền. Khi ấy các binh lính phải hạ trại đóng hai đồn thành dinh lũy để lo thuốc thang cho bà. Sau một thời gian được các thái y hết lòng cứu chữa nhưng bệnh tình không thuyên giảm, Công chúa đã qua đời tại trại đóng trên đồi Đền.

Được sứ giả báo về triều đình Đại Việt, vua Lê Thánh Tông đã cho cho quân thần về làm lễ, an táng tại khu vực đồi Đền, xây khu lăng mộ và cho lập đền thờ công chúa ngay tại đó. Trải qua hàng trăm năm, ngôi đền thờ của công chúa Nhồi Hoa đã được xếp hạng di tích cấp tỉnh, thành phố.

Được sứ giả báo về triều đình Đại Việt, vua Lê Thánh Tông đã cho cho quân thần về làm lễ, an táng tại khu vực đồi Đền, xây khu lăng mộ và cho lập đền thờ công chúa ngay tại đó. Trải qua hàng trăm năm, ngôi đền thờ của công chúa Nhồi Hoa đã được xếp hạng di tích cấp tỉnh, thành phố.

Hiện nay di tích gồm 3 tòa, tòa Trung Đường và Hậu cung còn giữ nguyên vẹn kiến trúc “Tiền đao Hậu đấu”. Kiến trúc với mái ngói lợp vẩy, cửa được làm theo lối chân quay và có then cài. Các bậc cửa được làm bằng gỗ cao hơn 30cm. Mái được nâng đỡ bởi hệ thống 4 cột cái cùng 12 cột quân, tất cả các cột được làm hoàn toàn bằng gỗ lim và được chạm khắc rất tinh xảo.

Hiện nay di tích gồm 3 tòa, tòa Trung Đường và Hậu cung còn giữ nguyên vẹn kiến trúc “Tiền đao Hậu đấu”. Kiến trúc với mái ngói lợp vẩy, cửa được làm theo lối chân quay và có then cài. Các bậc cửa được làm bằng gỗ cao hơn 30cm. Mái được nâng đỡ bởi hệ thống 4 cột cái cùng 12 cột quân, tất cả các cột được làm hoàn toàn bằng gỗ lim và được chạm khắc rất tinh xảo.

Riêng tòa Trung đường và Hậu cung còn giữ nguyên vẹn kiến trúc ban đầu, lợp ngói vảy, cửa làm theo lối chân quay, then cài, bậc cửa bằng gỗ. Đỡ mái bằng hệ thống 4 cột cái và 12 cột quân đều bằng gỗ lim.

Riêng tòa Trung đường và Hậu cung còn giữ nguyên vẹn kiến trúc ban đầu, lợp ngói vảy, cửa làm theo lối chân quay, then cài, bậc cửa bằng gỗ. Đỡ mái bằng hệ thống 4 cột cái và 12 cột quân đều bằng gỗ lim.

Trong tòa Hậu cung thờ Nhồi Hoa công chúa có long đình để bức chân dung công chúa chạm trên gỗ, tương truyền là bức chạm do triều đình Ai Lao xưa đem sang.Ban thờ có ảnh công chúa chạm trên gỗ và nhiều đồ thờ có giá trị

Trong tòa Hậu cung thờ Nhồi Hoa công chúa có long đình để bức chân dung công chúa chạm trên gỗ, tương truyền là bức chạm do triều đình Ai Lao xưa đem sang.Ban thờ có ảnh công chúa chạm trên gỗ và nhiều đồ thờ có giá trị

Phía Tây đền Thượng là nơi đặt lăng mộ của công chúa Nhồi Hoa. Ngôi mộ nhỏ, được tôn tạo nhiều lần nhưng vẫn giữ khá nguyên vẹn kiến trúc ban đầu với đôi câu đối: “Lăng cơ ngật lập chung nhi thủy/Anh khí lưu truyền cổ cập kim”.

Phía Tây đền Thượng là nơi đặt lăng mộ của công chúa Nhồi Hoa. Ngôi mộ nhỏ, được tôn tạo nhiều lần nhưng vẫn giữ khá nguyên vẹn kiến trúc ban đầu với đôi câu đối: “Lăng cơ ngật lập chung nhi thủy/Anh khí lưu truyền cổ cập kim”.

Đặc biệt, trong đền Thượng có bức tượng Voi phục khá cổ kính và đẹp. Nhiều chuyên gia văn hóa cho rằng, đối với đình đền thì việc xuất hiện các bức tượng voi, ngựa… là rất bình thường. Tuy nhiên, đối với đền Thượng – nơi thờ công chúa Nhồi Hoa – người chuyên huấn luyện voi chiến lại mang một ý nghĩa, một ý niệm khác.

