Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cảnh báo rằng mức tiêu thụ nước hiện nay là không thể chấp nhận được và có thể đẩy Tehran vào tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng trong vài tháng tới.
“Tại Tehran, nếu chúng ta không thể quản lý và người dân không hợp tác trong việc kiểm soát mức tiêu thụ, sẽ không có nước trong các đập vào tháng 9 hoặc tháng 10”, hãng thông tấn Tasnim dẫn lời ông phát biểu hôm thứ Năm.
Dù tình trạng thiếu nước vốn đã phổ biến ở quốc gia khô cằn này, điều đáng lo ngại là khủng hoảng hiện đã lan tới thủ đô Tehran, nơi sinh sống của khoảng 10 triệu người.
Giám đốc Viện Nước, Môi trường và Sức khỏe thuộc Đại học Liên hợp quốc, ông Kaveh Madani, cảnh báo rằng “ngày không nước” có thể xảy ra chỉ trong vài tuần tới nếu mức tiêu thụ không giảm mạnh.
Nguyên nhân của cuộc khủng hoảng đến từ hàng thập kỷ quản lý nước yếu kém, mất cân bằng cung cầu ngày càng nghiêm trọng, cộng thêm biến đổi khí hậu khiến tình hình thêm khốc liệt.
Iran đang trải qua năm hạn hán thứ năm liên tiếp, với mức nhiệt vượt 50°C ở nhiều nơi trong tháng này.
Để đối phó với cuộc khủng hoảng, chính quyền đã giảm gần một nửa áp lực nước ở Tehran, ảnh hưởng đến khoảng 80% hộ gia đình. Nhiều cư dân chung cư cao tầng đã không còn nước sinh hoạt. Chính quyền Iran phải dùng xe bồn tiếp nước, người dân khá giả thì lắp đặt bể trữ nước tại nhà.
Chính quyền Iran cũng đã buộc phải tuyên bố một ngày nghỉ lễ tại Tehran và nhiều địa phương khác để tiết kiệm nước và điện. Phát ngôn viên chính phủ cho biết đang cân nhắc kéo dài kỳ nghỉ, hy vọng người dân rời khỏi thành phố giúp giảm áp lực tiêu thụ.
Theo giới chuyên gia, khủng hoảng lần này là hậu quả của nhiều năm quản lý không hiệu quả. Việc khai thác nước ngầm quá mức, canh tác nông nghiệp lãng phí và sử dụng nước đô thị không kiểm soát đã đẩy khu vực vào tình trạng được gọi là “phá sản về nước”.
Một số khu vực ở Tehran đang sụt lún hơn 25 cm mỗi năm do khai thác mạch ngầm quá mức. Theo các nhà khoa học, nước giờ đây không chỉ là vấn đề môi trường mà là mối đe dọa đến an ninh quốc gia.
Lượng mưa tại Iran cũng đã giảm hơn 40% so với mức trung bình, với các đập thủy điện chỉ còn khoảng 21% công suất. Tình trạng thiếu nước không chỉ giới hạn ở Tehran, hiện 30/31 tỉnh của Iran đang đối mặt với tình trạng tương tự.
Dù chính phủ đang tìm đến các giải pháp như chuyển nước, khử muối và tái sử dụng nước thải, các chuyên gia nhấn mạnh rằng đây chỉ là biện pháp tình thế.
