Al-Awlaki, sinh ra tại Mỹ, bị tiêu diệt trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái ở Yemen vào ngày 30/9/2011 dưới thời chính quyền Tổng thống Barack Obama. Ông ta là nhân vật trung tâm của al Qaeda và từng có liên hệ với bác sĩ tâm thần Nidal Hasan, kẻ gây ra vụ xả súng tại căn cứ quân sự Fort Hood, Texas, năm 2009 khiến 13 người thiệt mạng.
Các tài liệu vừa được các nhà điều tra phát hiện cho thấy al-Awlaki đã gian dối tuyên bố mình là công dân Yemen để đủ điều kiện nhận thị thực trao đổi và được USAID tài trợ học phí vào tháng 6/1990. Mẫu đơn của USAID ghi sai nơi sinh của ông ta là Sana'a, thủ đô Yemen, thay vì Las Cruces, New Mexico – nơi ông thực sự sinh ra vào năm 1971.
Báo cáo của Cục Lưu trữ An ninh Quốc gia cho biết USAID đã tài trợ toàn bộ học phí cho al-Awlaki. Hồ sơ cũng cho thấy ông ta theo học ngành kỹ thuật dân dụng tại Đại học Tiểu bang Colorado và tốt nghiệp năm 1994.
Anwar al-Awlaki, từ một giáo sĩ ôn hòa lên án vụ 11/9/2001 đến một tên khủng bố mang vũ khí năm 2010. Ảnh: AQAP Inspire
Al-Awlaki sau đó trở thành giáo sĩ Hồi giáo, hoạt động tại Denver, San Diego và Falls Church trước khi chuyển đến Yemen vào năm 2004. Trong thời gian giảng đạo ở San Diego năm 2000, ông ta gặp Khalid al-Mihdhar và Nawaf al-Hazmi, hai kẻ tham gia vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001.
Ông ta đã bị bắt vào năm 2006 tại Yemen vì bị tình nghi có liên quan đến khủng bố, và tình báo Mỹ coi ông là một người ủng hộ khủng bố cho đến khoảng năm 2009. Ông ta cũng bị tình nghi có liên quan đến vụ xả súng tại Fort Hood và vụ đánh bom bất thành một chuyến bay đến Detroit vào Giáng sinh năm 2009.
Chính quyền Tổng thống Obama đã phê duyệt chiến dịch tiêu diệt al-Awlaki vào năm 2010. Một năm sau đó, vào tháng 9/2011, máy bay không người lái đã tấn công và giết chết hắn tại Yemen. Tổng thống Obama tuyên bố cái chết của al-Awlaki là "cột mốc quan trọng trong cuộc chiến chống al Qaeda".
Thông tin về nguồn tài trợ của USAID cho al-Awlaki xuất hiện trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump tìm cách giải thể cơ quan này.
Biển hiệu của USAID đã bị gỡ bỏ khỏi trụ sở vào đầu tháng 2, trang web bị đóng và khoảng 2.200 nhân viên đối mặt nguy cơ bị cho nghỉ việc. Tuy nhiên một thẩm phán liên bang đã ra lệnh tạm thời ngăn chặn kế hoạch này cho đến ít nhất là ngày 14/2.
Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, Tổng thống Trump nhấn mạnh chính quyền của ông đang tập trung cắt giảm lãng phí và tham nhũng trong chính phủ, bao gồm cả USAID. "Bạn hãy nhìn vào USAID, loại gian lận ở đó", ông nói.
Hoài Phương (theo Fox News, Yahoo)
