Nhằm hướng tới kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945-19/8/2026) và Quốc khánh 2/9, ngày 29/7, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò (Hà Nội) khai mạc trưng bày chuyên đề "Khát vọng tự do" tại Bảo tàng Đắk Lắk.
Với ba phần nội dung: "Xiềng xích", "Tung cánh giữa màn đêm", "Hành trình tiếp nối", cùng gần 200 tư liệu, hình ảnh được chọn lọc, trưng bày mang đến cho công chúng cảm xúc chân thực về cuộc đấu tranh sinh tử, những tấm gương kiên trung, bất khuất cùng sự hy sinh xương máu của các chiến sĩ yêu nước, cách mạng trong chốn lao tù. Qua đó làm nên thắng lợi trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.
Cụ thể, phần “Xiềng xích” phản ánh cuộc sống cùng cực của người Việt Nam dưới chế độ đô hộ của thực dân, đế quốc. Những chính sách cai trị hà khắc cùng với hệ thống công cụ đàn áp liên hoàn: Tòa án, Sở mật thám, nhà tù và bộ máy cai trị được thiết lập khắp các địa phương, khiến cuộc sống người dân Việt Nam lầm than, khổ cực đến tột cùng.
Phần “Tung cánh giữa màn đêm” kể lại câu chuyện các chiến sĩ tổ chức vượt ngục tại nhiều nhà tù như: Hỏa Lò, Sơn La, Côn Đảo, Phú Quốc, Buôn Ma Thuột… Trong đó vào tháng 3/1945, nhân cơ hội Nhật đảo chính Pháp, chiếm quyền quản lý nhà tù, cuộc vượt ngục bằng đường cống ngầm của hơn 100 tù chính trị Nhà tù Hỏa Lò được coi là cuộc vượt ngục quy mô và thành công nhất. Thoát khỏi ngục tù, các chiến sĩ cách mạng trở về địa phương, tham gia lãnh đạo cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong Cách mạng tháng 8/1945.
Phần “Hành trình tiếp nối” giới thiệu một số đóng góp của các chiến sĩ cách mạng sau khi thoát khỏi các nhà tù thực dân, đế quốc. Bằng niềm tin bất diệt, những người con quả cảm sau khi vượt ngục đã tiếp tục cống hiến sức lực, trí tuệ cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và phát triển đất nước, tiêu biểu như đồng chí Nguyễn Lương Bằng, Đỗ Mười, Nguyễn Văn Trân, Trần Đăng Ninh, Trần Tử Bình, Nguyễn Chí Thanh, Văn Tiến Dũng...
Bà Võ Thị Phượng - Giám đốc Bảo tàng Đắk Lắk - cho biết việc đưa trưng bày đến Đắk Lắk góp phần lan tỏa giá trị lịch sử của Nhà đày Buôn Ma Thuột cũng như giáo dục truyền thống cách mạng cho công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Thông qua các tư liệu, hình ảnh và hiện vật, trưng bày "Khát vọng tự do" góp phần tôn vinh, tri ân những chiến sĩ yêu nước, cách mạng đã anh dũng đấu tranh trong lao tù của thực dân, đế quốc; đồng thời khơi dậy niềm tự hào dân tộc, giáo dục truyền thống yêu nước, đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" cho các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ.