Đặc biệt, trong đền Thượng có bức tượng Voi phục khá cổ kính và đẹp. Nhiều chuyên gia văn hóa cho rằng, đối với đình đền thì việc xuất hiện các bức tượng voi, ngựa… là rất bình thường. Tuy nhiên, đối với đền Thượng – nơi thờ công chúa Nhồi Hoa – người chuyên huấn luyện voi chiến lại mang một ý nghĩa, một ý niệm khác.

Đặc biệt là 4 sắc phong triều Nguyễn, trong đó có sắc phong vào ngày 12 tháng 1 năm Tự Đức thứ 6 (1852) phong cho bà mỹ tự “Linh Quang Huyền Cảm Diễm Quyên Nhàn Uyển chi thần”. Sắc phong ngày 25 tháng 7 năm Khải Định thứ 9 (1924), bà được phong là Thượng đẳng thần.

Đặc biệt là 4 sắc phong triều Nguyễn, trong đó có sắc phong vào ngày 12 tháng 1 năm Tự Đức thứ 6 (1852) phong cho bà mỹ tự “Linh Quang Huyền Cảm Diễm Quyên Nhàn Uyển chi thần”. Sắc phong ngày 25 tháng 7 năm Khải Định thứ 9 (1924), bà được phong là Thượng đẳng thần.

Đền thờ được UBND tỉnh Ninh Bình công nhận là di tích cấp tỉnh năm 2007. Di tích luôn được chính quyền, nhân dân trong vùng trông coi, bảo vệ, trùng tu tôn tạo.

Đền thờ được UBND tỉnh Ninh Bình công nhận là di tích cấp tỉnh năm 2007. Di tích luôn được chính quyền, nhân dân trong vùng trông coi, bảo vệ, trùng tu tôn tạo.

Ông Bùi Văn Mạnh, Phó Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình cho biết, hằng năm, tại di tích diễn ra lễ hội truyền thống vào ngày mùng 3 tháng 3 âm lịch. Trong lễ hội đặc biệt có phần múa hát theo điệu Chăm Pa (điệu múa hát cổ truyền của nước Lào) để tưởng nhớ về công lao của công chúa Nhồi Hoa và bảo tồn và tôn vinh truyền thống hữu nghị tốt đẹp của hai dân tộc Việt – Lào.

Ông Bùi Văn Mạnh, Phó Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình cho biết, hằng năm, tại di tích diễn ra lễ hội truyền thống vào ngày mùng 3 tháng 3 âm lịch. Trong lễ hội đặc biệt có phần múa hát theo điệu Chăm Pa (điệu múa hát cổ truyền của nước Lào) để tưởng nhớ về công lao của công chúa Nhồi Hoa và bảo tồn và tôn vinh truyền thống hữu nghị tốt đẹp của hai dân tộc Việt – Lào.

Tố Quyên (bài, ảnh)

Xem thêm

Yên Dũng - Cực tăng trưởng mới phía Tây Bắc Ninh sau sáp nhập

Yên Dũng - Cực tăng trưởng mới phía Tây Bắc Ninh sau sáp nhập

(NB&CL) Sau gần một năm thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính, phường Yên Dũng, tỉnh Bắc Ninh đang cho thấy những chuyển động tích cực trên nhiều lĩnh vực. Từ việc nhanh chóng ổn định bộ máy, đẩy mạnh cải cách hành chính đến phát huy lợi thế công nghiệp, đô thị và dịch vụ, địa phương đang từng bước khẳng định vai trò là cực tăng trưởng mới ở khu vực phía Tây của tỉnh Bắc Ninh.

Từ đối thoại đến đồng thuận: Xã Thiên Lộc (Hà Nội) tạo chuyển biến trong công tác giải phóng mặt bằng

Từ đối thoại đến đồng thuận: Xã Thiên Lộc (Hà Nội) tạo chuyển biến trong công tác giải phóng mặt bằng

(NB&CL) Xã Thiên Lộc, thành phố Hà Nội được thành lập trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã Võng La, phần lớn diện tích tự nhiên, toàn bộ quy mô dân số của các xã Kim Chung, Đại Mạch, Kim Nỗ (huyện Đông Anh), một phần diện tích tự nhiên của xã Tiền Phong (huyện Mê Linh) và xã Hải Bối theo Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội khoá XV, có diện tích khoảng 28,17 km², quy mô dân số trên 91.800 người.

Kiến Hưng quyết liệt xử lý điểm nghẽn ô nhiễm môi trường

Kiến Hưng quyết liệt xử lý điểm nghẽn ô nhiễm môi trường

(CLO) Xác định ô nhiễm môi trường là một trong những điểm nghẽn cần tập trung giải quyết, phường Kiến Hưng (Hà Nội) đang đồng loạt kiểm soát nguồn thải, chấn chỉnh vệ sinh đô thị, xử lý vi phạm và huy động người dân tham gia giữ gìn môi trường sống.

