Vào thứ Hai (28/7), Nhật Bản đã công bố hướng dẫn quốc phòng không gian đầu tiên tại Tokyo. Bộ Quốc phòng Nhật Bản viện dẫn sự phát triển các năng lực quân sự không gian của Trung Quốc và Nga, bao gồm các công nghệ được cho là để làm nhiễu hoặc vô hiệu hóa vệ tinh của các quốc gia khác, cho biết đó là những lý do Nhật Bản muốn tăng cường quốc phòng không gian và hợp tác với Mỹ cùng các đồng minh khác.
Đáp lại, vào thứ Ba (29/7), phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Khôn tuyên bố tại một cuộc họp báo thường kỳ ở Bắc Kinh rằng Nhật Bản, Mỹ và các nước phương Tây khác "tiếp tục mở rộng hợp tác quân sự và sử dụng ‘quốc phòng’ như cái cớ để phát triển và triển khai vũ khí không gian. Những biện pháp này đe dọa an ninh và ổn định của không gian vũ trụ...”
Theo hướng dẫn quốc phòng không gian của Nhật Bản, Trung Quốc đã tăng cường đáng kể mạng lưới vệ tinh quân sự trong những năm gần đây, xây dựng các chùm vệ tinh để giám sát, theo dõi và liên lạc với các mục tiêu. Các vệ tinh này được cho là hỗ trợ các cuộc tấn công chính xác tầm xa và cải thiện nhanh chóng khả năng chỉ huy, kiểm soát, liên lạc, tình báo, giám sát và trinh sát của quân đội Trung Quốc.
Hướng dẫn nhấn mạnh: “Để đảm bảo ưu thế quân sự, một số quốc gia, bao gồm Trung Quốc và Nga, đang tích cực phát triển các công nghệ để làm gián đoạn và vô hiệu hóa vệ tinh của các quốc gia khác… đầu tư vào việc cải thiện năng lực, biến không gian thành một lĩnh vực chiến đấu ngày càng mở rộng và gia tăng các mối đe dọa cũng như rủi ro trong không gian vũ trụ”.
Trong bối cảnh đó, Nhật Bản và Mỹ đã tăng cường hợp tác trong giám sát và chia sẻ tình báo dựa trên không gian. Đáng chú ý, lực lượng Mỹ tại Nhật Bản đã thành lập một bộ tư lệnh không gian tại căn cứ không quân Yokota vào tháng 12/2024.
Ông Quách Gia Khôn bảo vệ các hoạt động của Trung Quốc, khẳng định Trung Quốc cam kết sử dụng không gian vì mục đích hòa bình và phản đối bất kỳ cuộc chạy đua vũ trang hay vũ khí hóa không gian vũ trụ. Ông cũng chỉ trích Nhật Bản: “Trung Quốc kiên quyết phản đối việc Nhật Bản tạo cớ cho việc mở rộng quân sự của mình bằng cách lan truyền câu chuyện về mối đe dọa từ các quốc gia khác”.
Nhật Bản đã phân bổ ngân sách quốc phòng kỷ lục 8,7 nghìn tỷ yên (58,5 tỷ USD) cho năm tài khóa 2025, tăng 9,4% so với năm trước. Trong đó, 283,2 tỷ yên (khoảng 1,9 tỷ USD) được dành cho việc phát triển chùm vệ tinh. Tokyo cũng có kế hoạch đổi tên Lực lượng Phòng vệ Không quân Nhật Bản thành Lực lượng Phòng vệ Không gian và Không quân Nhật Bản vào năm 2027 để công nhận tầm quan trọng của không gian như một lĩnh vực hoạt động chính.
