Tăng kiểm soát rủi ro, ngăn doanh nghiệp “lách luật” trái phiếu
Thảo luận tại phiên họp sáng 9/6 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp, nhiều đại biểu tập trung vào quy định liên quan phát hành trái phiếu riêng lẻ của doanh nghiệp chưa đại chúng.
Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết Chính phủ đã nhiều lần họp bàn với các bộ ngành để chốt giới hạn phát hành tối đa 5 lần vốn chủ sở hữu. Mục tiêu là tăng năng lực tài chính doanh nghiệp phát hành, bảo vệ nhà đầu tư và giảm rủi ro thanh toán.
“Giá trị trái phiếu dự kiến phát hành không quá 5 lần vốn chủ sở hữu về cơ bản không ảnh hưởng việc huy động vốn phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế”, ông Thắng nhấn mạnh.
Đáng chú ý, ông cho biết thông lệ quốc tế cũng có sự khác biệt, có nước giới hạn 3 lần, có nước 5 lần. Do đó, quy định tại Việt Nam đã được xây dựng có cân nhắc, tham khảo thực tế.
Theo ông Thắng, quy định này còn giúp sàng lọc doanh nghiệp thiếu minh bạch, ngăn chặn tình trạng lợi dụng trái phiếu riêng lẻ để huy động vốn vượt khả năng tài chính – vốn là nguyên nhân dẫn đến khủng hoảng niềm tin trái phiếu những năm gần đây.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết đây là một trong những nội dung nhận được nhiều ý kiến tại Quốc hội. Ông khẳng định đa số rủi ro thanh toán trái phiếu riêng lẻ thời gian qua đều phát sinh từ nhóm bất động sản – đối tượng bị loại trừ trong dự thảo.
Tuy nhiên, ông cũng đề xuất không nên quy định cứng mức 5 lần trong luật vì thiếu linh hoạt, thay vào đó là hai phương án: Phương án 1: Giao Chính phủ quy định hệ số nợ/vốn chủ sở hữu linh hoạt theo ngành, lĩnh vực và mức độ tuân thủ pháp luật; Phương án 2: Giữ nguyên mức 5 lần như dự thảo, nhưng cần chỉnh lý kỹ thuật để cụ thể hóa điều kiện áp dụng đối với các trường hợp ngoại lệ.
Quốc hội đề nghị làm rõ tác động, Chính phủ cam kết không làm khó doanh nghiệp
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ là sản phẩm rủi ro, đòi hỏi nhà đầu tư tự đánh giá và chịu trách nhiệm. Ông nhắc lại loạt vụ việc doanh nghiệp vi phạm nghĩa vụ trái phiếu và cho rằng cần có quy định chặt chẽ để bảo vệ thị trường.
Tuy nhiên, ông cũng đặt câu hỏi: “Việc quy định trần 5 lần vốn chủ sở hữu có ảnh hưởng đến điều hành của Chính phủ không? Quy định trực tiếp trong luật hay giao Chính phủ quy định sẽ tối ưu hơn?”
Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết Chính phủ đang chuẩn bị nghị định hướng dẫn Luật Chứng khoán sửa đổi, trong đó có điều khoản phát hành trái phiếu riêng lẻ. Quy định 5 lần được chọn sau nhiều vòng lấy ý kiến trong hơn một năm, và không nhằm siết vốn mà để nâng chuẩn minh bạch.
Theo đó, quy định này không làm khó doanh nghiệp có năng lực tài chính minh bạch. Ngược lại, nó ngăn chặn các trường hợp phát hành trái phiếu tràn lan, vượt khả năng trả nợ – như đã từng xảy ra trước đây.
