Chiều 28/9, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chủ trì buổi làm việc với Ban Nội Chính Trung ương và các cơ quan liên quan về một số nội dung giải quyết các vụ án dân sự, hành chính hiện nay.
Không được lấy lý do độc lập xét xử để buông lỏng kiểm soát
Phát biểu kết luận tại buổi làm việc, chỉ rõ một số định hướng trong thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa, giải quyết tranh chấp dân sự, hành chính và thi hành án.
Cấp ủy, tổ chức Đảng và người đứng đầu phải thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, kịp thời phát hiện những tồn đọng kéo dài, sơ hở dễ phát sinh sai phạm, tiêu cực.
Cùng với đó, lãnh đạo đúng nguyên tắc tuyệt đối không can thiệp trái pháp luật vào hoạt động xét xử; không được lấy lý do độc lập xét xử để buông lỏng lãnh đạo, kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực; tăng cường giám sát của cơ quan dân cử và của Đảng theo hướng thực chất hơn, toàn bộ hệ thống chính trị cùng vào cuộc.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu tiếp tục hoàn thiện đồng bộ pháp luật về phòng ngừa, giải quyết tranh chấp dân sự, hành chính và thi hành án; rà soát tổng thể, không sửa từng luật riêng lẻ, bảo đảm quyền của người dân được bảo vệ liên tục.
Đồng thời, làm rõ cơ chế thu thập, cung cấp, đánh giá chứng cứ, giám định, định giá, biện pháp khẩn cấp tạm thời, phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm và trách nhiệm thi hành án, nhất là bản án hành chính có sai sót phải sửa đúng căn cứ, trình tự, đảm bảo tính ổn định của bản án; quyết định đã có hiệu lực không để vụ việc kéo dài, không có căn cứ pháp luật; mỗi tranh chấp đều phải có điểm kết thúc.
Làm tốt từ trước khi tranh chấp trở thành vụ án
Về nâng cao hiệu quả toàn bộ quá trình giải quyết tranh chấp từ trước tòa, tại tòa án, đến thi hành án, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, phải làm tốt từ trước khi tranh chấp trở thành vụ án; từng bước hoàn thiện hệ thống giải quyết tranh chấp nhiều tầng, thuận tiện, chi phí hợp lý; phát huy các phương thức thương lượng, hòa giải, trọng tài đối với tranh chấp thuộc phạm vi pháp luật cho phép; nghiên cứu các quy định để tăng hiệu lực pháp lý của các cơ chế, nâng cao hiệu quả hòa giải, đối thoại tại tòa.
Ưu tiên giải quyết tranh chấp từ sớm bằng những phương thức phù hợp, thuận tiện, chi phí hợp lý trên cơ sở tự nguyện và đúng pháp luật, không hạn chế quyền khởi kiện...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh, phải tăng cường phối hợp khắc phục tình trạng chia cắt giữa các cơ quan và các khâu của quá trình giải quyết; mở rộng hợp tác quốc tế trong giải quyết tranh chấp.
Phải làm rõ cơ chế phối hợp giữa Tòa án, viện Kiểm sát, cơ quan thi hành án, công an, chính quyền địa phương, các cơ quan quản lý đất đai, tài sản, ngân hàng, thuế, giám định, định giá, đấu giá, xử lý những vụ việc phức tạp, kéo dài, khắc phục tình trạng mỗi cơ quan chịu trách nhiệm một đoạn, từng ngành đều hoàn thành chỉ tiêu nhưng vụ việc của người dân thì vẫn chưa kết thúc.
Đồng thời, xác định rõ trách nhiệm từng khâu đối với kết quả cuối cùng. Việc thuộc thẩm quyền, cơ quan nào thì cơ quan đó phải chủ động giải quyết, không đùn đẩy, không chờ đợi lẫn nhau; đồng thời cũng phải thiết lập cơ chế phản hồi giữa các khâu.
Chủ động hợp tác quốc tế trong tranh chấp thương mại có yếu tố nước ngoài; nâng cao hiệu quả tương trợ tư pháp, công nhận và thi hành bản án, phán quyết của trọng tài nước ngoài; chủ động nghiên cứu tiếp thu chọn lọc kinh nghiệm các chuẩn mực quốc tế phù hợp với điều kiện Việt Nam.
Nhấn mạnh cần tăng cường kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giải quyết án dân sự, hành chính và thi hành án, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, phải nhận diện đầy đủ những nguy cơ tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ngay trong từng khâu, từng công đoạn để chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, không đợi có sai phạm thì mới kiểm tra, xử lý.
