Quân đội Israel xác nhận trong vòng chưa đầy một tuần đã có hai binh sĩ và một nhà thầu dân sự thiệt mạng trong các vụ tấn công bằng UAV mang chất nổ, cùng nhiều người khác bị thương trên chiến trường Lebanon.
Theo Orna Mizrahi, nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel (INSS), các thiết bị này nhỏ, rẻ và dễ tiếp cận, được ví như “đồ chơi trẻ em”. Bà cho biết quân đội hiện chưa có biện pháp hiệu quả để đối phó, do chưa chuẩn bị cho các loại vũ khí công nghệ thấp kiểu này.
Giao tranh giữa Israel và Hezbollah bùng phát từ đầu tháng 3, khi Israel triển khai lực lượng vào miền nam Lebanon. Tình trạng bạo lực vẫn tiếp diễn, với việc hai bên liên tục cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận ngừng bắn được ký kết hồi tháng 4.
Khác với UAV truyền thống sử dụng GPS hoặc sóng radio - vốn có thể bị gây nhiễu - các thiết bị mới được kết nối với điểm phóng bằng cáp quang dài hàng chục km. Người điều khiển sử dụng góc nhìn thứ nhất (FPV) thông qua màn hình hoặc kính thực tế ảo và chỉ cần đào tạo ở mức cơ bản.
Arie Aviram, chuyên gia của INSS, cho biết do không truyền tín hiệu qua sóng vô tuyến, các UAV này không thể bị phát hiện bằng tình báo điện tử hoặc bị vô hiệu hóa bằng tác chiến điện tử. Điều này khiến binh sĩ Israel phải dựa vào radar hoặc quan sát trực tiếp, thường không kịp phản ứng.
Theo giới phân tích, việc Hezbollah sử dụng UAV cáp quang là biểu hiện của chiến tranh bất đối xứng. Gần đây, nhóm này gia tăng sử dụng loại vũ khí này thay vì các đợt tấn công bằng tên lửa như trước.
Chi phí lắp ráp mỗi UAV dao động từ vài trăm đến khoảng 4.000 USD tùy linh kiện, có thể mua trên các nền tảng trực tuyến. Youssef al Zein, phụ trách truyền thông của Hezbollah, ngày 1/5 xác nhận nhóm đang sử dụng các UAV này và cho biết chúng được sản xuất tại Lebanon, nhằm “khai thác điểm yếu” của Israel.
Về phía Israel, việc sử dụng các hệ thống phòng không hiện đại để đánh chặn UAV giá rẻ được đánh giá là không hiệu quả về chi phí. Theo Aviram, các hệ thống laser như Iron Beam có thể là giải pháp phù hợp nếu được triển khai rộng rãi, dù hiện chưa phổ biến.
Ngày 11/4, Bộ Quốc phòng Israel đã kêu gọi đề xuất nhằm tìm kiếm giải pháp đối phó UAV FPV điều khiển bằng cáp quang. Một số hình ảnh gần đây cho thấy các phương tiện quân sự được phủ lưới bảo vệ để giảm thiểu rủi ro.
Một quan chức quân sự Israel cho biết lực lượng này đang áp dụng các biện pháp bảo vệ đã có, đồng thời học hỏi kinh nghiệm từ các chiến trường khác, đặc biệt là Ukraine - nơi UAV cáp quang đã trở nên phổ biến trong xung đột.
Theo truyền thông Israel, Ukraine từng đề xuất chia sẻ kinh nghiệm về UAV nhưng không nhận được phản hồi. Khi được hỏi, quân đội Israel cho biết đang tiến hành phân tích chuyên sâu về cách thức hoạt động của mối đe dọa này và phát triển các phương pháp tác chiến phù hợp, đồng thời liên tục điều chỉnh hệ thống để thích ứng với tình hình mới.
