Báo cáo Stop the War on Children (Chấm dứt chiến tranh đối với trẻ em) cho thấy xung đột ngày càng tàn phá cuộc sống, giáo dục, sức khỏe và tương lai của hàng trăm triệu trẻ em. Giáo sư Gudrun Østby thuộc Viện Nghiên cứu Hòa bình Oslo (PRIO) nhận định: "Số liệu kỷ lục này là lời nhắc nhở cay đắng rằng xung đột đang tàn phá cuộc sống hàng ngày, giáo dục, sức khỏe và tương lai của hàng trăm triệu trẻ em". Bà cảnh báo nếu không có thêm nỗ lực bảo vệ trẻ em, hậu quả của các cuộc chiến hiện nay có thể kéo dài nhiều thập kỷ.
Cản trở viện trợ nhân đạo trở thành chiến thuật chiến tranh phổ biến
Một trong những xu hướng đáng lo ngại là việc cản trở viện trợ nhân đạo ngày càng trở thành chiến thuật phổ biến. Từ năm 2015 đến 2025, số vụ cản trở cứu trợ đối với trẻ em được Liên hợp quốc xác minh tăng gấp 16 lần, từ 509 lên 8.322 vụ. Loại vi phạm này hiện chiếm hơn 21% tổng số vi phạm nghiêm trọng đối với trẻ em, so với mức hơn 2% một thập kỷ trước.
Bà Inger Ashing, Tổng giám đốc điều hành Save the Children International, cho rằng các hệ thống bảo vệ trẻ em đang chịu sức ép ngày càng lớn. "Chúng ta đang chứng kiến viện trợ bị vũ khí hóa, bị tấn công và bị cố tình gián đoạn. Các tổ chức nhân đạo bị từ chối quyền tiếp cận, nguồn vốn bị cắt giảm", bà nói.
Save the Children kêu gọi các bên tham gia xung đột tuân thủ luật pháp quốc tế, chấm dứt cản trở viện trợ nhân đạo và đặt việc bảo vệ trẻ em thành ưu tiên hàng đầu.
Châu Phi và Trung Đông chịu ảnh hưởng nặng nề nhất
Châu Phi và Trung Đông là những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, với khoảng 2/5 số trẻ em sống trong vùng chiến sự. Riêng châu Phi chiếm 44% tổng số trẻ em trên thế giới sống trong phạm vi 50 km quanh các khu vực xung đột.
Tại lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng, hơn 70% số vụ cản trở tiếp cận nhân đạo trên toàn cầu trong năm 2025 xảy ra tại đây. Trong khi đó, giao tranh leo thang tại Yemen từ ngày 3/9 khiến ít nhất 64 trẻ em thiệt mạng và 64 em bị thương.
"Số lượng trẻ em bị giết và bị thương gia tăng tại Yemen thật thảm khốc. Điều này phải dừng lại. Đằng sau mỗi con số là một đứa trẻ có cuộc sống bị cắt ngắn hoặc thay đổi vĩnh viễn", bà Catherine Russell, Giám đốc điều hành UNICEF, nhận định.
Tại Sudan, các cuộc tấn công bằng UAV và tình trạng hạn hán đe dọa hàng trăm nghìn trẻ em suy dinh dưỡng. Còn ở Afghanistan, hơn 90% trẻ em tham gia khảo sát trong báo cáo Children on the Move (Trẻ em di cư) cho biết từng phải di dời hoặc di cư. Trong số này, 55% có ít thức ăn hơn sau khi di chuyển và 41% nhận thấy sức khỏe suy giảm.
Theo cơ chế giám sát của Liên hợp quốc, kể từ năm 2005, tổng cộng 442.241 vụ vi phạm nghiêm trọng đối với trẻ em trong xung đột đã được xác minh. Riêng năm 2025 ghi nhận 38.967 vụ, trong đó 14.224 trẻ em bị giết hại hoặc làm tàn tật.
Các hình thức bạo lực cũng có sự khác biệt rõ rệt theo giới tính. Bé trai chiếm khoảng 63% số trẻ em bị bắt cóc, giết hại hoặc làm tàn tật và 80% số trẻ em bị tuyển dụng vào các lực lượng vũ trang. Trong khi đó, bé gái chiếm 98% nạn nhân của các vụ hiếp dâm và bạo lực tình dục.
Bà Orlaith Minogue, Trưởng bộ phận Vận động Xung đột và Nhân đạo thuộc Save the Children Anh, cho rằng trẻ em là nhóm đặc biệt dễ bị tổn thương trước xung đột và thiên tai khí hậu, nhất là khi bị hạn chế tiếp cận cứu trợ. "Trẻ em đang phải trả giá đắt nhất cho những cuộc chiến mà các em không hề có tiếng nói", bà nói.
Tại Hội nghị Thượng đỉnh Toàn cầu về Chấm dứt Bạo lực đối với Trẻ em ở Manila (Philippines) ngày 18/11, đại diện chính phủ hơn 80 quốc gia đã đưa ra hơn 250 cam kết mới nhằm ngăn chặn bạo lực và tăng cường bảo vệ trẻ em.