Lệnh này xuất phát từ đơn kêu gọi khẩn cấp của Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ (ACLU), sau khi họ nhận thông tin các tù nhân nhập cư đã bị đưa lên xe buýt và sắp sửa bị trục xuất "trong bóng tối".
Tòa chỉ ghi vắn tắt: "Chính phủ không được trục xuất bất kỳ thành viên nào của nhóm này cho đến khi có lệnh tiếp theo". Hai thẩm phán bảo thủ Clarence Thomas và Samuel Alito thì không đồng tình, công khai phản đối quyết định này.
Tối 18/4, các luật sư của ACLU đã chạy đôn chạy đáo giữa ba tòa án khác nhau – từ Texas đến Louisiana rồi tới tận Tòa án Tối cao – vì lo ngại chính quyền ông Trump đang dùng Đạo luật Kẻ thù ngoài hành tinh năm 1798 để trục xuất hàng loạt người Venezuela mà không cho họ bất kỳ cơ hội nào để phản bác.
Luật 1798 này vốn được thiết kế để xử lý "kẻ thù" trong thời chiến tranh, và gần như không được dùng trong thế kỷ 21 – cho tới khi ông Trump quyết định hồi sinh nó để nhắm vào nhóm nghi là thành viên băng đảng Tren de Aragua.
Băng này khét tiếng vì xuất thân từ nhà tù Venezuela, và chính quyền Mỹ hiện đang liệt nó vào danh sách khủng bố.
Ông Trump khẳng định ông có toàn quyền về vấn đề nhập cư và nếu "đó là người xấu, tôi chắc chắn sẽ trục xuất". Trong buổi họp báo hôm 18/4, ông nói thẳng: “Tôi được bầu ra để làm việc đó. Một thẩm phán thì không”.
Bất chấp lệnh ngăn trục xuất từ tòa liên bang hồi đầu tháng 4, ông Trump vẫn muốn đẩy nhanh quá trình. Ngày 15/3, hơn 130 người bị cho là thành viên Tren de Aragua đã bị đưa đến nhà tù El Salvador – nơi nổi tiếng vì điều kiện giam giữ tàn khốc.
Luật sư và người thân của họ thì quả quyết: đây là người dân thường bị gán nhãn oan, và chưa từng được quyền tự bào chữa.
Một tài liệu do ACLU trình lên tòa cho thấy, người Venezuela chỉ được đưa một tờ thông báo ghi: “Bạn đã bị xác định là Kẻ thù của Người ngoài hành tinh… sẽ bị bắt giữ và trục xuất”. Người nhận đã từ chối ký.
Quyết định can thiệp của Tòa án Tối cao làm dấy lên tranh cãi gay gắt về ranh giới giữa hành pháp và tư pháp. Nhà Trắng không bình luận gì sau phán quyết. Trong khi đó, giới lập pháp Dân chủ liên tục yêu cầu chính quyền chứng minh những người bị nhắm đến thực sự là thành viên của băng đảng.
