Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã tham dự lễ thượng cờ và lễ đưa tàu vào hoạt động tại tỉnh Hải Nam vào ngày 4/11. Ông Tập đã trực tiếp thị sát tàu Phúc Kiến trong buổi lễ. Sự kiện đánh dấu việc Trung Quốc chính thức bước vào kỷ nguyên ba tàu sân bay, gồm Liêu Ninh, Sơn Đông và Phúc Kiến.
Tàu Phúc Kiến, mang số hiệu 18, được hạ thủy vào tháng 6/2022 và là tàu sân bay đầu tiên do Trung Quốc tự chế tạo hoàn toàn sử dụng máy phóng điện từ, thay cho kiểu sàn nhảy cầu trượt ở hai tàu trước. Với lượng giãn nước hơn 80.000 tấn, tàu được xem là biểu tượng công nghệ hàng hải mới của Trung Quốc.
Theo chuyên gia quân sự Trương Quân Xá, việc Phúc Kiến đi vào hoạt động thể hiện bước chuyển mình của Hải quân PLA từ chiến lược phòng thủ bờ biển sang tác chiến biển xa.
Ông cho rằng con tàu này mang lại ba thay đổi lớn. Một là máy phóng điện từ cho phép máy bay cất cánh với đầy đủ nhiên liệu và vũ khí, mở rộng tầm hoạt động và nâng cao khả năng tấn công. Hai là tăng tần suất xuất kích nhờ công nghệ phóng mới. Ba là tạo ra hệ thống tác chiến biển xa tích hợp, đặc biệt với sự tham gia của máy bay cảnh báo sớm KJ-600.
Trước đó, ngày 22/9, Hải quân PLA công bố Phúc Kiến đã thành công trong thử nghiệm phóng và hạ cánh bằng máy phóng điện từ với ba loại máy bay J-15T, J-35 và KJ-600. Các loại máy bay này cũng từng xuất hiện trong cuộc duyệt binh Ngày Chiến thắng tại Bắc Kinh hôm 3/9.
Chuyên gia Tống Trung Bình nhận định Phúc Kiến là tàu sân bay thế hệ mới, khi Trung Quốc đã bỏ qua công nghệ máy phóng hơi nước để tiến thẳng lên công nghệ điện từ tiên tiến hơn. Theo ông, các thử nghiệm thực chiến trong tương lai mới là “bài kiểm tra thật sự” của con tàu.
Phúc Kiến được triển khai tại cùng cảng với tàu Sơn Đông ở Tam Á. Hai tàu này có thể hình thành cụm tàu sân bay kép, đảm nhiệm các nhiệm vụ phòng thủ biển xa, kiểm soát không - hải, tấn công trên bộ hoặc hỗ trợ các chiến dịch trên đảo và rạn san hô.
Các nhà phân tích nhận định ba tàu sân bay chỉ đáp ứng yêu cầu tối thiểu, vì thông thường một chiếc sẽ được bảo dưỡng, một chiếc huấn luyện, và một chiếc làm nhiệm vụ.
Khi được hỏi về thông tin tàu sân bay thứ tư - được cho là chạy bằng năng lượng hạt nhân - đang được đóng tại Xưởng Đại Liên, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc Trương Tiểu Cương từ chối xác nhận, chỉ nói rằng việc phát triển tàu sân bay “luôn phù hợp với nhu cầu an ninh quốc gia và tiến bộ công nghệ”.
