Liên kết các mã định danh phải bảo đảm thống nhất
Góp ý về quản trị dữ liệu, đại biểu Dương Mạc Kiên (Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng) lưu ý quy định cho phép một đối tượng có thể có nhiều mã định danh tự chủ, nhưng dự thảo chưa làm rõ đầy đủ cơ chế liên kết, đối soát giữa các mã khi thông tin phát sinh sai lệch.
Đại biểu cho rằng không nhất thiết phải bỏ cơ chế một đối tượng có nhiều mã định danh, bởi cách tiếp cận này phù hợp với môi trường có nhiều tổ chức cung cấp dịch vụ. Tuy nhiên, các mã của cùng một đối tượng cần có khả năng liên kết với nhau, với mã định danh quốc gia và các mã hợp pháp đã có.
Cùng với đó, cần xác định rõ chủ thể chịu trách nhiệm đối soát, xử lý trong trường hợp thông tin giữa các mã không thống nhất, qua đó bảo đảm một đối tượng vẫn được nhận diện nhất quán trong các hệ thống khác nhau.
Đối với dữ liệu về hoạt động xác thực được đồng bộ vào hệ thống tập trung, đại biểu Dương Mạc Kiên đề nghị Luật chỉ quy định những trường thông tin thực sự cần thiết cho công tác quản lý và truy vết, như mã định danh chủ thể, tổ chức thực hiện xác thực, thời điểm, mức độ, kết quả xác thực và mã tham chiếu.
Theo đại biểu, nội dung chi tiết của giao dịch không nên đưa vào hệ thống dữ liệu tập trung. Dữ liệu này cần được lưu tại hệ thống nguồn và chỉ cung cấp khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu theo quy định pháp luật.
Việc lưu trữ cũng cần có thời hạn phù hợp với mức độ rủi ro của từng loại dữ liệu, tránh tập trung toàn bộ lịch sử giao dịch hằng ngày của người dân. Theo đó, dữ liệu nên được tập trung ở mức tối thiểu cần thiết, trong khi phần thông tin chi tiết tiếp tục được quản lý tại nguồn.
Liên kết dữ liệu đến đâu phải kiểm soát được đến đó
Cũng đề cập đến vấn đề liên kết và khai thác dữ liệu, đại biểu Dương Khắc Mai đề nghị quy định chặt chẽ điều kiện, mục đích và phạm vi liên kết giữa các hệ thống, cơ sở dữ liệu.
Theo đại biểu, việc liên kết chỉ nên thực hiện trong phạm vi cần thiết để phục vụ quản lý nhà nước hoặc một giao dịch cụ thể, đồng thời phải tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân và an toàn thông tin.
Dự thảo cần xác định rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức thực hiện liên kết; kiểm soát quyền truy cập và sử dụng dữ liệu sau khi liên kết; đồng thời có cơ chế xử lý khi xảy ra lộ lọt thông tin hoặc dữ liệu bị sử dụng sai mục đích.
Đối với việc khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về định danh và xác thực điện tử, đại biểu đề nghị bảo đảm các yêu cầu đúng mục đích, đúng thẩm quyền, đúng phạm vi và có khả năng kiểm soát toàn bộ quá trình truy cập.
Cơ quan quản lý cần có trách nhiệm ghi nhật ký truy cập, kiểm soát quyền truy cập, phát hiện và xử lý hành vi khai thác trái phép hoặc sử dụng dữ liệu không đúng mục đích. Những yêu cầu này, theo đại biểu, cần được cụ thể hóa thành tiêu chí, quy trình và cơ chế kiểm tra, giám sát có thể thực hiện trên thực tế.
Định danh không đồng nghĩa thu thập toàn bộ dữ liệu
Góp ý về đối tượng định danh điện tử tại Điều 7, đại biểu Nguyễn Thị Sửu - Đoàn ĐBQH thành phố Huế cho rằng, phạm vi dự thảo đang được thiết kế khá rộng, không chỉ bao gồm cơ quan, tổ chức, cá nhân mà còn nhiều loại tài sản, hàng hóa, dữ liệu, phần mềm, dịch vụ số, sự kiện, giao dịch, hành vi, địa điểm và không gian.
Theo đại biểu, cần làm rõ một nguyên tắc: việc định danh một đối tượng không đồng nghĩa toàn bộ dữ liệu liên quan đến đối tượng đó đều trở thành danh tính điện tử.
Đại biểu Nguyễn Thị Sửu cho rằng, nếu không xác định rõ giới hạn, phạm vi định danh quá rộng có thể dẫn đến chồng lấn giữa các chủ thể pháp lý, tài sản, dữ liệu giao dịch, hàng hóa và thông tin của công dân.
Vì vậy, đây là vấn đề cần tiếp tục được cơ quan soạn thảo nghiên cứu, phân định cụ thể ngay trong dự thảo Luật.
