Quyết định này được đưa ra nhằm mở đường cho các cuộc bầu cử tổng thống và quốc hội sớm, sớm hơn khoảng một năm so với thời điểm kết thúc nhiệm kỳ chính thức của ông vào giữa năm 2027.
Phát biểu trước đám đông người ủng hộ tại một cuộc tuần hành lớn ở thủ đô Belgrade, ông Vučić khẳng định: “Tôi sẽ chỉ làm tổng thống trong vài tuần nữa, và sau đó tôi sẽ từ chức”. Nhà lãnh đạo này cho biết ông sẽ nỗ lực hỗ trợ Đảng Tiến bộ Serbia (SNS) giành chiến thắng trong cả cuộc bầu cử tổng thống và bầu cử quốc hội sắp tới. Ông cũng đề xuất đặt tên cho liên minh tranh cử là "United Serbia" (Serbia Thống nhất).
Thông báo từ chức của ông Vučić diễn ra sau chuỗi 18 tháng biểu tình chống chính phủ liên tục, vốn được coi là làn sóng phản đối lớn nhất kể từ năm 2000. Đỉnh điểm của sự phẫn nộ bắt nguồn từ vụ sập mái che tại nhà ga đường sắt ở thành phố Novi Sad vào tháng 11/2024, khiến 16 người thiệt mạng. Các nhóm đối lập cáo buộc thảm kịch này là hậu quả của tình trạng tham nhũng và quản lý yếu kém trong các dự án hạ tầng lớn của nhà nước.
Theo Hiến pháp Serbia, khi tổng thống từ chức, Chủ tịch Quốc hội hiện tại là bà Ana Brnabić sẽ tạm thời đảm nhận vai trò quyền tổng thống. Quy định pháp luật yêu cầu các cuộc bầu cử tổng thống mới phải được tổ chức trong vòng 90 ngày kể từ thời điểm tổng thống đương nhiệm nộp đơn từ chức. Vì đang ở nhiệm kỳ thứ hai và cũng là nhiệm kỳ cuối cùng, ông Vučić sẽ không thể tiếp tục tranh cử vị trí tổng thống theo luật bầu cử của nước này.
Tuy nhiên, các nhà phân tích nhận định rằng đây không phải là sự kết thúc sự nghiệp chính trị của ông Vučić. Việc từ chức tổng thống có thể là bước đi chiến lược để ông quay trở lại ghế Thủ tướng, nếu đảng của ông giành chiến thắng trong cuộc bầu cử quốc hội.
Sự biến động chính trị này diễn ra vào thời điểm Serbia đang ở giai đoạn quan trọng trong tiến trình xin gia nhập Liên minh châu Âu (EU). Để được kết nạp, Serbia bắt buộc phải cải thiện các tiêu chuẩn về thượng tôn pháp luật, đảm bảo bầu cử tự do, công bằng, đồng thời quyết liệt đấu tranh chống tham nhũng và tội phạm có tổ chức.
Bên cạnh đó, Serbia cũng phải đối mặt với áp lực lớn trong việc điều chỉnh chính sách đối ngoại đồng nhất với khối EU, bao gồm cả việc áp đặt các lệnh trừng phạt đối với Nga. Suốt thời gian cầm quyền, ông Vučić đã phải thực hiện một chính sách ngoại giao khéo léo để duy trì quan hệ mật thiết với cả Nga và Trung Quốc trong khi vẫn theo đuổi mục tiêu gia nhập EU.
