Úc hủy hợp tác đại học với Trung Quốc, gây ra nhiều tranh cãi

(CLO) Quyết định đột ngột hồi tháng 8 của Chính phủ Úc nhằm chấm dứt hai thỏa thuận hợp tác giáo dục và nghiên cứu với các tổ chức Trung Quốc đã châm ngòi cho các tranh luận gay gắt.

Ngày 10/8, Ngoại trưởng Penny Wong sử dụng quyền hạn theo Đạo luật Quan hệ Đối ngoại, yêu cầu Đại học Quốc gia Úc (ANU) chấm dứt chương trình liên kết đào tạo với Đại học Sơn Đông của Trung Quốc. Bà đồng thời yêu cầu Đại học Queensland (UQ) dừng dự án nghiên cứu chung với Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc về phát triển thuốc giảm đau từ độc tố cây tầm ma bản địa Úc.

Đây là những thỏa thuận đầu tiên với các tổ chức Trung Quốc bị Chính phủ Úc chính thức hủy bỏ. Bà Wong không nêu chi tiết lý do từng trường hợp, nhưng cho biết động thái nhằm "bảo vệ nghiên cứu nhạy cảm, năng lực tự chủ chủ quyền và an ninh quốc gia".

Đại học Sơn Đông bị Bộ Quốc phòng Mỹ đưa vào danh sách các tổ chức nước ngoài tham gia "các hoạt động có vấn đề" cuối tháng 7. Viện Chính sách Chiến lược Úc (ASPI) cũng cảnh báo trường này có liên hệ với Viện Vật lý Kỹ thuật Trung Quốc, cơ quan nghiên cứu, phát triển và thử nghiệm vũ khí hạt nhân.

06i3773.jpg
Đại học Sydney, Úc. Ảnh: sydney.edu.au

Bắc Kinh phản đối quyết định của Canberra. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiến ngày 18/8 nói Trung Quốc phản đối việc lạm dụng khái niệm an ninh quốc gia để hạn chế hợp tác quốc tế bình thường trong giáo dục và nghiên cứu, đồng thời khẳng định các hoạt động này hoàn toàn mang tính học thuật.

Trong giới đại học Úc, quyết định của chính quyền cũng gây "làn sóng chấn động". Giáo sư Brian Schmidt, cựu Hiệu trưởng ANU và chủ nhân giải Nobel Vật lý, cho biết chương trình với Đại học Sơn Đông chủ yếu là mô hình đào tạo xuyên quốc gia, trong đó sinh viên học ba năm đầu tại Trung Quốc rồi chuyển sang Úc và "không có năng lực nghiên cứu khoa học".

Giáo sư James Laurenceson, Giám đốc Viện Quan hệ Úc-Trung Quốc thuộc Đại học Công nghệ Sydney, cảnh báo việc thu hẹp hợp tác với Trung Quốc có thể làm suy yếu năng lực khoa học của Úc. Theo dữ liệu InCites do ông phân tích, từ năm 2020, 52% các công bố khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM) của Úc nằm trong nhóm 10% bài báo được trích dẫn nhiều nhất có sự hợp tác của nhà nghiên cứu Trung Quốc, gấp ba lần so với hợp tác với Mỹ.

Chính phủ Úc cho biết các trường đại học nước này có hơn 4.500 thỏa thuận hợp tác với Trung Quốc tính đến tháng 2/2025.

Tranh luận diễn ra ngay trước khi Úc thông qua sửa đổi Đạo luật Quan hệ Đối ngoại ngày 20/8. Theo quy định mới, các trường phải chủ động xác định, báo cáo những dự án nghiên cứu có sự tham gia của cá nhân hoặc tổ chức nước ngoài và đánh giá liệu chúng có "gây ảnh hưởng bất lợi đến lợi ích quốc gia của Úc" hay không.

Các chuyên gia cảnh báo quy định quá rộng nói trên có thể khiến giới học thuật e ngại, làm giảm hợp tác quốc tế và ảnh hưởng khả năng thu hút nhân tài của Úc.

Xem thêm

Xả súng gần Paris khiến 5 người thương vong

Xả súng gần Paris khiến 5 người thương vong

(CLO) Một vụ xả súng đã xảy ra ngày 23/10 tại thị trấn Trappes, thuộc tỉnh Yvelines cách thủ đô Paris của Pháp khoảng 20 km về phía tây nam, khiến 1 người thiệt mạng và ít nhất 4 người khác bị thương.

Áo trục xuất 4 nhà ngoại giao Nga

Áo trục xuất 4 nhà ngoại giao Nga

(CLO) Áo trục xuất 4 nhà ngoại giao Nga với cáo buộc có các hoạt động không phù hợp với quy chế ngoại giao. Nga tuyên bố sẽ đáp trả động thái này.

Liên hợp quốc thông qua khoản viện trợ 20 triệu USD cho Nepal

Liên hợp quốc thông qua khoản viện trợ 20 triệu USD cho Nepal

(CLO) Quỹ Ứng phó Tổn thất và Thiệt hại (Liên hợp quốc) vừa phê duyệt viện trợ 20 triệu USD giúp Nepal khắc phục lũ quét. Dù mang tính lịch sử, khoản tiền này chỉ như "muối bỏ bể" trước thiệt hại 2,7 tỷ USD, bộc lộ rõ lỗ hổng của tài chính khí hậu toàn cầu.

Canada và Thổ Nhĩ Kỳ ký thỏa thuận Đối tác Chiến lược

Canada và Thổ Nhĩ Kỳ ký thỏa thuận Đối tác Chiến lược

(CLO) Ngày 22/10, trong chuyến thăm song phương đầu tiên của một nhà lãnh đạo chính phủ Canada tới Ankara, Thủ tướng Mark Carney và Tổng thống Recep Tayyip Erdogan đã chính thức tuyên bố thiết lập quan hệ "Đối tác Chiến lược Canada - Thổ Nhĩ Kỳ".

Đười ươi thích thức ăn gắn với tiếng cười

Đười ươi thích thức ăn gắn với tiếng cười

(CLO) Một nghiên cứu mới cho thấy đười ươi có xu hướng lựa chọn thức ăn gắn với tiếng cười của đồng loại, hé lộ vai trò của cảm xúc trong quá trình học tập và ra quyết định ở động vật.

Mỹ yêu cầu nhân viên ngoại giao rời Ả Rập Xê Út

Mỹ yêu cầu nhân viên ngoại giao rời Ả Rập Xê Út

(CLO) Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 21/10 yêu cầu các nhân viên chính phủ không thuộc diện thiết yếu cùng gia đình rời Ả Rập Xê Út, trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV của lực lượng Houthi tại Yemen gia tăng, làm dấy lên lo ngại về an ninh khu vực.

Cỡ chữ bài viết: