Các biện pháp kiểm soát xuất khẩu này bao gồm hạn chế hoặc cấm xuất khẩu các sản phẩm "có mục đích sử dụng kép", nghĩa là vừa có ứng dụng quân sự vừa có ứng dụng dân sự. Những sản phẩm này thường đóng vai trò quan trọng trong ngành công nghiệp quốc phòng, chẳng hạn như vật liệu tiên tiến hoặc linh kiện công nghệ cao cần thiết cho sản xuất vũ khí và thiết bị quân sự.
Ngoài ra, danh sách kiểm soát còn nhằm vào các lĩnh vực mà Trung Quốc cho là nhạy cảm hoặc có khả năng đe dọa an ninh quốc gia. Điều này bao gồm hạn chế tiếp cận các nguyên liệu chiến lược như gali, germani, và antimon, vốn là các thành phần quan trọng trong ngành sản xuất công nghệ cao.
Trong số các công ty bị ảnh hưởng, Boeing là đối tượng dễ bị tổn thương nhất do hoạt động của họ bao gồm cả lĩnh vực dân sự và quốc phòng. Trong khi đó, các tập đoàn như General Dynamics hay Lockheed Martin ít bị tác động hơn vì họ chủ yếu phục vụ các hợp đồng quốc phòng nội địa và không phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc.
Ảnh minh họa: Unsplash
William Alan Reinsch, cố vấn cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), cho rằng đây là hành động nhằm gửi thông điệp tới chính quyền Mỹ về mức độ ảnh hưởng của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Theo chuyên gia Emily de la Bruyere tại Quỹ Bảo vệ Dân chủ (FDD), Trung Quốc đang sử dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu như công cụ chiến lược nhằm nâng cao vị thế trong các cuộc đàm phán tương lai với chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Nathan Picarsic, đồng nghiệp của de la Bruyere tại FDD, đồng ý rằng các biện pháp này chỉ là tượng trưng chứ không mang tính quyết liệt. Nếu Trung Quốc thực sự muốn gây áp lực kinh tế, họ có thể nhắm mục tiêu vào các lĩnh vực thương mại nhạy cảm hơn, như ngành ô tô, nơi các công ty Mỹ như General Motors và Ford phụ thuộc nhiều vào linh kiện từ chuỗi cung ứng toàn cầu.
Với việc Tổng thống đắc cử Donald Trump nhiều lần đe dọa áp đặt thuế quan nặng lên hàng hóa Trung Quốc, các chuyên gia dự đoán chính quyền mới sẽ không đứng yên trước động thái của Bắc Kinh. Ông Trump đã công khai ý định áp thuế 60% đối với toàn bộ hàng hóa từ Trung Quốc và sử dụng các biện pháp này như một công cụ đàm phán.
Reinsch tin rằng cả hai bên đều đang chờ đợi nước đi của đối phương sau ngày nhậm chức của ông Trump. Trung Quốc có thể sẽ tiếp tục duy trì lập trường "kiểm soát giới hạn" để theo dõi phản ứng từ chính quyền Mỹ trước khi đưa ra các hành động mạnh mẽ hơn.
Ngọc Ánh (theo Reuters, Newsweek)
