Ông Han trước đó được bổ nhiệm làm Tổng thống lâm thời sau khi Tổng thống Yoon Suk Yeol bị luận tội vào tháng 12/2024 vì quyết định ban bố thiết quân luật trong thời gian ngắn. Ngay sau phán quyết của tòa, ông Han Duck-soo lập tức quay trở lại vị trí lãnh đạo.
Thủ tướng Hàn Quốc Han Duck-soo (giữa). Ảnh: X/ChinaDaily
"Tôi rất biết ơn vì quyết định sáng suốt của Tòa án Hiến pháp", ông Han phát biểu sau phiên tòa, đồng thời bày tỏ sự trân trọng đối với nỗ lực của các thành viên nội các trong thời gian ông bị đình chỉ chức vụ.
"Chúng tôi sẽ cùng nhau chuẩn bị và triển khai các biện pháp ứng phó với những biến động toàn cầu, đảm bảo Hàn Quốc tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong thời kỳ chuyển đổi địa chính trị lớn", ông Han tuyên bố trên sóng truyền hình.
Việc Tổng thống Yoon Suk Yeol ban bố thiết quân luật vào ngày 3/12/2024 đã đẩy Hàn Quốc – nền kinh tế lớn thứ tư châu Á và một đồng minh quan trọng của Mỹ, vào cuộc khủng hoảng chính trị nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ.
Sự kiện này kích hoạt hàng loạt vụ luận tội, từ chức và điều tra hình sự đối với nhiều quan chức cấp cao, khiến chính trường Hàn Quốc rơi vào tình trạng hỗn loạn.
Ông Han Duck-soo ban đầu chỉ giữ cương vị Tổng thống lâm thời chưa đầy hai tuần trước khi bị Quốc hội do phe đối lập kiểm soát luận tội vào ngày 27/12/2024. Lý do là ông từ chối bổ nhiệm thêm ba thẩm phán vào Tòa án Hiến pháp theo yêu cầu của Quốc hội.
Ngày 24/03/2025, Tòa án Hiến pháp bỏ phiếu với tỷ lệ 7-1, bác bỏ quyết định luận tội đối với ông Han. Trong đó, 5 trong 8 thẩm phán đồng ý rằng việc luận tội là hợp lệ, nhưng cho rằng ông Han không vi phạm hiến pháp hay luật pháp, nên không có đủ cơ sở để cách chức.
Hai thẩm phán cho rằng ngay từ đầu, quyết định luận tội ông Han là không hợp lệ, do không đạt đủ hai phần ba số phiếu cần thiết tại Quốc hội. Một thẩm phán bỏ phiếu đồng ý cách chức ông Han.
Ở tuổi 75, ông Han Duck-soo là một chính trị gia kỳ cựu, từng giữ nhiều vị trí lãnh đạo quan trọng dưới 5 đời tổng thống, cả thuộc phe bảo thủ lẫn tự do.
Trong thời gian ông Han bị đình chỉ chức vụ, Bộ trưởng Tài chính Choi Sang-mok đã tạm thời giữ vai trò tổng thống lâm thời, trong khi Tòa án Hiến pháp xem xét các vụ luận tội của cả ông Han và Tổng thống Yoon.
Phán quyết của Tòa án Hiến pháp về Tổng thống Yoon Suk Yeol dự kiến sẽ được đưa ra trong vài ngày tới. Hiện ông Yoon còn phải đối mặt với một phiên tòa hình sự riêng biệt, bị cáo buộc "lãnh đạo một cuộc nổi dậy" khi ra lệnh ban bố thiết quân luật.
Nếu Tổng thống Yoon bị bãi nhiệm, Hàn Quốc sẽ tổ chức bầu cử tổng thống mới trong vòng 60 ngày.
Cao Phong (theo Yonhap, Reuters)