Quảng Ngãi: Phát hiện dấu vết mới, mở rộng hy vọng tìm thấy mộ tập thể liệt sĩ sau gần 60 năm

Quảng Ngãi: Phát hiện dấu vết mới, mở rộng hy vọng tìm thấy mộ tập thể liệt sĩ sau gần 60 năm

(CLO) Sau gần nửa tháng thăm dò dưới cái nắng gay gắt và những cơn mưa bất ngờ, lực lượng tìm kiếm hài cốt liệt sĩ đã phát hiện thêm nhiều dấu vết và di vật nghi có liên quan đến thời chiến tại đường Trường Chinh (Quảng Ngãi). Hành trình tìm lại đồng đội sau gần 60 năm vẫn đang tiếp diễn, mang theo trách nhiệm, lòng biết ơn và khát vọng đưa các anh trở về với đất mẹ.

Xã Tiến Thắng: Đẩy mạnh hạ tầng xanh, cải tạo môi trường nâng cao đời sống nhân dân

Xã Tiến Thắng: Đẩy mạnh hạ tầng xanh, cải tạo môi trường nâng cao đời sống nhân dân

(NB&CL) Xác định việc phát triển không gian công cộng, cải tạo cảnh quan và môi trường sống là nhiệm vụ trọng tâm nhằm thay đổi diện mạo nông thôn mới, thời gian qua xã Tiến Thắng (Hà Nội) đã tập trung triển khai nhiều công trình công viên cây xanh, vườn hoa, ao hồ sinh thái và sân thể thao phục vụ đời sống nhân dân.

Gia Lai: Mở cửa ngõ mới ra “viên ngọc xanh” Cù Lao Xanh

Gia Lai: Mở cửa ngõ mới ra “viên ngọc xanh” Cù Lao Xanh

(CLO) Việc đưa Bến Mũi Tấn (Gia Lai) đi vào hoạt động thay thế điểm đón khách tại Cảng cá Quy Nhơn không chỉ góp phần giảm tải hạ tầng nghề cá mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ, tạo hình ảnh văn minh, hiện đại và thân thiện hơn cho hành trình đến hòn đảo tiền tiêu giữa biển khơi.

Hưng Yên: Phát động Hội thi Sáng tạo Khoa học Công nghệ và Kỹ thuật lần thứ II

Hưng Yên: Phát động Hội thi Sáng tạo Khoa học Công nghệ và Kỹ thuật lần thứ II

(CLO) Nhằm khơi dậy tinh thần lao động sáng tạo, phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật của đội ngũ trí thức cùng người lao động trong mọi lĩnh vực, đồng thời thúc đẩy việc áp dụng hiệu quả các đề tài, dự án vào sản xuất và đời sống, Ủy ban nhân dân tỉnh Hưng Yên vừa chính thức ban hành Thể lệ Hội thi Sáng tạo Khoa học Công nghệ và Kỹ thuật tỉnh lần thứ II, năm 2026 - 2027.

Tri ân người có công từ những việc làm giản dị

Tri ân người có công từ những việc làm giản dị

(CLO) Nhằm lan tỏa đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, thanh niên Nghệ An tích cực chung sức sửa chữa nhà ở cho các gia đình chính sách, người có công và các hộ có hoàn cảnh khó khăn. Những việc làm dù giản dị nhưng thiết thực ấy đang góp phần cùng chính quyền thực hiện chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, lan tỏa tinh thần tương thân tương ái trong cộng đồng.

Ảnh minh hoạ

Thanh Hóa yêu cầu kiểm điểm 8 địa phương chậm báo cáo dự án đất đai

(CLO) UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu UBND các xã, phường: Hạc Thành, Nguyệt Viên, Đông Tiến, Sầm Sơn, Tiên Trang, Ngọc Lặc, Hoằng Hóa và Hoằng Thanh tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân do chậm trễ, không báo cáo tình hình thực hiện các dự án đầu tư có sử dụng đất trên địa bàn; hoàn thành báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh trước ngày 25/6/2026.

Dương Nội quyết tâm giữ vững đà phát triển

Dương Nội quyết tâm giữ vững đà phát triển

Chưa đầy nửa năm 2026, tổng thu ngân sách Nhà nước tại phường Dương Nội ước đạt hơn 2.327 tỷ đồng, đạt 93% dự toán năm được thành phố và HĐND phường giao năm 2026. Kết quả đột phá này đang tạo tiền đề vững chắc để Dương Nội quyết tâm giữ vững đà phát triển, nâng cao chất lượng sống cho người dân ngay trong năm đầu thực hiện mục tiêu chiến lược giai đoạn 2026-2030.

Phát động Giải thưởng Quảng cáo sáng tạo Việt Nam - Vạn Xuân Awards 2026

Phát động Giải thưởng Quảng cáo sáng tạo Việt Nam - Vạn Xuân Awards 2026

(CLO) Sau 3 mùa tổ chức, Vạn Xuân Awards đã thu hút hơn 3.700 tác phẩm dự thi, khoảng 400 thương hiệu và hơn 200 chuyên gia sáng tạo tham gia đồng hành. Năm 2026, giải thưởng tiếp tục được phát động với 52 hạng mục, hướng tới tôn vinh những chiến dịch quảng cáo sáng tạo mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam.

Người dân vùng cao Quảng Ngãi giao nộp rùa núi vàng quý hiếm cho lực lượng chức năng

Người dân vùng cao Quảng Ngãi giao nộp rùa núi vàng quý hiếm cho lực lượng chức năng

(CLO) Phát hiện một cá thể rùa núi vàng quý hiếm trong lúc đi làm rẫy, một người dân ở xã Măng Ri (Quảng Ngãi) đã chủ động giao nộp cho chính quyền địa phương để cứu hộ, bảo tồn. Hành động đẹp này được chính quyền biểu dương, góp phần lan tỏa ý thức bảo vệ động vật hoang dã trong cộng đồng.

Siết chặt sát hạch lái xe từ 1/7/2026: Tăng câu hỏi, bổ sung kỹ năng xử lý tình huống giao thông

Siết chặt sát hạch lái xe từ 1/7/2026: Tăng câu hỏi, bổ sung kỹ năng xử lý tình huống giao thông

(CLO) Từ ngày 1/7/2026, nhiều quy định mới về sát hạch và cấp giấy phép lái xe sẽ được áp dụng theo hướng chặt chẽ hơn. Bài thi lý thuyết tăng số lượng câu hỏi, bổ sung kiến thức pháp luật và kỹ năng phòng ngừa tai nạn, trong khi phần thực hành được thiết kế sát với các tình huống giao thông thực tế.

Lớp học đặc biệt ngoài đồng ruộng dành cho 'khối nghỉ hè'

Lớp học đặc biệt ngoài đồng ruộng dành cho 'khối nghỉ hè'

(CLO) Không có bảng đen, phấn trắng hay giáo án cố định, mỗi buổi học là một hoạt động trải nghiệm khác nhau gắn với đời sống nông thôn như gặt lúa, cấy lúa, mò cua, bắt ốc, bắt cá… mà anh Phan Văn Phương hướng dẫn cho những đứa trẻ ở Nghệ An. Những công việc vốn quen thuộc với thế hệ cha ông nay lại trở thành trải nghiệm mới mẻ, hấp dẫn đối với trẻ em dịp nghỉ hè.

Người lính già dành gần hai thập kỷ tìm dấu tích đồng đội hy sinh trong chiến dịch Mậu Thân 1968

Người lính già dành gần hai thập kỷ tìm dấu tích đồng đội hy sinh trong chiến dịch Mậu Thân 1968

(CLO) Chiến tranh đã lùi xa gần sáu thập kỷ, nhưng lời hẹn với những đồng đội nằm lại chiến trường Kon Tum (nay là tỉnh Quảng Ngãi) vẫn chưa khép lại trong lòng Đại tá Trần Thanh Hòa. Ở tuổi xế chiều, ông dành gần hai thập kỷ lần tìm từng dấu vết, từng ký ức còn sót lại với mong muốn đưa những người lính năm xưa trở về với đất mẹ.

Hà Nội: Cháy nhà trong Khu đô thị Văn Phú

Hà Nội: Cháy nhà trong Khu đô thị Văn Phú

(CLO) Một vụ hỏa hoạn xảy ra tại Khu đô thị Văn Phú (phường Kiến Hưng, Hà Nội) vào tối 15/6. Đám cháy xuất phát từ tầng 4 của căn biệt thự liền kề, không ghi nhận thiệt hại về người.

Trận kéo co thu hút gần 1.000 người dân mừng sáp nhập khối

Trận kéo co thu hút gần 1.000 người dân mừng sáp nhập khối

(CLO) Một cuộc thi kéo co chưa có tiền lệ ở phường Tân Mai (Nghệ An) đã thu hút gần 1.000 người dân tham gia. Theo chính quyền địa phương, thành công lớn nhất của trận kéo co là thắt chặt mối đoàn kết, gắn bó của nhân dân 2 khối khi sáp nhập.

Cỡ chữ bài viết: